“Nếu may mắn được vào Top 10, đó chắc chắn sẽ là một động lực rất lớn đối với tôi trong chặng đường tiếp theo”

PV: Anh hãy giới thiệu đôi chút về bản thân mình, những đề tài, sáng kiến tiêu biểu mà anh đã thực hiện trong thời gian qua?

Anh Nguyễn Chí Đông: Tôi hiện đang công tác tại Trung tâm Công nghệ thông tin, Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel), phụ trách phát triển các giải pháp trong lĩnh vực dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo.

Niềm đam mê của tôi với máy tính bắt đầu khá sớm, từ những năm học phổ thông. Khi đó tôi thường tự mày mò tìm hiểu cách máy tính hoạt động và mua trước sách giáo khoa để học lập trình và làm những bài tập trong đó. Từ những trải nghiệm ban đầu đó, tôi dần xác định mình sẽ theo đuổi lĩnh vực công nghệ thông tin.

Năm 2014, tôi trúng tuyển Đại học Bách khoa, ngành Công nghệ thông tin. Trong quá trình học tập, tôi đặc biệt quan tâm đến lĩnh vực dữ liệu và trí tuệ nhân tạo. Thời điểm đó, AI và dữ liệu ở Việt Nam chưa phát triển mạnh như hiện nay, nhưng tôi tin rằng dữ liệu sẽ trở thành nguồn tài nguyên quan trọng của thời đại số. Điều khiến tôi bị cuốn hút là dữ liệu không chỉ giúp chúng ta nhìn lại những gì đã xảy ra, mà còn giúp dự báo xu hướng và hỗ trợ ra quyết định tốt hơn. Khi được kết hợp với AI, các hệ thống có thể học từ dữ liệu và liên tục cải thiện theo thời gian, tạo ra những giá trị vượt ra ngoài những gì đã được lập trình sẵn.

Sau khi tốt nghiệp năm 2019, tôi gia nhập Viettel với vị trí kỹ sư dữ liệu lớn - đúng với định hướng mình đã theo đuổi từ thời sinh viên. Lý do tôi chọn Viettel khá rõ ràng: muốn làm dữ liệu một cách nghiêm túc thì phải có dữ liệu lớn và bài toán lớn. Viettel là doanh nghiệp viễn thông và công nghệ hàng đầu Việt Nam, hoạt động đa lĩnh vực và đa quốc gia. Điều đó đồng nghĩa với việc có khối lượng dữ liệu khổng lồ, đa dạng và có chiều sâu. Tôi tin rằng khi làm việc với những hệ thống lớn và bài toán khó, mình mới có thể trưởng thành nhanh. Và Viettel cho tôi môi trường đó – nơi mình vừa được thử sức, vừa được giao trách nhiệm thực sự.

Trong quá trình công tác, tôi và các cộng sự trong nhóm dự án đã tham gia nghiên cứu và phát triển một số nền tảng công nghệ trong lĩnh vực dữ liệu và trí tuệ nhân tạo. Tiêu biểu là Nền tảng dữ liệu lớn Viettel– một nền tảng làm chủ toàn bộ chuỗi công nghệ từ tích hợp, lưu trữ, xử lý, phân tích dữ liệu lớn cho đến sẵn sàng phục vụ các ứng dụng AI. Nền tảng này hiện đã được triển khai phục vụ công tác quản trị, điều hành trong toàn Tập đoàn và tại các thị trường Viettel trên thế giới. Bên cạnh đó là Nền tảng học máy Viettel– nền tảng giúp tự động hóa vòng đời phát triển các mô hình học máy, rút ngắn đáng kể thời gian xây dựng các bài toán AI. Ngoài ra, nhóm dự án cũng phát triển GenBI – hệ thống số liệu thông minh phục vụ điều hành chiến lược. Các hệ thống này hiện đang phục vụ trực tiếp cho công tác quản trị, điều hành và chuyển đổi số trong Viettel.

Nhìn lại hành trình đó, tôi nghĩ thuận lợi lớn nhất là được làm việc trong môi trường Viettel – nơi có rất nhiều bài toán lớn, dữ liệu phong phú và điều kiện để thử nghiệm, triển khai công nghệ ở quy mô thực tế. Đồng thời, trong suốt quá trình triển khai, tôi và nhóm dự án luôn nhận được sự quan tâm, định hướng của Đảng ủy, Ban Tổng Giám đốc Tập đoàn, cùng sự chỉ đạo của Cấp ủy, Ban Giám đốc Trung tâm. Những điều đó tạo điều kiện để những ý tưởng công nghệ có thể được thử nghiệm, hoàn thiện và triển khai ở quy mô lớn.

