Khi chia sẻ về cha, nhạc sĩ Huy Phương không chỉ nhắc đến một tên tuổi lớn của nền âm nhạc cách mạng Việt Nam. Qua lời kể của anh, Huy Du hiện lên gần gũi hơn: một người cha nghiêm khắc nhưng ấm áp, một nghệ sĩ luôn tự học, luôn làm việc đến tận cùng và một con người sống sâu nặng với quê hương, đồng đội và gia đình.
Người cha phía sau những bản hùng ca
Trong tâm thức của nhiều thế hệ người Việt, nhạc sĩ Huy Du là tác giả của những bản hùng ca gắn với những năm tháng chiến tranh và lịch sử dân tộc. Người ta nhớ đến ông qua sự hào sảng, mạnh mẽ của "Bài ca đường 9", "Trên đỉnh Trường Sơn ta hát", hay nét duyên dáng, sâu lắng trong "Nổi lửa lên em", "Tình em".
Nhưng trong ký ức của người con trai, Huy Du không chỉ là một nhạc sĩ đứng trên những sân khấu lớn hay được công chúng biết đến qua những tác phẩm nổi tiếng. Ông trước hết là người cha hiện diện trong đời sống gia đình bằng sự giản dị và kỷ luật của một người làm nghề.
Lớn lên trong một gia đình nghệ thuật, Huy Phương được nuôi dưỡng giữa hai nguồn ảnh hưởng lớn. Người cha là nhạc sĩ Huy Du, một tên tuổi tiêu biểu của nền âm nhạc cách mạng; người mẹ là PGS.TS. Nhạc sĩ Nguyễn Thị Nhung, nguyên Phó Giám đốc Nhạc viện Hà Nội. Không khí gia đình vừa có sự nghiêm cẩn của học thuật, vừa có tình yêu nghệ thuật và lòng yêu nước được bồi đắp qua từng ngày.
Với Huy Phương, cha là một tấm gương tự học. Ông luôn làm việc với sự nghiêm túc cao độ, không dễ dàng bằng lòng với những gì đã đạt được. Đằng sau những giai điệu hào hùng là một con người cần mẫn, lặng lẽ và có đời sống nội tâm sâu sắc. Sự nghiêm khắc trong công việc không làm mất đi sự ấm áp trong đời sống gia đình. Trái lại, chính sự bao dung và tình yêu thương của cha đã để lại trong anh một dấu ấn bền lâu.
Những ký ức ấy không được tạo nên từ những bài học được sắp đặt, mà thấm vào Huy Phương qua những điều rất tự nhiên: tiếng đàn piano vang lên mỗi sớm, dáng cha bên bàn ký âm, những bản nhạc được sửa đi sửa lại và sự chỉn chu của mẹ trong từng bài giảng nhạc lý. Từ những hình ảnh đời thường ấy, anh dần hiểu rằng nghệ thuật không chỉ cần tài năng, mà còn đòi hỏi sự kiên trì, kỷ luật và lòng trung thực với nghề.
Khi ký ức trở thành cách nhìn về nghệ thuật
Những điều Huy Phương học được từ cha không chỉ nằm ở âm nhạc. Đó còn là cách nhìn về nghề, về trách nhiệm của người nghệ sĩ trước công chúng và trước những giá trị đã được trao truyền.
Được đào tạo bài bản, có nhiều năm tu nghiệp tại các giảng đường âm nhạc danh tiếng của Nga trước khi trở về cống hiến, Huy Phương theo đuổi con đường khí nhạc cổ điển với tư duy logic và sự nghiêm cẩn. Trên cương vị Giám đốc Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, anh mang theo tinh thần làm nghề mà mình đã được chứng kiến từ cha: không hời hợt, không dễ dãi và không thỏa hiệp với sự cẩu thả.
Với anh, một sản phẩm nghệ thuật khi đến với công chúng phải là kết quả của quá trình lao động nghiêm túc. Từ kỹ thuật biểu diễn đến chiều sâu cảm xúc, mọi yếu tố đều cần được chăm chút. Sự khắt khe ấy đôi khi có thể tạo cảm giác cứng rắn, nhưng phía sau là ý thức về danh dự nghề nghiệp và sự tôn trọng dành cho khán giả.
Khi nói về việc gìn giữ và phát huy gia tài âm nhạc của cha, Huy Phương cũng giữ nguyên tinh thần ấy. Những tác phẩm của Huy Du đã có đời sống riêng trong lòng công chúng qua nhiều thập kỷ. Vì vậy, việc đưa các ca khúc ấy đến gần hơn với khán giả hôm nay không thể chỉ dừng ở việc làm mới hình thức. Điều quan trọng là phải giữ được tinh thần, cảm xúc và cốt cách của tác phẩm.
Huy Phương hiểu rằng người kế thừa không thể đứng ngoài thời đại, nhưng cũng không thể vì chạy theo thị hiếu mà làm mất đi bản sắc của âm nhạc Huy Du. Với anh, sự làm mới cần bắt đầu từ sự tử tế: tử tế trong cách lựa chọn người phối khí, ca sĩ, không gian biểu diễn và cách kể lại câu chuyện về người cha.
