Trong điều kiện hiện nay, trước yêu cầu xây dựng Quân đội "cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại" và những tác động đa chiều từ mặt trái kinh tế thị trường, không gian mạng, công tác phòng ngừa vi phạm kỷ luật đối với hạ sĩ quan, binh sĩ đặt ra nhiều vấn đề mới, phức tạp. Bài viết tập trung làm rõ những vấn đề đặt ra đối với việc nâng cao chất lượng phòng ngừa vi phạm kỷ luật của hạ sĩ quan, binh sĩ ở Lữ đoàn Tăng thiết giáp 409, Quân khu 1; qua đó góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, giáo dục, rèn luyện kỷ luật, xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện, "Mẫu mực, tiêu biểu" trong tình hình mới.
1. Mở đầu
Xây dựng và giữ vững kỷ luật là vấn đề có ý nghĩa sống còn đối với sự tồn tại, phát triển và sức mạnh chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam. Thực tiễn lịch sử cách mạng Việt Nam đã khẳng định, ở bất kỳ giai đoạn nào, kỷ luật nghiêm minh luôn là nhân tố trực tiếp bảo đảm cho Quân đội hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhấn mạnh: "Quân đội mạnh là nhờ giáo dục khéo, nhờ chính sách đúng và nhờ kỷ luật nghiêm". Quan điểm đó không chỉ mang giá trị lý luận sâu sắc mà còn là kim chỉ nam cho công tác xây dựng Quân đội trong mọi thời kỳ.
Trong bối cảnh toàn quân đang đẩy mạnh thực hiện mục tiêu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam "cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại", đồng thời triển khai chủ trương xây dựng lực lượng "tinh, gọn, mạnh", yêu cầu đối với công tác quản lý, giáo dục, rèn luyện kỷ luật ngày càng cao. Đối với các đơn vị Tăng thiết giáp – lực lượng cơ động cao, sử dụng nhiều vũ khí, khí tài hiện đại, yêu cầu đó càng trở nên cấp thiết.
2. Nội dung nghiên cứu
Lữ đoàn Tăng thiết giáp 409, Quân khu 1 là đơn vị có tính cơ động cao, được trang bị nhiều vũ khí, khí tài hiện đại, thường xuyên thực hiện nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và các nhiệm vụ đột xuất khác. Trong đó, hạ sĩ quan, binh sĩ là lực lượng trực tiếp tham gia vận hành, bảo quản, sử dụng vũ khia trang bị, kỹ thuật, thực hiện nhiệm vụ trong môi trường cường độ cao, đòi hỏi ý thức tổ chức kỷ luật nghiêm ngặt. Vì vậy, nâng cao chất lượng phòng ngừa vi phạm kỷ luật đối với đội ngũ này là vấn đề cấp thiết, có ý nghĩa quyết định đối với việc bảo đảm an toàn, sức mạnh chiến đấu và xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện "Mẫu mực, tiêu biểu".
Trong những năm qua, cùng với việc thực hiện nhiệm vụ xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện, Đảng ủy, chỉ huy Lữ đoàn Tăng thiết giáp 409 đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác quản lý, giáo dục, rèn luyện kỷ luật cho hạ sĩ quan, binh sĩ; duy trì nghiêm nền nếp chính quy, pháp luật, góp phần giữ vững ổn định chính trị, tư tưởng và tổ chức. Tuy nhiên, trước những biến động phức tạp của tình hình thế giới, khu vực, sự tác động đa chiều của mặt trái kinh tế thị trường, mạng xã hội và các hoạt động chống phá trên không gian mạng, công tác phòng ngừa vi phạm kỷ luật đang đứng trước những yêu cầu mới, cao hơn, toàn diện hơn.
Tuy nhiên, thực tiễn vẫn cho thấy một số hạn chế như: nhận thức và trách nhiệm của một bộ phận cán bộ, đảng viên chưa đầy đủ; công tác quản lý, giáo dục, rèn luyện hạ sĩ quan, binh sĩ có lúc còn hình thức; nội dung, hình thức, biện pháp giáo dục pháp luật, kỷ luật chậm đổi mới, chưa sát đặc điểm tâm lý, trình độ, hoàn cảnh bộ đội; một số hạ sĩ quan, binh sĩ còn biểu hiện chủ quan, thiếu tự giác, dễ bị tác động bởi mặt trái kinh tế thị trường, mạng xã hội và thông tin xấu độc.