Khó khăn lớn nhất khi bắt đầu xây dựng các nền tảng này không chỉ nằm ở công nghệ, mà còn ở việc phải xây dựng niềm tin rằng đội ngũ kỹ sư của mình có thể tự làm chủ những hệ thống công nghệ phức tạp, trong khi trên thế giới đã có nhiều giải pháp rất hoàn chỉnh. Đặc biệt với Nền tảng dữ liệu lớn Viettel, đây không phải là một phần mềm đơn lẻ mà là sự tích hợp của nhiều lớp công nghệ, công cụ khác nhau, đòi hỏi phải đảm bảo hệ thống vận hành ổn định ngay cả khi khối lượng dữ liệu tăng rất nhanh.

Để giải quyết bài toán đó, chúng tôi tiếp cận theo hướng từng bước hoàn thiện kiến trúc, chuẩn hóa từng thành phần và kiểm thử liên tục trong quá trình triển khai. Khi các thành phần dần được hoàn thiện và hệ thống bắt đầu vận hành ổn định, nền tảng không chỉ phục vụ hiệu quả cho hoạt động nội bộ mà còn có thể mở rộng triển khai cho các tổ chức, doanh nghiệp bên ngoài. Điều đó cũng giúp chúng tôi có thêm niềm tin khẳng định năng lực làm chủ công nghệ của đội ngũ kỹ sư Việt Nam.

PV: Vậy những đề tài, sáng kiến tiêu biểu nêu trên đã đem lại hiệu quả kinh tế như thế nào cho đơn vị trong thời gian vừa qua?

Anh Nguyễn Chí Đông: Các sản phẩm mà tôi và các cộng sự trong nhóm dự án xây dựng đều xuất phát từ những bài toán thực tế trong hoạt động của Viettel. Mục tiêu ban đầu là giải quyết các vấn đề nội tại của Tập đoàn, đặc biệt trong quản trị dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Khi các hệ thống chứng minh được hiệu quả trong thực tế, chúng tôi mới từng bước hoàn thiện để có thể mở rộng triển khai ra thị trường.

Một trong những nền tảng quan trọng là Nền tảng dữ liệu lớn Viettel. Nền tảng này đóng vai trò tích hợp dữ liệu từ rất nhiều hệ thống khác nhau trong Tập đoàn, từ đó thực hiện lưu trữ, xử lý, tổng hợp và phân tích dữ liệu ở quy mô lớn. Trên nền tảng đó, các hệ thống phân tích dữ liệu, báo cáo điều hành và các ứng dụng trí tuệ nhân tạo có thể khai thác dữ liệu một cách thống nhất và hiệu quả. Việc làm chủ nền tảng này giúp Viettel không phải phụ thuộc vào các hệ thống dữ liệu lớn của nước ngoài, tiết kiệm khoảng 9,2 triệu USD chi phí đầu tư phần mềm. Đồng thời, sau khi được kiểm chứng trong môi trường nội bộ, nền tảng cũng đã được triển khai cho một số cơ quan, doanh nghiệp lớn, mang lại doanh thu hơn 260 tỷ đồng cho Viettel.

Bên cạnh đó, tôi và nhóm dự án cũng phát triển Nền tảng học máy Viettel, một hệ thống giúp tự động hóa quá trình xây dựng và triển khai các mô hình trí tuệ nhân tạo. Thay vì phải xây dựng mô hình theo cách thủ công, nền tảng này giúp rút ngắn đáng kể thời gian phát triển và triển khai các bài toán AI, tiết kiệm khoảng 75% thời gian phát triển mô hình, tương đương giá trị làm lợi khoảng 12 tỷ đồng mỗi năm. Nền tảng hiện đang được sử dụng để triển khai nhiều bài toán quan trọng trong lĩnh vực viễn thông như tối ưu kinh doanh, chăm sóc khách hàng hay phát hiện gian lận.

