logo
ISSN 2734-9020

Những lớp học mở và hành trình người thầy trao gửi tri thức

Thứ tư, 18/11/2026 - 20:51

Có những lớp học không bắt đầu từ một ngôi trường, cũng không khép lại khi tiếng trống tan giờ vang lên. Đó là những lớp học trực tuyến được mở ra từ mong muốn sẻ chia tri thức, nơi thầy cô dành thêm thời gian, công sức và chuyên môn để đồng hành cùng học sinh ở nhiều vùng miền. Không có học phí, không bị giới hạn bởi khoảng cách địa lý, những lớp học ấy kết nối người dạy và người học bằng một điểm chung: niềm tin rằng mỗi học sinh đều xứng đáng có cơ hội tiếp cận tri thức và tiến bộ theo cách của riêng mình.

Với thầy Chu Văn Hà, giáo viên Toán tại Trung tâm Naviedu, mong muốn mở lớp bắt đầu từ những trăn trở về học sinh lớp 9 trước kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10. Trong quá trình giảng dạy, thầy nhận thấy không phải em nào cũng có điều kiện tham gia các lớp học thêm hay tiếp cận một lộ trình ôn tập bài bản, đặc biệt là những học sinh ở xa các trung tâm giáo dục lớn. Khi biết đến Lớp học mở KAV, thầy nhìn thấy cơ hội để chia sẻ kiến thức và đóng góp chuyên môn cho nhiều học sinh hơn.

Từ mong muốn đó, thầy giảng dạy miễn phí khóa học "Khởi động chinh phục kỳ thi vào 10 môn Toán". Dù lịch dạy tại trung tâm khá bận rộn, thầy vẫn chủ động dành một buổi tối cố định mỗi tuần cho lớp học cộng đồng. Những tài liệu chuyên môn đã chuẩn bị từ trước, từ đề thi, hình vẽ đến bài giảng theo từng chuyên đề, được thầy lựa chọn và điều chỉnh để phù hợp với trình độ, nhu cầu của học sinh.

Cũng từ mong muốn đưa kiến thức đến với nhiều học trò hơn, trong hai tháng hè năm 2026, cô Đỗ Thị Ngọc Duyên, Tổ phó chuyên môn Toán, Trường THCS Thốt Nốt, TP. Cần Thơ, đã tổ chức lớp Toán 7 miễn phí với gần 200 học sinh đến từ nhiều vùng miền trên cả nước. Với cô, tham gia Lớp học mở KAV là dịp để kết hợp hai điều mình yêu thích: tìm tòi những ứng dụng công nghệ mới trong dạy học và chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm đứng lớp.

"Tôi nghĩ rằng, nếu kiến thức và kinh nghiệm của mình có thể giúp các em học sinh ở nhiều vùng miền có thêm cơ hội tiếp cận tri thức thì đó là điều rất đáng làm", cô chia sẻ.

Còn với cô Nguyễn Thị Phương Ánh, giáo viên Toán tại Trường THCS Nguyễn Tất Thành, Đắk Lắk, sau gần 20 năm gắn bó với nghề, điều cô luôn trăn trở là làm sao để học sinh chủ động hơn trong học tập, nhất là những em còn gặp khó khăn với môn Toán hoặc chưa có điều kiện tham gia các lớp học bổ trợ. Từ mong muốn ấy, cô tổ chức lớp học miễn phí "Toán học cùng cô Phương Ánh - Toán 6" trong kỳ nghỉ hè năm 2026. Lớp học cũng có một ý nghĩa đặc biệt với gia đình cô khi con trai tham gia hỗ trợ với vai trò trợ giảng, qua đó có thêm trải nghiệm để tìm hiểu công việc của người giáo viên.

Ba người thầy, ba lớp học với những đối tượng và mục tiêu khác nhau, nhưng đều bắt đầu từ một lựa chọn rất giản dị: dành thêm thời gian để những điều mình biết có thể đến với nhiều học sinh hơn.