Trong bối cảnh toàn quân đang đẩy mạnh xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam "cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại", đồng thời triển khai chủ trương "tinh, gọn, mạnh", yêu cầu đối với công tác quản lý, rèn luyện và phòng ngừa vi phạm kỷ luật ngày càng cao. Cùng với đó là những tác động phức tạp của chiến tranh thông tin, không gian mạng, mặt trái kinh tế thị trường và hoạt động chống phá của các thế lực thù địch. Những yếu tố này đặt ra yêu cầu bức thiết phải nghiên cứu, đánh giá và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng phòng ngừa vi phạm kỷ luật đối với hạ sĩ quan, binh sĩ ở Lữ đoàn Tăng thiết giáp 409, Quân khu 1 hiện nay, nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện "Mẫu mực, tiêu biểu" và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.
Từ tình hình thực tiễn và yêu cầu nhiệm vụ xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện trong giai đoạn hiện nay đòi hỏi công tác phòng ngừa vi phạm kỷ luật không chỉ dừng lại ở việc xử lý, ngăn chặn hành vi vi phạm, mà phải chuyển mạnh sang phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ gốc; chú trọng xây dựng ý thức tự giác chấp hành kỷ luật của hạ sĩ quan, binh sĩ. Vì vậy, việc nghiên cứu làm rõ những vấn đề đặt ra đối với nâng cao chất lượng phòng ngừa vi phạm kỷ luật của hạ sĩ quan, binh sĩ ở Lữ đoàn Tăng thiết giáp 409, Quân khu 1 hiện nay hiện nay có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc.
Do đó, để nâng cao chất lượng phòng ngừa vi phạm kỷ luật của hạ sĩ quan, binh sĩ ở Lữ đoàn Tăng thiết giáp 409, Quân khu 1 hiện nay cần giải quyết tốt những vấn đề đặt ra sau:
Một là, bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất, trực tiếp và hiệu lực của cấp ủy, chỉ huy các cấp đối với công tác phòng ngừa vi phạm kỷ luật của hạ sĩ quan, binh sĩ ở Lữ đoàn Tăng thiết giáp 409, Quân khu 1.
Thực tiễn cho thấy, ở một số thời điểm, việc lãnh đạo, chỉ đạo công tác phòng ngừa vi phạm kỷ luật chưa thật sự sâu sát, chưa được cụ thể hóa bằng các chủ trương, biện pháp phù hợp với đặc điểm nhiệm vụ, tổ chức và đối tượng của đơn vị, dẫn đến hiệu quả phòng ngừa chưa cao, tính bền vững còn hạn chế. Vấn đề đặt ra là phải tiếp tục quán triệt sâu sắc vai trò quyết định của cấp ủy, tổ chức đảng và người chỉ huy trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác phòng ngừa vi phạm kỷ luật; bảo đảm mọi hoạt động phòng ngừa đều được đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng, có định hướng chính trị rõ ràng, mục tiêu cụ thể, biện pháp đồng bộ.
Cùng với đó, cần gắn chặt trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy với kết quả chấp hành kỷ luật của đơn vị; coi kết quả phòng ngừa vi phạm kỷ luật là một tiêu chí quan trọng để đánh giá năng lực lãnh đạo, chỉ huy và mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng cấp, từng cá nhân. Đồng thời, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những biểu hiện buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo hoặc làm hình thức; bảo đảm sự thống nhất giữa "nói" và "làm", giữa chủ trương và tổ chức thực hiện, qua đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác phòng ngừa vi phạm kỷ luật trong toàn đơn vị.
Hai là, yêu cầu đổi mới mạnh mẽ nội dung, hình thức và phương pháp phòng ngừa vi phạm kỷ luật phù hợp với đặc điểm tâm lý, trình độ và môi trường hoạt động của hạ sĩ quan, binh sĩ ở Lữ đoàn Tăng thiết giáp 409, Quân khu 1.
