logo
ISSN 2734-9020

Năng lực số trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng của sĩ quan trẻ ở Bộ Tư lệnh 86

Thứ hai, 16/11/2026 - 10:40

Tóm tắt: Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và chuyển đổi số phát triển mạnh mẽ, năng lực số ngày càng có vai trò quan trọng đối với hoạt động đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng.

Trên cơ sở tiếp cận lý luận về năng lực số, gắn với đặc thù chức năng, nhiệm vụ của Bộ Tư lệnh 86, bài viết tập trung làm rõ quan niệm, những đặc điểm cơ bản và các thành tố cấu thành năng lực số của sĩ quan trẻ trong thực hiện nhiệm vụ đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng. Kết quả nghiên cứu góp phần xây dựng cơ sở lý luận cho việc xác định nội dung, tiêu chí đánh giá và phát triển năng lực số của đội ngũ này, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

1. Đặt vấn đề

Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, nhất là trí tuệ nhân tạo, đang tác động sâu sắc đến hoạt động đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng. Những thành tựu công nghệ vừa mở ra khả năng mới trong khai thác, phân tích, xử lý thông tin, đổi mới phương thức tuyên truyền và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; vừa làm gia tăng tính phức tạp của môi trường thông tin, đặt ra những thách thức trong nhận diện, kiểm chứng thông tin và bảo đảm an toàn, an ninh thông tin. Bối cảnh đó đòi hỏi các chủ thể thực hiện nhiệm vụ không chỉ có bản lĩnh chính trị, trình độ lý luận và chuyên môn nghiệp vụ mà còn phải có khả năng làm chủ, ứng dụng công nghệ số phù hợp, hiệu quả.

Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị xác định những quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới. Đối với Bộ Tư lệnh 86, đơn vị có chức năng, nhiệm vụ đặc thù trong lĩnh vực tác chiến không gian mạng, việc thực hiện nhiệm vụ đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đòi hỏi sự kết hợp giữa tri thức chính trị, lý luận, chuyên môn nghiệp vụ với khả năng khai thác, ứng dụng công nghệ số. Trong đó, sĩ quan trẻ là bộ phận có điều kiện tiếp cận công nghệ mới, tham gia nghiên cứu, nắm bắt tình hình, xử lý thông tin, tuyên truyền và đấu tranh theo chức trách, nhiệm vụ được giao. Vì vậy, năng lực số trở thành một trong những yếu tố quan trọng góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ của đội ngũ sĩ quan trẻ.

Tuy nhiên, năng lực số trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng có những yêu cầu chuyên biệt, không đồng nhất với kỹ năng sử dụng công nghệ thông thường. Việc nhận diện năng lực này cần đặt trong mối quan hệ giữa kiến thức, kỹ năng, thái độ, khả năng ứng dụng công nghệ với mục đích, nội dung và yêu cầu của hoạt động đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng. Do đó, nghiên cứu làm rõ quan niệm, đặc điểm và các thành tố cấu thành năng lực số trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng của sĩ quan trẻ ở Bộ Tư lệnh 86 có ý nghĩa thiết thực, góp phần bổ sung cơ sở lý luận cho việc nhận diện, đánh giá và phát triển năng lực số, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

2. Nội dung nghiên cứu

2.1. Quan niệm năng lực số trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng của sĩ quan trẻ ở Bộ Tư lệnh 86

Năng lực số là khái niệm được tiếp cận từ nhiều góc độ, gắn với sự phát triển của công nghệ số và yêu cầu thích ứng của con người trong môi trường số. Xét về bản chất, năng lực số là khả năng huy động, vận dụng tổng hợp kiến thức, kỹ năng, thái độ và những phẩm chất cần thiết để khai thác, sử dụng công nghệ số nhằm giải quyết các yêu cầu trong học tập, lao động và hoạt động thực tiễn. Năng lực số không đồng nhất với kỹ năng sử dụng thiết bị, phần mềm mà mang tính tổng hợp, được hình thành, phát triển và biểu hiện khác nhau tùy thuộc vào lĩnh vực, đối tượng và yêu cầu hoạt động.

Trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng, năng lực số có những yêu cầu đặc thù xuất phát từ tính chất nhiệm vụ, môi trường hoạt động và nguyên tắc tổ chức, kỷ luật quân đội. Việc khai thác, ứng dụng công nghệ số phải gắn với yêu cầu về tính chính xác, độ tin cậy của thông tin, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ và bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật quân sự. Đối với hoạt động đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng, năng lực số còn gắn với mục đích chính trị, tư tưởng; đối tượng tác động chủ yếu là thông tin, quan điểm và nhận thức; phương tiện thực hiện là công nghệ, công cụ và nền tảng số. Điều đó đòi hỏi sự kết hợp giữa khả năng làm chủ công nghệ với trình độ chính trị, lý luận và chuyên môn nghiệp vụ của chủ thể.

Sĩ quan trẻ ở Bộ Tư lệnh 86 là những sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam có tuổi đời không quá 35 tuổi, được biên chế, quản lý và công tác tại các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ Tư lệnh. Đội ngũ này thực hiện chức trách, nhiệm vụ trên các lĩnh vực tham mưu, chính trị, nghiên cứu khoa học, kỹ thuật, công nghệ thông tin, tác chiến không gian mạng và những hoạt động có liên quan; có sự khác biệt về chuyên ngành, vị trí công tác và phạm vi tham gia nhiệm vụ, song đều chịu sự chi phối của yêu cầu ứng dụng khoa học, công nghệ và chấp hành kỷ luật quân đội.

Đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng của sĩ quan trẻ ở Bộ Tư lệnh 86 là tổng thể những hoạt động có mục đích, có tổ chức, được tiến hành theo chức trách, nhiệm vụ được giao nhằm nghiên cứu, tuyên truyền, khẳng định và bảo vệ những giá trị của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng; đồng thời phát hiện, nhận diện, phân tích và phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng. Hoạt động này được thực hiện thông qua nghiên cứu, khai thác, xử lý thông tin; xây dựng luận cứ khoa học; sáng tạo, truyền tải nội dung tuyên truyền, tham gia trao đổi, tranh luận và những hoạt động có liên quan theo nhiệm vụ được giao.

Từ những phân tích trên, có thể quan niệm: Năng lực số trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng của sĩ quan trẻ ở Bộ Tư lệnh 86 là khả năng huy động, vận dụng tổng hợp kiến thức, kỹ năng, thái độ và những phẩm chất cần thiết để khai thác, làm chủ, ứng dụng công nghệ số, thông tin và dữ liệu số vào nghiên cứu, nhận diện, phân tích thông tin; xây dựng luận cứ, tuyên truyền và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng, nhằm thực hiện có chất lượng, hiệu quả nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng theo chức trách được giao, bảo đảm an toàn, an ninh thông tin và chấp hành nghiêm kỷ luật quân đội.

Quan niệm trên cho thấy, năng lực số trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng của sĩ quan trẻ ở Bộ Tư lệnh 86 là sự thống nhất giữa khả năng làm chủ, ứng dụng công nghệ với kiến thức chính trị, lý luận, chuyên môn nghiệp vụ và trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ. Trong đó, công nghệ số vừa là phương tiện hỗ trợ nghiên cứu, phân tích thông tin, sáng tạo nội dung, vừa là yếu tố cấu thành môi trường diễn ra hoạt động đấu tranh. Vì vậy, năng lực số không chỉ được xem xét ở trình độ sử dụng công nghệ mà chủ yếu ở khả năng vận dụng công nghệ phù hợp, có căn cứ, hiệu quả và an toàn trong giải quyết những yêu cầu cụ thể của nhiệm vụ.

2.2. Những đặc điểm cơ bản của năng lực số trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng của sĩ quan trẻ ở Bộ Tư lệnh 86

Thứ nhất, năng lực số mang tính chuyên biệt, gắn trực tiếp với mục đích, nội dung và yêu cầu của nhiệm vụ đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng. Khác với năng lực số trong các hoạt động thông thường, năng lực số của sĩ quan trẻ ở Bộ Tư lệnh 86 được vận dụng vào những nhiệm vụ có mục đích chính trị, tư tưởng và yêu cầu chuyên môn đặc thù. Tính chuyên biệt thể hiện ở sự kết hợp giữa kiến thức chính trị, lý luận với kiến thức, kỹ năng công nghệ số trong nghiên cứu, nắm bắt tình hình, khai thác, kiểm chứng, phân tích thông tin, xây dựng luận cứ và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Vì vậy, năng lực số không chỉ phản ánh trình độ sử dụng công nghệ mà còn thể hiện ở khả năng vận dụng công nghệ phù hợp, hiệu quả vào thực hiện nhiệm vụ.

