Người lao động thực hiện thủ tục bảo hiểm thất nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ việc làm. Luật Việc làm năm 2025 quy định người tham gia có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện khi quyền lợi hợp pháp bị xâm phạm. (Ảnh minh họa)
Khi tham gia bảo hiểm thất nghiệp, người lao động không chỉ được hưởng các chế độ theo quy định mà còn có quyền yêu cầu xem xét lại những quyết định ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của mình nếu có căn cứ cho rằng việc giải quyết chưa đúng pháp luật.
Theo Luật Việc làm năm 2025, cơ quan, tổ chức và cá nhân đều có thể đề nghị cơ quan hoặc người có thẩm quyền xem xét lại các quyết định, hành vi liên quan đến bảo hiểm thất nghiệp khi nhận thấy quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm.
Đối với các quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính trong lĩnh vực bảo hiểm thất nghiệp, việc khiếu nại và giải quyết được thực hiện theo quy định của pháp luật về khiếu nại. Trong khi đó, những quyết định hoặc hành vi phát sinh từ hoạt động thanh tra bảo hiểm thất nghiệp sẽ được xử lý theo quy định của pháp luật về thanh tra.
Luật cũng xác định rõ, quyết định và hành vi về bảo hiểm thất nghiệp bao gồm các quyết định hoặc việc thực hiện, không thực hiện nhiệm vụ của cơ quan bảo hiểm xã hội, tổ chức dịch vụ việc làm công và người có thẩm quyền thuộc các đơn vị này trong quá trình giải quyết chế độ cho người lao động.
Có thể lựa chọn khiếu nại hoặc khởi kiện
Khi cho rằng quyết định hoặc hành vi về bảo hiểm thất nghiệp trái quy định pháp luật và làm ảnh hưởng đến quyền lợi của mình, người lao động có thể lựa chọn gửi đơn khiếu nại lần đầu đến cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc tổ chức dịch vụ việc làm công đã ban hành quyết định, thực hiện hành vi đó. Ngoài con đường khiếu nại, người dân cũng có quyền khởi kiện trực tiếp tại Tòa án theo quy định.
Nếu không đồng ý với kết quả giải quyết khiếu nại lần đầu, hoặc đã hết thời hạn theo quy định nhưng vụ việc vẫn chưa được giải quyết, người khiếu nại có quyền tiếp tục khiếu nại lần hai đến người đứng đầu cơ quan cấp trên trực tiếp của cơ quan bảo hiểm xã hội. Trường hợp không lựa chọn khiếu nại tiếp, người lao động cũng có thể khởi kiện vụ án tại Tòa án theo quy định của pháp luật.
Đối với các quyết định do tổ chức dịch vụ việc làm công ban hành, khi không đồng ý với kết quả giải quyết lần đầu hoặc quá thời hạn mà vụ việc chưa được xử lý, người khiếu nại có thể gửi đơn đến người đứng đầu cơ quan chuyên môn về việc làm thuộc UBND cấp tỉnh để được xem xét theo thẩm quyền.
Trường hợp quyết định giải quyết khiếu nại lần hai vẫn chưa bảo đảm quyền lợi hoặc đã hết thời hạn theo quy định mà vụ việc chưa được giải quyết, người khiếu nại tiếp tục có quyền khởi kiện vụ án ra Tòa án theo quy định của pháp luật.
Việc quy định cụ thể trình tự, thẩm quyền và quyền lựa chọn giữa khiếu nại với khởi kiện góp phần tăng cường cơ chế bảo vệ người tham gia bảo hiểm thất nghiệp. Đồng thời, đây cũng là căn cứ để các cơ quan thực hiện đúng trách nhiệm trong quá trình giải quyết chế độ, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động theo quy định của Luật Việc làm năm 2025.
Đoàn Văn