Một hệ thống khác là GenBI – hệ thống số liệu thông minh phục vụ điều hành chiến lược. Hệ thống này giúp lãnh đạo và các cấp quản lý trong Viettel khai thác dữ liệu theo cách hoàn toàn mới. Thay vì phải tổng hợp báo cáo thủ công từ nhiều nguồn, dữ liệu được tích hợp và phân tích tập trung, cho phép người dùng truy cập thông tin nhanh chóng và có thể tương tác trực tiếp với hệ thống để phân tích sâu hơn. GenBI cũng tích hợp các công nghệ trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ tìm kiếm, phân tích và diễn giải dữ liệu, giúp rút ngắn đáng kể thời gian ra quyết định và nâng cao hiệu quả quản trị. Hệ thống mang lại giá trị làm lợi khoảng 9,8 tỷ đồng, đồng thời giúp tiết kiệm khoảng 13,4 tỷ đồng mỗi năm do không phải mua các giải pháp tương đương từ nước ngoài.

Nhìn tổng thể, điều quan trọng nhất không chỉ nằm ở các con số kinh tế cụ thể, mà là việc các nền tảng này đã giúp Viettel từng bước làm chủ các công nghệ lõi về dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, tạo nền tảng cho việc phát triển các hệ thống phân tích dữ liệu và ứng dụng AI ở quy mô lớn. Khi các hệ thống này được kiểm chứng trong môi trường nội bộ, chúng tôi mới có cơ sở để tiếp tục hoàn thiện và đưa ra thị trường, góp phần tạo ra các sản phẩm công nghệ "Make in Viet Nam".

PV: Anh có mong muốn hay kỳ vọng như thế nào nếu được đề cử vào Top 10 của Giải năm nay? Lời khuyên của anhvới các bạn trẻ xuất phát từ kinh nghiệm thực hiện ước mơ của mình?

Anh Nguyễn Chí Đông: Đối với tôi, việc được đề cử trong Top 20 Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu đã là một niềm vinh dự rất lớn. Đây không chỉ là sự ghi nhận dành cho cá nhân tôi, mà còn là sự ghi nhận cho tập thể đơn vị, cho những đồng nghiệp đã cùng tôi thực hiện các dự án, và cho những lãnh đạo, đồng đội đã luôn tin tưởng, định hướng và tạo điều kiện để tôi có thể phát huy năng lực trong công việc.

Lĩnh vực tôi được đề cử trong giải thưởng năm nay là lĩnh vực lao động sản xuất, vì vậy tôi cũng cảm thấy rất tự hào khi những nỗ lực trong công việc chuyên môn – cụ thể là việc nghiên cứu, phát triển các nền tảng công nghệ dữ liệu và trí tuệ nhân tạo – được ghi nhận trong một giải thưởng dành cho những người trẻ đang trực tiếp lao động, sáng tạo và đóng góp giá trị cho xã hội.

Nếu may mắn được vào Top 10, đó chắc chắn sẽ là một động lực rất lớn đối với tôi trong chặng đường tiếp theo. Tuy nhiên, dù kết quả thế nào, tôi cũng xem sự đề cử này là một trách nhiệm lớn hơn đối với bản thân. Nó nhắc nhở tôi cần tiếp tục nỗ lực nhiều hơn nữa, tiếp tục cùng các cộng sự phát triển những sản phẩm công nghệ có giá trị, đóng góp nhiều hơn cho đơn vị và cho xã hội, để xứng đáng với sự tin tưởng và ghi nhận đó.

Tôi cũng hy vọng câu chuyện của mình và các cộng sự có thể góp phần truyền cảm hứng cho nhiều bạn trẻ hơn nữa – đặc biệt là những bạn đang theo đuổi lĩnh vực khoa học và công nghệ. Tôi tin rằng người trẻ Việt Nam hoàn toàn có thể tạo ra những sản phẩm công nghệ có giá trị, giải quyết các bài toán lớn của đất nước và từng bước vươn ra thế giới.

Với các bạn trẻ, tôi nghĩ rằng hành trình theo đuổi ước mơ không nhất thiết phải bắt đầu từ những điều quá lớn. Điều quan trọng là bắt đầu từ những việc rất cụ thể và gần gũi: học tập tốt, làm tốt công việc mình đang đảm nhiệm, luôn giữ tinh thần cầu tiến và kiên trì nỗ lực, những thành quả tốt đẹp sẽ tự tìm đến. Khi mỗi người trẻ đều cố gắng phát triển bản thân và tạo ra giá trị trong lĩnh vực của mình, những nỗ lực nhỏ đó khi cộng lại sẽ tạo thành một sức mạnh rất lớn cho xã hội, cho đất nước.

Thanh Niên