Theo ông Richard Barnsley, Giám đốc Khối Ngân hàng Toàn cầu, Ngân hàng HSBC Việt Nam, định hướng này được thể hiện rõ trong Nghị quyết 10-NQ/TW của Bộ Chính trị, ban hành ngày 8/6/2026, được xem là một bước phát triển quan trọng trong chiến lược thu hút đầu tư của Việt Nam.
Ông Richard Barnsley, Giám đốc Khối Ngân hàng Toàn cầu, Ngân hàng HSBC Việt Nam
Ông Richard Barnsley nhận định: "Gần bốn thập kỷ kể từ khi bắt đầu công cuộc đổi mới, Việt Nam đã thành công khi xây dựng vị thế là một trong những điểm đến hấp dẫn hàng đầu trên thế giới đối với dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Nhưng mô hình thu hút FDI để thúc đẩy xuất khẩu có những giới hạn nhất định và giai đoạn phát triển tiếp theo không chỉ đòi hỏi thu hút vốn đầu tư mà còn phải tạo ra và giữ lại giá trị lớn hơn từ dòng vốn đó”.
Hiện nay, khu vực FDI đóng góp khoảng ba phần tư giá trị xuất khẩu của Việt Nam. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, vốn FDI đăng ký đạt khoảng 17,39 tỷ USD, tăng 87,2% so với cùng kỳ năm trước. Theo HSBC, khu vực này tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi kinh tế thông qua tạo việc làm, thúc đẩy xuất khẩu và cải thiện mức sống.
Chuyển từ thu hút vốn sang thu hút năng lực
Theo HSBC, điểm khác biệt lớn nhất của Nghị quyết 10 là thay đổi mục tiêu thu hút đầu tư.
"Mục tiêu giờ đây không còn chỉ là thu hút vốn, mà là thu hút năng lực”, ông Richard Barnsley nhấn mạnh.
Theo đó, hiệu quả của dòng vốn FDI sẽ không chỉ được đánh giá bằng quy mô vốn đăng ký hay vốn giải ngân mà còn ở khả năng mang theo công nghệ, thúc đẩy nghiên cứu và phát triển (R&D), đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và giúp doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Nghị quyết 10 đặt mục tiêu trong giai đoạn 2025-2030 thu hút 200-300 tỷ USD vốn FDI đăng ký mới, giải ngân 150-200 tỷ USD, trong đó khoảng ba phần tư dòng vốn đến từ các nền kinh tế phát triển. Đồng thời, Việt Nam hướng tới đưa 10.000 doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI và thu hút ít nhất ba tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đặt trụ sở khu vực hoặc trung tâm nghiên cứu và phát triển tại Việt Nam.
Thể chế trở thành lợi thế cạnh tranh
Theo ông Richard Barnsley, trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt, các lợi thế truyền thống như chi phí lao động hay ưu đãi tài chính đang dần giảm sức hấp dẫn.
Thay vào đó, các nhà đầu tư chiến lược ngày càng quan tâm đến chất lượng thể chế, tính ổn định và khả năng dự báo của chính sách, chất lượng nguồn nhân lực cũng như tốc độ cải cách.
"Ở nhiều khía cạnh, Nghị quyết 10 phản ánh sự chuyển dịch từ ưu đãi sang thể chế”, ông Richard Barnsley nhận định.
Theo HSBC, sự chuyển dịch này diễn ra trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục được tái cấu trúc, cạnh tranh địa chính trị gia tăng và trí tuệ nhân tạo phát triển nhanh. Khi lựa chọn địa điểm đầu tư, doanh nghiệp không chỉ cân nhắc chi phí mà còn đánh giá khả năng chống chịu của nền kinh tế, môi trường thể chế và năng lực đổi mới sáng tạo.
Tạo ra giá trị cao cho nền kinh tế
Đánh giá cao định hướng của Nghị quyết 10, HSBC cho rằng quá trình hiện thực hóa mục tiêu:
Trong đó, Việt Nam cần tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, đồng thời phát triển đội ngũ kỹ sư, kỹ thuật viên và nhân lực nghiên cứu nhằm đáp ứng yêu cầu của các dự án công nghệ cao.
Theo ông Richard Barnsley, điểm tích cực là Nghị quyết 10 đã ưu tiên cải cách thể chế, khuyến khích chuyển giao công nghệ thực chất, thúc đẩy hoạt động nghiên cứu và phát triển cũng như nâng cao năng lực của các nhà cung ứng trong nước. Đây được xem là nền tảng để doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn của các tập đoàn đa quốc gia và tham gia bền vững hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Theo ông Richard Barnsley, HSBC sẽ tiếp tục hỗ trợ cả nhà đầu tư quốc tế và doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn chuyển đổi này thông qua các giải pháp tài trợ thương mại, tài trợ chuỗi cung ứng, kết nối thị trường vốn và quản lý hoạt động thương mại xuyên biên giới.
Ông cho rằng thành công của Việt Nam trong gần bốn thập kỷ qua được xây dựng trên nền tảng cởi mở, cải cách và hội nhập. Với Nghị quyết 10, mục tiêu không còn đơn thuần là thu hút thêm dòng vốn đầu tư, mà là xây dựng một hệ sinh thái để nhà đầu tư lựa chọn gắn bó lâu dài, đổi mới và cùng doanh nghiệp Việt Nam tạo ra giá trị cao hơn cho nền kinh tế.
Anh Mai