Một trong những hạn chế nổi lên hiện nay là nội dung giáo dục, tuyên truyền về kỷ luật còn nặng tính lý thuyết, phương thức truyền đạt chậm đổi mới, thiếu tính gợi mở, chưa gắn chặt với thực tiễn huấn luyện, sinh hoạt và công tác hằng ngày của bộ đội, nên hiệu quả tác động chưa cao. Điều đó đặt ra yêu cầu phải thiết kế nội dung phòng ngừa vi phạm kỷ luật có trọng tâm, trọng điểm, sát chức trách, nhiệm vụ và điều kiện hoạt động cụ thể của từng đối tượng hạ sĩ quan, binh sĩ; bảo đảm tính thiết thực, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện.
Bên cạnh đó, hình thức phòng ngừa cần được tổ chức linh hoạt, đa dạng, tăng cường tính trực quan, sinh động, kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục tập trung với giáo dục thường xuyên trong huấn luyện, quản lý bộ đội và thực hiện nhiệm vụ. Các biện pháp phòng ngừa phải hướng trực tiếp vào việc hình thành và củng cố nhận thức đúng, thái độ tích cực và hành vi tự giác chấp hành kỷ luật của hạ sĩ quan, binh sĩ; lấy việc phòng ngừa từ sớm, từ xa làm chính, phù hợp với quy luật tâm lý – giáo dục kỷ luật trong Quân đội hiện nay. Qua đó, từng bước khắc phục tình trạng giáo dục hình thức, nâng cao hiệu quả phòng ngừa vi phạm kỷ luật một cách thực chất và bền vững.
Ba là, phát huy đầy đủ vai trò của các tổ chức và lực lượng trong đơn vị theo đúng chức năng, phạm vi trách nhiệm, tạo sức mạnh tổng hợp trong phòng ngừa vi phạm kỷ luật của hạ sĩ quan, binh sĩ ở Lữ đoàn Tăng thiết giáp 409, Quân khu 1.
Thực tiễn cho thấy, ở một số thời điểm, cơ chế phối hợp giữa cấp ủy, chỉ huy, cơ quan chính trị, cơ quan chuyên môn và các tổ chức quần chúng chưa thật sự chặt chẽ, thiếu nhịp nhàng; việc trao đổi thông tin, nắm bắt, dự báo tình hình tư tưởng và hành vi của bộ đội còn chậm, chưa kịp thời, dẫn đến hiệu quả phòng ngừa vi phạm kỷ luật chưa cao. Điều đó đặt ra yêu cầu phải nhận thức đầy đủ tính hệ thống, tính liên hoàn của công tác phòng ngừa vi phạm kỷ luật; coi đây là nhiệm vụ chung của cả hệ thống chính trị trong đơn vị, không phải trách nhiệm riêng của một tổ chức hay lực lượng nào.
Theo đó, mỗi tổ chức, mỗi lực lượng cần thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao; đồng thời chủ động phối hợp, hiệp đồng chặt chẽ trong quản lý, giáo dục, rèn luyện và nắm bắt tư tưởng hạ sĩ quan, binh sĩ. Cùng với việc phát huy vai trò nòng cốt của cấp ủy, chỉ huy và cơ quan chính trị, cần đề cao trách nhiệm của cán bộ trực tiếp quản lý bộ đội, nhất là cán bộ phân đội, trong việc phát hiện sớm, ngăn ngừa kịp thời các biểu hiện vi phạm. Qua đó, hình thành "thế trận phòng ngừa" đồng bộ, liên tục, hiệu quả, góp phần hạn chế vi phạm kỷ luật một cách bền vững trong toàn Lữ đoàn.
Bốn là, nâng cao ý thức, trách nhiệm và khả năng tự điều chỉnh hành vi của hạ sĩ quan, binh sĩ ở Lữ đoàn Tăng thiết giáp 409, Quân khu 1 trong chấp hành kỷ luật.
