Trước hết, mức đóng bảo hiểm thất nghiệp vẫn được giữ nguyên như hiện hành. Người lao động tiếp tục đóng 1% tiền lương hàng tháng vào quỹ BHTN, trong khi người sử dụng lao động cũng đóng tương ứng 1% trên tổng quỹ lương của người lao động đang tham gia bảo hiểm. Ngoài ra, Nhà nước vẫn duy trì mức hỗ trợ tối đa 1% từ ngân sách trung ương để đảm bảo tính ổn định cho Quỹ BHTN và duy trì nguồn lực chi trả trong tương lai.
Ảnh minh họa
Về mức hưởng trợ cấp thất nghiệp, công thức tính vẫn được giữ nguyên là bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của sáu tháng liền kề trước khi nghỉ việc. Tuy nhiên, quy định mới giới hạn mức tối đa không vượt quá 5 mức lương cơ sở đối với người lao động thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định. Quy định này nhằm tránh sự chênh lệch quá lớn giữa các đối tượng lao động, đồng thời bảo đảm tính bền vững của quỹ bảo hiểm trong dài hạn.
Thời gian hưởng trợ cấp tiếp tục được xác định theo nguyên tắc mỗi 12 tháng đóng bảo hiểm sẽ được hưởng 3 tháng trợ cấp thất nghiệp. Sau đó, cứ thêm mỗi 12 tháng đóng đủ sẽ được cộng thêm một tháng trợ cấp, nhưng tổng thời gian hưởng không vượt quá 12 tháng. Điều này giúp đảm bảo sự linh hoạt trong chi trả và khuyến khích người lao động duy trì thời gian tham gia bảo hiểm dài hơn.
Đối với điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp, quy định mới phân loại rõ ràng hơn tùy vào loại hợp đồng lao động. Theo đó, người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn hoặc không xác định thời hạn phải có ít nhất 12 tháng đóng bảo hiểm trong vòng 24 tháng trước khi nghỉ việc. Đối với hợp đồng lao động dưới 12 tháng, điều kiện là phải có ít nhất 12 tháng đóng trong vòng 36 tháng.
Một điểm thay đổi đáng chú ý khác là từ ngày 1/7/2025, quy định về mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần sẽ có điều chỉnh theo hướng siết chặt hơn. Cụ thể, đối với những người chưa đóng đủ một năm, mức hưởng sẽ bằng tổng số tiền đã đóng nhưng không vượt quá hai tháng mức bình quân tiền lương. Trường hợp đặc biệt như người mắc bệnh hiểm nghèo hoặc bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên thì mức hưởng sẽ được tính thêm cả phần ngân sách nhà nước đã hỗ trợ. Mục tiêu của quy định này là hạn chế xu hướng rút bảo hiểm xã hội một lần khi chưa thật sự cần thiết, qua đó duy trì sự tham gia liên tục vào hệ thống BHXH.
Đáng chú ý, để tạo thuận lợi hơn trong quá trình giải quyết hồ sơ, người lao động có thể lựa chọn nộp hồ sơ trợ cấp thất nghiệp theo hình thức trực tiếp tại trung tâm dịch vụ việc làm hoặc nộp online nếu địa phương có hỗ trợ hạ tầng công nghệ. Việc triển khai hình thức nộp trực tuyến được đánh giá là bước tiến trong cải cách thủ tục hành chính, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trong lĩnh vực lao động – xã hội.
Những thay đổi trong chính sách bảo hiểm thất nghiệp và BHXH 1 lần từ năm 2025 cho thấy nỗ lực của Nhà nước trong việc xây dựng một hệ thống an sinh bền vững, công bằng và hiện đại. Người lao động cần chủ động cập nhật thông tin, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo đúng quy định và cân nhắc kỹ lưỡng trước khi đưa ra các quyết định liên quan đến việc hưởng bảo hiểm, nhằm bảo vệ tốt nhất quyền lợi chính đáng của bản thân.