Thứ hai, năng lực số có tính tổng hợp, thể hiện ở sự kết hợp giữa kiến thức, kỹ năng, thái độ và khả năng vận dụng công nghệ trong thực tiễn. Năng lực số của sĩ quan trẻ ở Bộ Tư lệnh 86 là sự thống nhất của nhiều thành tố có mối quan hệ chặt chẽ, bổ sung lẫn nhau. Trong đó, kiến thức số tạo nền tảng nhận thức; kỹ năng số bảo đảm khả năng khai thác, xử lý thông tin và sáng tạo nội dung; khả năng ứng dụng công nghệ mới góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ; thái độ, đạo đức số định hướng hành vi và trách nhiệm trong môi trường số. Các thành tố được huy động, kết hợp linh hoạt theo tính chất, nội dung và yêu cầu của từng nhiệm vụ, tạo nên năng lực tổng hợp trong hoạt động đấu tranh trên không gian mạng.

Thứ ba, năng lực số mang tính thực tiễn, được biểu hiện và kiểm nghiệm thông qua khả năng thực hiện nhiệm vụ trên không gian mạng. Năng lực số không chỉ là kiến thức, kỹ năng được trang bị mà còn thể hiện ở khả năng vận dụng vào giải quyết những yêu cầu cụ thể. Đối với sĩ quan trẻ ở Bộ Tư lệnh 86, tính thực tiễn thể hiện qua hoạt động khai thác, kiểm chứng, phân tích thông tin, xây dựng luận cứ, sáng tạo nội dung tuyên truyền và sử dụng công cụ số phục vụ đấu tranh. Chất lượng năng lực số được phản ánh qua tính chính xác, kịp thời, phù hợp và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ, không đơn thuần ở mức độ thành thạo thao tác kỹ thuật. Thực tiễn thực hiện nhiệm vụ vừa là môi trường biểu hiện, vừa là cơ sở kiểm nghiệm và hoàn thiện năng lực số.

Thứ tư, năng lực số có tính động, thường xuyên biến đổi và đòi hỏi khả năng thích ứng với sự phát triển của khoa học, công nghệ. Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số, nhất là trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các nền tảng truyền thông mới, làm thay đổi phương thức khai thác, phân tích và truyền tải thông tin, đặt ra những yêu cầu mới đối với hoạt động đấu tranh trên không gian mạng. Vì vậy, sĩ quan trẻ phải thường xuyên cập nhật kiến thức, kỹ năng, đổi mới phương pháp và lựa chọn, vận dụng công nghệ phù hợp với nhiệm vụ. Tính động của năng lực số đòi hỏi quá trình phát triển liên tục thông qua đào tạo, bồi dưỡng, nghiên cứu khoa học, thực hành và tự học tập, tự rèn luyện.

Thứ năm, năng lực số gắn chặt với yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh thông tin và chấp hành kỷ luật quân đội. Xuất phát từ đặc thù chức năng, nhiệm vụ của Bộ Tư lệnh 86, năng lực số của sĩ quan trẻ phải gắn với yêu cầu bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật quân sự, bảo đảm an toàn, an ninh thông tin và chấp hành nghiêm kỷ luật quân đội. Đặc điểm này thể hiện ở khả năng nhận diện, phòng ngừa rủi ro trong khai thác, xử lý và truyền tải thông tin; sử dụng đúng quy định các thiết bị, phần mềm, nền tảng số và công cụ trí tuệ nhân tạo; đề cao ý thức trách nhiệm, đạo đức số. Do đó, năng lực số phải bảo đảm sự thống nhất giữa khả năng làm chủ, ứng dụng công nghệ với yêu cầu an toàn, bảo mật và kỷ luật trong thực hiện nhiệm vụ.

2.3. Các thành tố cấu thành năng lực số trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng của sĩ quan trẻ ở Bộ Tư lệnh 86

Một là, kiến thức số phục vụ đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng.