Trong điều kiện nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu nặng nề, cường độ hoạt động cao, môi trường sử dụng nhiều vũ khí, khí tài hiện đại, tâm lý hạ sĩ quan, binh sĩ thường xuyên biến động, dễ chịu tác động từ các yếu tố bên ngoài nếu thiếu bản lĩnh chính trị và nền tảng ý thức kỷ luật vững chắc. Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu phải chú trọng hình thành và củng cố ở mỗi quân nhân năng lực tự nhận thức, tự tu dưỡng và tự kiểm soát hành vi trong chấp hành pháp luật Nhà nước, kỷ luật Quân đội và quy định của đơn vị.
Cùng với giáo dục, quản lý từ bên ngoài, cần hướng mạnh vào việc khơi dậy động cơ, nhu cầu tự giác chấp hành kỷ luật; làm cho hạ sĩ quan, binh sĩ nhận thức sâu sắc rằng chấp hành kỷ luật không chỉ là nghĩa vụ bắt buộc, mà còn là thước đo phẩm chất, danh dự và trách nhiệm của người quân nhân cách mạng. Khi ý thức tự giác được hình thành vững chắc, mỗi cá nhân sẽ chủ động phòng ngừa, tự điều chỉnh hành vi của mình, góp phần hạn chế vi phạm kỷ luật một cách bền vững, lâu dài. Đây chính là yếu tố nội sinh giữ vai trò quyết định trong nâng cao chất lượng phòng ngừa vi phạm kỷ luật ở đơn vị hiện nay.
3. Kết luận
Nâng cao chất lượng phòng ngừa vi phạm kỷ luật của hạ sĩ quan, binh sĩ ở Lữ đoàn Tăng thiết giáp 409, Quân khu 1 là yêu cầu khách quan, thường xuyên và có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong quá trình xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Thực tiễn cho thấy, trong điều kiện nhiệm vụ ngày càng nặng nề, môi trường hoạt động có cường độ cao, chịu tác động đa chiều của mặt trái kinh tế thị trường, không gian mạng và chiến tranh thông tin, công tác phòng ngừa vi phạm kỷ luật không thể dừng lại ở những biện pháp hành chính đơn lẻ, mà phải được tiến hành một cách toàn diện, đồng bộ và bền vững.
Việc nhận diện và giải quyết đúng đắn những vấn đề đặt ra về bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất, hiệu lực của cấp ủy, chỉ huy; đổi mới nội dung, hình thức và phương pháp phòng ngừa; phát huy vai trò, trách nhiệm của các tổ chức, lực lượng trong đơn vị; đồng thời nâng cao ý thức tự giác, khả năng tự điều chỉnh hành vi của hạ sĩ quan, binh sĩ có ý nghĩa quyết định đối với việc hạn chế vi phạm kỷ luật từ sớm, từ xa, từ gốc. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt nhằm giữ vững ổn định đơn vị, mà còn là nhiệm vụ lâu dài, gắn với xây dựng bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và nhân cách người quân nhân cách mạng.
Nhận thức sâu sắc và giải quyết hiệu quả những vấn đề trên sẽ tạo nền tảng vững chắc để nâng cao chất lượng phòng ngừa vi phạm kỷ luật ở Lữ đoàn Tăng thiết giáp 409, Quân khu 1 góp phần xây dựng đơn vị thực sự "Mẫu mực, tiêu biểu", giữ vững sức mạnh chiến đấu, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao trong giai đoạn mới.
Thượng uý Nguyễn Thế Sơn, Hệ 2
Trường Sĩ quan Chính trị (Bộ Quốc phòng)
Tài liệu tham khảo:
- 1. Ban Chấp hành Trung ương, Chỉ thị số 05-CT/TW về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, Hà Nội, 2016.
- 2. Bộ Quốc phòng, Điều lệnh quản lý bộ đội Quân đội nhân dân Việt Nam, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, Hà Nội, 2011.
- 3. Bộ Quốc phòng, Thông tư số 143/2023/TT-BQP về quy định xử lý kỷ luật trong Quân đội nhân dân Việt Nam, Hà Nội, 2023.
- 4. Bộ Tổng tham mưu, Quyết định số 2425/QĐ-TM về việc ban hành Hướng dẫn xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện "Mẫu mực, tiêu biểu", Hà Nội, 2022.
- 5. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Tập 2, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2021.