Phối cảnh dự án Trung tâm tài chính tại Đà Nẵng do Tập đoàn IPPG đề xuất.
Theo dự thảo, Nghị định sẽ bao quát nhiều nội dung trọng yếu: từ quy định về thành lập và hoạt động của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Trung tâm tài chính, đến cơ chế quản lý ngoại hối, giám sát rủi ro, cũng như quy trình phối hợp giữa Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan chức năng trong công tác thanh tra, kiểm tra.
Điều kiện cấp phép chặt chẽ
Dự thảo đưa ra bộ tiêu chuẩn cao cho các tổ chức muốn thành lập ngân hàng thương mại 100% vốn trong nước hoặc vốn nước ngoài. Với ngân hàng trong nước, yêu cầu nổi bật là vốn điều lệ tối thiểu đạt mức pháp định, tổng tài sản từ 100.000 tỷ đồng, hoạt động có lãi liên tục trong 3 năm và tỷ lệ nợ xấu không vượt quá 3%.
Trong khi đó, ngân hàng nước ngoài phải có tổng tài sản tối thiểu 10 tỷ USD, được các tổ chức quốc tế xếp hạng tín nhiệm từ mức AA- hoặc Aa3 trở lên, kinh doanh có lãi ít nhất 5 năm liên tiếp và không vi phạm nghiêm trọng các quy định pháp luật tại nước sở tại.
Đối với chi nhánh ngân hàng nước ngoài, mức yêu cầu còn cao hơn: tổng tài sản của ngân hàng mẹ phải đạt tối thiểu 20 tỷ USD, có kinh nghiệm hoạt động quốc tế và tuân thủ chuẩn mực quản trị rủi ro quốc tế.
Tăng cường phòng chống rửa tiền và tài trợ khủng bố
Một điểm nhấn của dự thảo là việc siết chặt các quy định về phòng chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Các ngân hàng thành viên bắt buộc phải xây dựng quy định nội bộ đáp ứng chuẩn mực quốc tế, đồng thời chịu sự giám sát của cả Ngân hàng Nhà nước và cơ quan có thẩm quyền của nước sở tại (đối với ngân hàng nước ngoài).
Thời hạn và thủ tục cấp phép rõ ràng
Cơ quan cấp phép có 120 ngày để xem xét hồ sơ và quyết định cấp hoặc từ chối cấp phép. Trường hợp được cấp phép, ngân hàng phải công bố thông tin khai trương hoạt động trước ít nhất 30 ngày và bảo đảm các điều kiện về vốn, cơ sở hạ tầng, công nghệ, hệ thống kiểm soát nội bộ.
Nếu quá 12 tháng kể từ ngày được cấp phép mà không khai trương hoạt động, giấy phép sẽ tự động hết hiệu lực.
Trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng được Chính phủ định hướng xây dựng thành nơi tập trung các dịch vụ ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, quản lý tài sản, fintech và các hoạt động giao dịch quốc tế. Mô hình này học tập kinh nghiệm từ các trung tâm tài chính lớn như Singapore, Hồng Kông hay Dubai, nhằm biến Việt Nam thành điểm đến mới của dòng vốn toàn cầu.
Theo đề án, Trung tâm tài chính quốc tế sẽ có cơ chế quản lý, giám sát đặc thù, đồng thời áp dụng chính sách ưu đãi về thuế, thủ tục hành chính và cơ chế thử nghiệm (sandbox) cho các mô hình tài chính mới. Đặc biệt, trung tâm sẽ vận hành theo chuẩn quốc tế, hướng đến thu hút các định chế tài chính hàng đầu, góp phần nâng cao vị thế Việt Nam trên bản đồ tài chính toàn cầu.
Với các điều kiện gắt gao, chỉ những ngân hàng thương mại nội địa có nền tảng tài chính vững mạnh, quản trị tốt mới có thể gia nhập Trung tâm tài chính quốc tế. Đây vừa là áp lực sàng lọc, vừa là cơ hội để ngân hàng nội bứt phá khi tiếp cận môi trường cạnh tranh quốc tế, hợp tác với các định chế tài chính nước ngoài, đồng thời mở rộng hoạt động dịch vụ chất lượng cao.
Anh Mai