Kiến thức số là hệ thống những hiểu biết của sĩ quan trẻ về công nghệ số, môi trường số, thông tin, dữ liệu và nguyên tắc khai thác, ứng dụng công nghệ trong thực hiện nhiệm vụ đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng. Đây là thành tố nền tảng, bao gồm những hiểu biết về thiết bị, phần mềm, hệ thống thông tin, nền tảng truyền thông số, mạng xã hội; phương thức hình thành, lưu trữ, xử lý và lan truyền thông tin; những công nghệ mới, nhất là trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các công cụ phân tích thông tin.

Gắn với yêu cầu nhiệm vụ, kiến thức số còn thể hiện ở sự hiểu biết về đặc điểm, phương thức vận hành của môi trường mạng; cơ chế tạo lập, phát tán, khuếch đại và tác động của thông tin, quan điểm sai trái, thù địch; nguyên tắc tìm kiếm, kiểm chứng nguồn tin, phân tích dữ liệu và truyền tải nội dung trên các nền tảng số. Những hiểu biết này tạo cơ sở để sĩ quan trẻ nhận diện đặc điểm của thông tin, lựa chọn phương thức tiếp cận, khai thác và sử dụng công nghệ phù hợp trong nghiên cứu, xây dựng luận cứ, tuyên truyền và đấu tranh phản bác.

Kiến thức số có mối quan hệ chặt chẽ nhưng không đồng nhất với kiến thức chính trị, lý luận và chuyên môn nghiệp vụ. Nếu kiến thức chính trị, lý luận là cơ sở nhận diện, đánh giá nội dung và bản chất của các quan điểm, thông tin thì kiến thức số giúp làm rõ phương thức hình thành, lan truyền và tác động của chúng trong môi trường mạng. Sự kết hợp giữa các loại tri thức này tạo nền tảng nhận thức để sĩ quan trẻ thực hiện nhiệm vụ đấu tranh có căn cứ, phù hợp với đặc điểm của không gian mạng.

Hai là, kỹ năng khai thác, phân tích và xử lý thông tin, dữ liệu số.

Kỹ năng khai thác, phân tích và xử lý thông tin, dữ liệu số là khả năng vận dụng kiến thức, phương pháp và công cụ số để tìm kiếm, thu thập, lựa chọn, kiểm chứng, phân loại, phân tích và tổng hợp thông tin, dữ liệu phục vụ nhiệm vụ đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng. Thành tố này thể hiện khả năng chuyển hóa kiến thức số thành những thao tác, hoạt động nghiệp vụ cụ thể trong quá trình nghiên cứu, nhận diện và đánh giá thông tin.

Trong thực hiện nhiệm vụ, kỹ năng này biểu hiện ở khả năng xác định nhu cầu thông tin, lựa chọn nguồn khai thác, tìm kiếm, thu thập và đối chiếu dữ liệu; kiểm tra độ tin cậy, xác định nguồn gốc, bối cảnh và mối liên hệ giữa các thông tin. Trên cơ sở đó, sĩ quan trẻ có thể phân tích nội dung, nhận diện những luận điểm sai trái, xuyên tạc, thiếu căn cứ; phân biệt thông tin sai lệch với những ý kiến trao đổi, phản biện chính đáng. Đặc biệt, trước sự xuất hiện ngày càng phổ biến của các sản phẩm văn bản, hình ảnh, âm thanh, video được tạo lập hoặc chỉnh sửa bằng công nghệ số, kỹ năng kiểm chứng, đối chiếu chứng cứ và đánh giá độ xác thực của thông tin có ý nghĩa quan trọng.

Giá trị của thành tố này không chỉ thể hiện ở mức độ thành thạo các thao tác khai thác, xử lý dữ liệu mà còn ở khả năng phân tích, đánh giá và sử dụng thông tin có căn cứ. Kết quả của quá trình đó cung cấp cơ sở thông tin và luận cứ khoa học cho việc lựa chọn nội dung, hình thức tuyên truyền, đấu tranh phù hợp, góp phần nâng cao tính chính xác, kịp thời và sức thuyết phục trong thực hiện nhiệm vụ.

Ba là, kỹ năng sáng tạo nội dung và truyền thông số.