Kiên nhẫn đồng hành trong từng hành trình học tập

Mở một lớp học trực tuyến đã cần sự chuẩn bị, nhưng duy trì lớp học và giúp học sinh thực sự tiến bộ còn đòi hỏi nhiều hơn thế. Khi học sinh đến từ nhiều địa phương, có nền tảng kiến thức, điều kiện học tập và thói quen tự học khác nhau, người giáo viên phải tìm cách để mỗi em đều có thể tham gia và theo kịp bài học.

Thầy Chu Văn Hà mong muốn chia sẻ kiến thức và đóng góp chuyên môn cho nhiều học sinh.

Trong lớp ôn thi vào 10, thầy Chu Văn Hà chia bài tập thành nhiều mức độ, nhắc lịch học trước mỗi buổi, giao bài củng cố sau giờ học và dành thời gian giải đáp riêng cho những học sinh cần hỗ trợ thêm. Thay vì chỉ giảng bài một chiều, thầy chia nội dung thành những phần ngắn, thường xuyên đặt câu hỏi và khuyến khích học sinh bật micro trình bày cách giải. Qua từng câu trả lời, thầy có thể nhận biết phần kiến thức các em chưa hiểu để điều chỉnh cách hướng dẫn.

Với lớp Toán 7 có gần 200 học sinh, cô Đỗ Thị Ngọc Duyên cũng phải tìm cách thích nghi với những giới hạn của môi trường trực tuyến. Việc không thể quan sát trực tiếp nét mặt, thái độ của từng em khiến cô cần cân nhắc kỹ hơn về tốc độ giảng dạy, cách trình bày và tổ chức hoạt động. Cô lựa chọn thiết kế bài giảng ngắn gọn, trực quan, tăng tương tác và kết hợp giờ học chung với các nhiệm vụ luyện tập trên Khan Academy để học sinh có thể tiếp tục ôn tập sau mỗi buổi học.

Trong khi đó, cô Phương Ánh chú trọng duy trì nhịp học đều đặn và hình thành thói quen tự học cho học sinh. Mỗi tuần, lớp có một buổi học trực tuyến qua Zoom; ngoài giờ học, các em được giao bài tập trên Khan Academy và có thể trao đổi với cô qua nhóm Zalo. Thay vì yêu cầu tất cả học sinh đạt kết quả giống nhau, cô chia nhỏ nhiệm vụ, giao bài phù hợp với năng lực và ghi nhận từng tiến bộ dù nhỏ nhất.

"Không nhất thiết phải làm thật nhiều, nhưng cần duy trì sự đều đặn và chất lượng", cô chia sẻ.

Với cả ba giáo viên, việc học không dừng lại ở thời gian diễn ra buổi học trực tuyến. Những bài tập được giao, phần luyện tập trên nền tảng và những trao đổi sau giờ học giúp kết nối bài giảng với quá trình tự học của học sinh. Các công cụ theo dõi tiến độ trên Khan Academy cũng cung cấp thêm thông tin để giáo viên nhận biết nội dung các em còn gặp khó khăn, từ đó có hướng hỗ trợ phù hợp hơn.

Người thầy cũng không ngừng học hỏi để đồng hành tốt hơn

Để tổ chức những lớp học trực tuyến, các giáo viên không chỉ cần kiến thức chuyên môn mà còn phải chủ động làm quen với phương pháp và công cụ mới. Thầy Hà sử dụng LaTeX để soạn đề, TikZ để vẽ hình và ứng dụng AI hỗ trợ biên tập câu hỏi, đối chiếu lời giải, phân loại bài tập. Cô Duyên tìm hiểu các nền tảng số để thiết kế bài giảng trực quan, tăng tương tác và hỗ trợ học sinh luyện tập. Cô Phương Ánh kết hợp Khan Academy với Google Forms, Wayground, Kahoot!, Canva và một số công cụ AI để xây dựng học liệu, tổ chức hoạt động học tập.