Một người con mở lại "ngôi nhà ký ức"
Năm 2026, nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh cố nhạc sĩ Huy Du (1926–2026), Huy Phương cùng gia đình thực hiện nhiều hoạt động nhằm đưa di sản âm nhạc của cha đến gần hơn với công chúng. Một trong những việc đầu tiên là ra mắt Fanpage Nhạc sĩ Huy Du trên nền tảng mạng xã hội.
Với Huy Phương, đây không đơn thuần là một kênh thông tin về tiểu sử hay tác phẩm. Anh muốn tạo nên một không gian để những câu chuyện về cha được kể lại bằng nhiều lớp ký ức hơn. Ở đó có thể là những bức ảnh đời thường, những bản chép tay, bản thảo âm nhạc, những tư liệu chưa từng được công bố và cả những câu chuyện phía sau sự ra đời của các tác phẩm quen thuộc.
Qua không gian này, Huy Phương muốn công chúng nhìn thấy một Huy Du gần gũi hơn với hình ảnh quen thuộc của một người nhạc sĩ lớn. Đằng sau những bản hùng ca là một người lính yêu nghệ thuật, một người chồng, người cha và một con người có những rung động rất đời thường.
Cách anh kể về cha cũng cho thấy một nhu cầu sâu xa hơn: đưa Huy Du ra khỏi khoảng cách của những tượng đài để trở về với đời sống. Ở đó, người nghe không chỉ biết đến tác phẩm, mà còn có thể hiểu thêm về con người đã tạo nên những giai điệu ấy. Những người thuộc thế hệ trước tìm thấy trong đó ký ức của một thời, còn người trẻ có cơ hội tiếp cận lịch sử và văn hóa dân tộc qua một lăng kính gần gũi hơn.
Song song với không gian ký ức trực tuyến, chương trình nghệ thuật "100 năm Nhạc sĩ Huy Du – Đường chúng ta đi" dự kiến diễn ra vào tháng 12/2026 tại Phòng Hòa nhạc Lớn của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Đây được kỳ vọng là dịp để các tác phẩm của Huy Du vang lên trong một diện mạo mới, trang trọng và giàu cảm xúc, nhưng vẫn giữ được tinh thần nguyên bản.
Gìn giữ cha bằng cách tiếp tục con đường của mình
Huy Phương không lựa chọn cách gìn giữ ký ức về cha bằng việc lặp lại quá khứ. Anh tiếp tục con đường riêng của mình trong khí nhạc cổ điển, trong giảng dạy, quản lý và đào tạo thế hệ trẻ. Chính sự tiếp nối ấy khiến câu chuyện về Huy Du không bị đóng khung trong những hồi ức đã qua.
Ở Huy Phương, ảnh hưởng của cha không phải là một cái bóng khiến người con phải bước theo, mà là một nền tảng để anh tự xác lập con đường nghệ thuật của mình. Từ người cha viết những bản hùng ca gắn với lịch sử dân tộc, anh tiếp nhận tinh thần trách nhiệm, sự nghiêm túc và lòng tận tụy với nghề. Nhưng anh cũng tạo dựng một tiếng nói riêng bằng tư duy của một nghệ sĩ khí nhạc, một nhà giáo và một nhà quản lý.
Trên cương vị người thầy, Huy Phương không chỉ truyền đạt kỹ thuật hay kiến thức hàn lâm. Anh muốn học trò hiểu rằng tài năng chỉ có thể phát triển bền vững khi đi cùng thái độ sống và làm nghề đúng đắn. Đó là khả năng đối diện với áp lực, giữ bản lĩnh trước những cám dỗ của thị trường và biết trân trọng những giá trị đã làm nên nền tảng của âm nhạc dân tộc.
Có lẽ, đó cũng là cách anh tiếp tục cuộc trò chuyện với cha. Không phải bằng những lời hồi tưởng đơn thuần, mà bằng chính công việc mỗi ngày, bằng cách anh đứng lớp, tổ chức một chương trình, lựa chọn một bản phối hay giới thiệu một tác phẩm của Huy Du đến với công chúng.
Gia tài âm nhạc của Huy Du vì thế không nằm yên trong quá khứ. Nó tiếp tục sống trong những buổi hòa nhạc, trong ký ức của người nghe và trong cách thế hệ sau tìm cách đối thoại với di sản. Qua lời kể của Huy Phương, người cha hiện lên không chỉ như một nhạc sĩ lớn, mà còn như một con người đã để lại cho con mình một bài học bền bỉ: muốn đi xa với nghệ thuật, trước hết phải biết sống tử tế và làm nghề bằng tất cả sự nghiêm túc.
"Đường chúng ta đi" vì thế không chỉ là tên một tác phẩm hay một chương trình nghệ thuật. Đó còn là con đường Huy Phương đang tiếp tục bước đi – con đường của ký ức, trách nhiệm và tình yêu dành cho người cha đã dành trọn đời cho âm nhạc.