Kỹ năng sáng tạo nội dung và truyền thông số là khả năng vận dụng kiến thức, phương pháp và công cụ số để xây dựng, biên tập, trình bày và truyền tải các sản phẩm thông tin phù hợp với mục đích, đối tượng và yêu cầu của nhiệm vụ đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng. Nếu kỹ năng khai thác, phân tích và xử lý thông tin tập trung vào quá trình tiếp nhận, đánh giá và hình thành luận cứ thì kỹ năng sáng tạo nội dung và truyền thông số thể hiện khả năng chuyển hóa những kết quả đó thành sản phẩm và hoạt động truyền thông cụ thể.

Kỹ năng này biểu hiện ở khả năng xác định chủ đề, mục đích, đối tượng tiếp nhận; lựa chọn thông tin, luận cứ, xây dựng bố cục, biên tập và trình bày nội dung dưới những hình thức phù hợp như bài viết, hình ảnh, đồ họa thông tin, video, âm thanh và các sản phẩm đa phương tiện. Đồng thời, sĩ quan trẻ cần biết lựa chọn nền tảng, phương thức truyền tải, tổ chức tương tác và trao đổi thông tin nhằm tuyên truyền những giá trị lý luận, thực tiễn; giải thích các vấn đề được quan tâm và phản bác những quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng.

Hiệu quả của kỹ năng sáng tạo nội dung và truyền thông số không chỉ được phản ánh qua số lượng sản phẩm, hình thức thể hiện hoặc mức độ tương tác mà chủ yếu ở chất lượng thông tin, tính khoa học, sức thuyết phục và sự phù hợp với đối tượng tiếp nhận, yêu cầu nhiệm vụ. Vì vậy, thành tố này có vai trò trực tiếp trong việc chuyển hóa kết quả nghiên cứu, phân tích thành những sản phẩm tuyên truyền và đấu tranh có giá trị thực tiễn.

Bốn là, năng lực ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ số.

Năng lực ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ số là khả năng chủ động lựa chọn, khai thác, kết hợp và vận dụng các công nghệ, công cụ số tiên tiến nhằm đổi mới phương pháp, nâng cao chất lượng và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng. Khác với những kỹ năng số gắn với từng hoạt động nghiệp vụ cụ thể, thành tố này nhấn mạnh khả năng làm chủ, tích hợp và ứng dụng công nghệ để hỗ trợ giải quyết các yêu cầu nhiệm vụ trong điều kiện môi trường số thường xuyên biến đổi.

Trong thực tiễn, năng lực này thể hiện ở khả năng nhận biết những tính năng, giới hạn của công nghệ; xác định nhu cầu ứng dụng và lựa chọn công cụ phù hợp với từng công việc. Sĩ quan trẻ có thể vận dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ phân tích dữ liệu và các công cụ số để hỗ trợ tổng hợp thông tin, phát hiện vấn đề cần nghiên cứu, phân tích xu hướng, xây dựng phương án xử lý thông tin, biên tập và hoàn thiện sản phẩm truyền thông. Quan trọng hơn, việc ứng dụng không dừng lại ở sử dụng những tính năng sẵn có mà còn thể hiện ở khả năng kết hợp các công cụ, điều chỉnh quy trình và đổi mới phương pháp thực hiện nhiệm vụ trên cơ sở đánh giá hiệu quả thực tế.

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ số phải gắn với tư duy độc lập, khả năng kiểm chứng và đánh giá kết quả. Công nghệ giữ vai trò hỗ trợ, không thay thế sự phân tích, nhận định và trách nhiệm của sĩ quan trẻ đối với nội dung, kết quả thực hiện nhiệm vụ. Do đó, giá trị của thành tố này được thể hiện ở khả năng khai thác công nghệ một cách chủ động, sáng tạo, phù hợp với yêu cầu chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng và khả năng thích ứng trong hoạt động đấu tranh trên không gian mạng.

Năm là, thái độ, đạo đức số và năng lực bảo đảm an toàn, an ninh thông tin.

Thái độ, đạo đức số và năng lực bảo đảm an toàn, an ninh thông tin là sự thống nhất giữa ý thức trách nhiệm, chuẩn mực hành vi với khả năng nhận diện, phòng ngừa và kiểm soát những nguy cơ, rủi ro trong quá trình khai thác, sử dụng công nghệ số. Đây là thành tố định hướng, điều chỉnh hành vi và bảo đảm việc vận dụng các thành tố năng lực số khác đúng mục đích, tuân thủ pháp luật, kỷ luật quân đội và yêu cầu nhiệm vụ đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng.