Mỗi buổi học tại lớp toán 6 của cô Ánh đều nhận được tương tác tốt của học sinh.

Dù lựa chọn những công cụ khác nhau, các thầy cô đều có chung một quan điểm: công nghệ cần phục vụ mục tiêu dạy học, chứ không phải được sử dụng chỉ vì tính mới mẻ. Giáo viên vẫn cần kiểm chứng nội dung, lựa chọn phương pháp phù hợp và quan trọng hơn cả là hiểu học sinh cần gì.

Với thầy Hà, AI có thể hỗ trợ soạn tài liệu, giải bài hay chấm bài, nhưng việc thấu hiểu khó khăn của từng học sinh, tạo động lực, xây dựng niềm tin và hướng dẫn các em tư duy vẫn là những giá trị khó có thể thay thế. Cô Duyên cũng cho rằng công nghệ có thể giúp giáo viên giảng dạy tốt hơn, nhưng không thể thay thế tình yêu thương, sự thấu hiểu và trách nhiệm của người thầy đối với học sinh.

Còn cô Phương Ánh nhìn nhận người giáo viên trong thời đại công nghệ không nhất thiết phải biết tất cả mọi thứ, nhưng cần giữ tinh thần học hỏi, biết lựa chọn và sử dụng công nghệ đúng cách, đồng thời luôn giữ được tình yêu thương và trách nhiệm với học trò.

Những trải nghiệm từ các lớp học mở vì thế không chỉ mang đến thêm cơ hội học tập cho học sinh, mà còn là hành trình để chính người giáo viên thử nghiệm, thích nghi và làm mới cách dạy của mình.

Niềm vui của người thầy từ những điều giản dị

Sau mỗi lớp học, điều đọng lại với các thầy cô đôi khi không phải là những con số hay kết quả được tổng kết, mà là những khoảnh khắc rất nhỏ trong hành trình đồng hành cùng học trò.

Thầy Hà nhớ những tin nhắn cảm ơn sau mỗi buổi học, hay khoảnh khắc một học sinh từng im lặng nay đã tự tin trình bày lời giải. Với cô Duyên, hình ảnh những học sinh chủ động vào phòng Zoom từ sớm, kiên nhẫn chờ cô xuất hiện trong kỳ nghỉ hè là món quà tinh thần đáng nhớ. Còn cô Phương Ánh vui khi thấy một số em đã biết tự đăng nhập, luyện tập và hoàn thành nhiệm vụ mà không cần giáo viên thường xuyên nhắc nhở.

Cô Duyên mở lớp Toán 7 với sự tham gian của gần 200 học sinh đến từ nhiều vùng miền.

"Có những ngày nhìn thấy học sinh hoàn thành bài tập, tôi cảm thấy rất vui. Bởi đằng sau một bài tập được hoàn thành không chỉ là kiến thức Toán mà còn là sự cố gắng, tính kỷ luật và tinh thần tự chịu trách nhiệm với việc học của các em", cô Ánh chia sẻ.

Những lớp học mở có thể khép lại sau một khóa học, nhưng tinh thần sẻ chia tri thức vẫn tiếp tục được lan tỏa từ những người thầy, người cô đã dành thời gian, tâm huyết và chuyên môn để đồng hành cùng học sinh. Không chỉ trao đi kiến thức, họ còn truyền cảm hứng học tập, khơi dậy sự chủ động và giúp các em thêm tin tưởng vào khả năng tiến bộ của chính mình.

Đó cũng là những giá trị bền bỉ làm nên ý nghĩa của nghề dạy học: người thầy không chỉ truyền đạt những điều mình biết, mà còn sẵn lòng mở rộng hành trình học tập, trao thêm động lực và đồng hành cùng nhiều thế hệ học trò trên con đường khám phá tri thức.

PV