Không chỉ là một lời kêu gọi, đó còn là tuyên ngôn phát triển – một cách tiếp cận mới, đặt người dân vào vị trí trung tâm của mọi chính sách, đồng thời thúc đẩy toàn bộ hệ thống chính trị chuyển mình theo hướng thực chất, hiệu quả và sáng tạo hơn.
Khát vọng tăng trưởng hai con số: Áp lực và động lực
Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm đặc biệt tại hội nghị là mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số vào năm 2026. Đây không chỉ là chỉ tiêu kinh tế thuần túy, mà còn là lời khẳng định vị thế đầu tàu của Thành phố Hồ Chí Minh trong bức tranh phát triển chung của cả nước.
Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc đặt ra mục tiêu tăng trưởng cao cho thấy quyết tâm chính trị mạnh mẽ của lãnh đạo thành phố. Tuy nhiên, Bí thư Trần Lưu Quang cũng thẳng thắn nhìn nhận: thách thức lớn nhất không nằm ở ý chí, mà nằm ở nguồn lực.
Theo tính toán, tổng nhu cầu vốn cho giai đoạn 2025–2030 của Thành phố Hồ Chí Minh lên tới khoảng 3 triệu tỷ đồng, trong khi khả năng cân đối từ ngân sách mới chỉ đạt khoảng 1,3 triệu tỷ đồng. Khoảng cách gần 1,7 triệu tỷ đồng là một “bài toán lớn”, buộc thành phố phải thay đổi căn bản tư duy huy động và sử dụng nguồn lực.
Thay vì phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công, thành phố được yêu cầu mở rộng không gian phát triển bằng cách khai thác hiệu quả các nguồn lực từ đất đai, đẩy mạnh xã hội hóa và thu hút đầu tư tư nhân. Đây không chỉ là giải pháp tình thế, mà còn là hướng đi tất yếu trong bối cảnh nguồn lực công ngày càng hạn chế.
Dẫn chứng từ thực tế đã làm rõ thêm luận điểm này. Một dự án công viên khi có sự tham gia của khu vực tư nhân chỉ mất 3 tháng để hoàn thành, trong khi nếu thực hiện hoàn toàn bằng vốn đầu tư công có thể kéo dài tới 5,5 tháng. Sự chênh lệch không chỉ nằm ở thời gian, mà còn phản ánh sự khác biệt về hiệu quả, tính linh hoạt và khả năng đáp ứng nhu cầu thực tiễn.
Từ đó, yêu cầu đặt ra là Thành phố Hồ Chí Minh cần vận dụng hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù, nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông dòng chảy đầu tư. Việc rà soát, thống kê lại toàn bộ quỹ đất công cũng được xác định là nhiệm vụ cấp bách, nhằm ưu tiên phát triển các công trình phục vụ dân sinh như trường học, công viên, bệnh viện.
Cam kết mạnh mẽ với giáo dục và y tế
Nếu tăng trưởng kinh tế là điều kiện cần, thì chất lượng sống của người dân mới là mục tiêu cuối cùng. Tinh thần này được thể hiện rõ qua những cam kết cụ thể đối với hai lĩnh vực then chốt: giáo dục và y tế.
Trong lĩnh vực giáo dục, Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu đến năm học 2027–2028 sẽ chấm dứt tình trạng thiếu trường, lớp. Đây là một nhiệm vụ không dễ dàng khi dân số cơ học liên tục gia tăng, tạo áp lực lớn lên hệ thống hạ tầng hiện hữu. Tuy nhiên, việc bảo đảm điều kiện học tập tốt cho trẻ em không chỉ là trách nhiệm mà còn là đầu tư cho tương lai lâu dài của thành phố.
Ở lĩnh vực y tế, yêu cầu đặt ra không chỉ dừng lại ở việc giảm tải bệnh viện, mà còn tiến tới một bước đột phá trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Theo định hướng mới, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ triển khai chương trình khám sức khỏe hoặc tầm soát bệnh định kỳ ít nhất một lần mỗi năm cho toàn bộ người dân, bắt đầu từ năm 2026.
Đây là bước chuyển mạnh mẽ từ “chữa bệnh” sang “phòng bệnh”, góp phần giảm chi phí điều trị, nâng cao chất lượng sống và kéo dài tuổi thọ cho người dân. Đồng thời, việc rà soát, đánh giá lại tình trạng quá tải tại các bệnh viện cũng được yêu cầu thực hiện một cách quyết liệt, nhằm đưa ra giải pháp căn cơ, bền vững.
Đột phá giao thông: Hướng tới miễn phí xe buýt
Trong nỗ lực giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường – những “căn bệnh kinh niên” của một đô thị đặc biệt – Thành phố Hồ Chí Minh đang xem xét một chính sách mang tính đột phá: miễn phí vé xe buýt.