Thái độ, đạo đức số thể hiện ở tinh thần trách nhiệm, tính trung thực, khách quan, thận trọng trong tiếp nhận, xử lý và truyền tải thông tin; tôn trọng sự thật, chứng cứ khoa học, không tạo lập hoặc phát tán nội dung sai lệch, thiếu căn cứ. Trong khi đó, năng lực bảo đảm an toàn, an ninh thông tin biểu hiện ở khả năng nhận diện, phòng ngừa các nguy cơ lộ lọt dữ liệu, giả mạo thông tin, xâm nhập trái phép; bảo vệ tài khoản, thiết bị, hệ thống và dữ liệu. Khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số, sĩ quan trẻ phải biết đánh giá rủi ro, lựa chọn công cụ được phép sử dụng, kiểm soát dữ liệu cung cấp cho hệ thống và tuân thủ các quy định về quản lý, sử dụng thông tin.

Đối với sĩ quan trẻ ở Bộ Tư lệnh 86, thành tố này gắn trực tiếp với yêu cầu tự giác chấp hành nguyên tắc tổ chức, kỷ luật quân đội, bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật quân sự và bảo đảm an toàn, an ninh thông tin. Việc khai thác, xử lý và truyền tải thông tin phải bảo đảm sự thống nhất giữa hiệu quả thực hiện nhiệm vụ với yêu cầu an toàn, bảo mật và trách nhiệm của chủ thể. Đây vừa là bộ phận cấu thành năng lực số, vừa là điều kiện bảo đảm các thành tố khác được vận dụng đúng đắn, an toàn và hiệu quả.

3. Kết luận

Năng lực số trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng của sĩ quan trẻ ở Bộ Tư lệnh 86 là năng lực chuyên biệt, mang tính tổng hợp, thể hiện ở khả năng kết hợp kiến thức, kỹ năng, thái độ và các phẩm chất cần thiết để làm chủ, ứng dụng công nghệ số vào thực hiện nhiệm vụ. Năng lực này không đơn thuần là kỹ năng sử dụng công nghệ mà gắn chặt với trình độ chính trị, lý luận, chuyên môn nghiệp vụ và yêu cầu đặc thù của hoạt động đấu tranh trên không gian mạng.

Năm thành tố cấu thành năng lực số có mối quan hệ thống nhất, bổ sung lẫn nhau, trong đó kiến thức số giữ vai trò nền tảng; kỹ năng khai thác, xử lý thông tin và sáng tạo nội dung, truyền thông số trực tiếp thể hiện khả năng thực hiện nhiệm vụ; năng lực ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ số góp phần nâng cao hiệu quả, khả năng thích ứng; thái độ, đạo đức số và năng lực bảo đảm an toàn, an ninh thông tin giữ vai trò định hướng, điều chỉnh. Việc làm rõ quan niệm, đặc điểm và các thành tố cấu thành năng lực số góp phần xây dựng cơ sở lý luận cho việc đánh giá và phát triển năng lực số của sĩ quan trẻ ở Bộ Tư lệnh 86, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Trung tá Quách Văn Chung - Viện Nghiên cứu 468/ Bộ Tư lệnh 86

Thiếu tá Lê Văn Trãi - Trung tâm 586/Bộ Tư lệnh 86


TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1. Bộ Chính trị (2018), Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới, Hà Nội. 

2. Bộ Chính trị (2024), Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Hà Nội. 

3. Quốc hội (2018), Luật An ninh mạng, Luật số 24/2018/QH14 ngày 12/6/2018, Hà Nội.

4. Thủ tướng Chính phủ (2017), Quyết định số 1198/QĐ-TTg ngày 15/8/2017 về việc thành lập Bộ Tư lệnh Tác chiến không gian mạng, Hà Nội. 

5. Vũ Đăng Hùng (2019), "Bồi dưỡng năng lực đấu tranh chống các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng cho sĩ quan trẻ ở các nhà trường quân đội", Tạp chí Giáo dục lý luận chính trị quân sự, số 6 (178), tr. 36-39.

6. Nguyễn Văn Nhất (2026), "Phát triển năng lực số gắn với năng lực nghiên cứu khoa học của học viên các trường sĩ quan quân đội hiện nay", Tạp chí Quản lý nhà nước, ngày 23/10/2026.