Theo dự kiến, thành phố sẽ chi khoảng 7.000 tỷ đồng mỗi năm để thực hiện chủ trương này. Tuy nhiên, mục tiêu không chỉ là hỗ trợ chi phí đi lại, mà quan trọng hơn là thay đổi thói quen của người dân, khuyến khích sử dụng phương tiện công cộng thay cho xe cá nhân.
Song song với chính sách miễn phí, yêu cầu nâng cao chất lượng dịch vụ được đặt ra một cách nghiêm túc: xe buýt phải đúng giờ, sạch sẽ, văn minh và thuận tiện. Việc chuyển đổi sang xe buýt điện cũng đang được đẩy nhanh, góp phần xây dựng hệ thống giao thông xanh, thân thiện với môi trường.
Bên cạnh đó, thành phố cũng xem xét miễn phí hạ tầng cửa khẩu, cảng biển nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, tạo thêm động lực phát triển kinh tế trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.
Trăn trở từ những “ngõ nhỏ, nhà chật”
Giữa những con số và kế hoạch lớn, điều khiến nhiều đại biểu xúc động chính là những chia sẻ rất đời thường của người đứng đầu Thành ủy về cuộc sống của người dân ở những khu vực còn nhiều khó khăn.
Hình ảnh những gia đình đông người phải sống trong căn nhà chật hẹp chỉ vài mét vuông, phải “xoay tua” chỗ ngủ, thậm chí phải co chân tránh xe chạy ngoài hẻm, đã đặt ra một câu hỏi lớn: một thành phố phát triển năng động liệu có thể chấp nhận những điều kiện sống như vậy?
Từ trăn trở đó, yêu cầu chỉnh trang đô thị không còn là câu chuyện quy hoạch, mà trở thành nhiệm vụ nhân văn. Mục tiêu không chỉ là xóa bỏ những khu nhà xuống cấp, mà còn tạo dựng những không gian sống văn minh, nơi người dân thực sự được hưởng thụ thành quả phát triển.
Một trong những mô hình đáng chú ý là sự phối hợp giữa tổ chức công đoàn và doanh nghiệp trong việc xây dựng hàng chục nghìn căn hộ cho công nhân thuê, mua với giá phù hợp. Đây được xem là một “cách làm khác” hiệu quả, góp phần giải quyết bài toán an cư và giữ chân lực lượng lao động.
Đổi mới tư duy cán bộ: Làm việc phải “ra sản phẩm”
Để hiện thực hóa những mục tiêu lớn, yếu tố con người tiếp tục được xác định là then chốt. Bí thư Thành ủy yêu cầu đội ngũ cán bộ phải thay đổi cách làm việc, chuyển từ tư duy “định tính” sang “định lượng”, từ báo cáo hình thức sang kết quả cụ thể, đo đếm được.
Chuyển đổi số được xác định là công cụ quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát và đánh giá công việc. Việc sắp xếp, kiện toàn bộ máy cũng được triển khai theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, trong đó chú trọng tăng cường năng lực cho cấp cơ sở – nơi trực tiếp giải quyết các vấn đề của người dân.
Đặc biệt, tinh thần đổi mới sáng tạo được nhấn mạnh. Cán bộ không chỉ làm đúng quy trình, mà cần chủ động tìm ra những cách làm mới, hiệu quả hơn, miễn là mang lại lợi ích thiết thực cho người dân.
Hướng tới Luật Đô thị đặc biệt: Nền tảng thể chế cho bứt phá
Không dừng lại ở các giải pháp trước mắt, Thành phố Hồ Chí Minh đang hướng tới xây dựng một khung pháp lý mang tính nền tảng: Luật Đô thị đặc biệt. Đây được kỳ vọng sẽ tạo ra hành lang pháp lý đủ mạnh, đủ linh hoạt để thành phố phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của mình.
Việc rà soát, hoàn thiện các cơ chế hiện có, đồng thời đề xuất những chính sách mới phù hợp với đặc thù của một siêu đô thị đang được triển khai khẩn trương. Nếu được thông qua, luật này sẽ trở thành “đòn bẩy” quan trọng, giúp Thành phố Hồ Chí Minh tháo gỡ những rào cản lâu nay và tăng tốc phát triển.
Lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo
Xuyên suốt toàn bộ hội nghị là một thông điệp nhất quán: mọi chính sách, mọi quyết định đều phải hướng tới người dân. Không phải những con số tăng trưởng, mà chính sự hài lòng và chất lượng sống của người dân mới là thước đo cao nhất cho sự thành công.
“Nghĩ đến dân” – cụm từ tưởng chừng giản dị nhưng lại chứa đựng yêu cầu rất cao về trách nhiệm, về tư duy và về hành động. Khi mỗi cán bộ, mỗi cơ quan đều lấy đó làm kim chỉ nam, Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ có cơ hội đạt được những mục tiêu kinh tế đầy tham vọng, mà còn có thể trở thành một đô thị đáng sống, nơi phát triển đi đôi với nhân văn, hiện đại song hành cùng bền vững.
Tấn Tài