Nữ sĩ quan pháp luật và những đóng góp thầm lặng nơi đầu sóng

Không trực tiếp có mặt trên những con tàu làm nhiệm vụ giữa trùng khơi, nhưng công việc của Đại úy Phạm Thị Lệ Xuân lại gắn chặt với từng kết quả đấu tranh phòng, chống tội phạm và xử lý vi phạm pháp luật trên biển, đặc biệt trong lĩnh vực thủy sản - lĩnh vực có tính chất phức tạp, liên quan trực tiếp đến bảo vệ nguồn lợi thủy sản, gìn giữ môi trường biển và thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam về phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Trong công tác pháp luật của lực lượng Cảnh sát biển, mỗi vụ việc đều đòi hỏi sự chính xác, kịp thời và chặt chẽ. Chỉ một chi tiết chưa được làm rõ, một quy định áp dụng chưa đúng hoặc một thủ tục chưa đầy đủ cũng có thể ảnh hưởng đến cả quá trình xử lý.

Là Trợ lý pháp luật về khai thác, bảo vệ nguồn lợi thủy sản, Đại úy Phạm Thị Lệ Xuân chịu trách nhiệm tham mưu, đề xuất với Thủ trưởng Phòng Pháp luật trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật thuộc lĩnh vực thủy sản; đồng thời theo dõi, hướng dẫn các Đội nghiệp vụ trong quá trình xử lý các hành vi vi phạm trên biển.

Đó là công việc đòi hỏi người cán bộ không chỉ nắm vững hệ thống pháp luật mà còn phải thường xuyên cập nhật các quy định mới, am hiểu thực tiễn hoạt động trên biển và biết vận dụng pháp luật linh hoạt, chính xác vào từng tình huống cụ thể.

Phía sau mỗi hồ sơ không đơn thuần là những con số thống kê mà còn là yêu cầu bảo đảm sự nghiêm minh của pháp luật, quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân liên quan. Vì thế, với người làm công tác pháp luật, "đúng" thôi chưa đủ mà còn phải "chặt chẽ", "kịp thời" và "thuyết phục".

Khi pháp luật trở thành sức mạnh bảo vệ biển

Lĩnh vực thủy sản là một trong những nội dung công tác quan trọng, gắn trực tiếp với nhiệm vụ thực thi pháp luật và bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia trên biển. Bởi vậy, công tác pháp luật không chỉ dừng lại ở việc xử lý từng vụ việc cụ thể mà còn góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân, doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân hoạt động trên biển.

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, Đại úy Phạm Thị Lệ Xuân luôn xác định việc tham mưu, hướng dẫn xử lý vi phạm phải hướng đến mục tiêu cao nhất là bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, thống nhất và hiệu quả; đồng thời chủ động phát hiện, ngăn ngừa những trường hợp xử lý chưa đúng quy định để hạn chế sai sót ngay từ cơ sở.

Công việc của một trợ lý pháp luật đôi khi bắt đầu từ những điều rất nhỏ: một con số cần kiểm tra lại, một tình tiết cần xác minh thêm hay một quy định phải đối chiếu với văn bản mới nhất. Nhưng chính những điều tưởng như nhỏ bé ấy lại góp phần tạo nên sự vững chắc của cả một quy trình thực thi pháp luật.

Ngoài nhiệm vụ chuyên môn, chị còn đảm nhiệm công tác tổng hợp, báo cáo pháp luật, thống kê hình sự liên ngành, công tác điều tra hình sự, báo cáo IUU, báo cáo chuyên đề về công tác phối hợp; tổng hợp kết quả thực hiện nhiệm vụ liên quan đến Ban Chỉ đạo 389, 1389; cập nhật, lưu trữ số liệu xử phạt vi phạm hành chính và các vụ việc liên quan đến buôn lậu, gian lận thương mại.

Mỗi nhiệm vụ có yêu cầu riêng nhưng đều cần ở người cán bộ tinh thần trách nhiệm cao, phương pháp làm việc khoa học và sự cẩn trọng trong từng chi tiết.

Với Đại úy Phạm Thị Lệ Xuân, học tập và nghiên cứu là yêu cầu tất yếu của người làm công tác pháp luật. Trong bối cảnh hệ thống pháp luật không ngừng được bổ sung, hoàn thiện, việc thường xuyên cập nhật kiến thức chính là điều kiện để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao.

Tinh thần cầu thị ấy được thể hiện rõ qua những kết quả nổi bật trong các hội thi, cuộc thi về tuyên truyền và kiến thức pháp luật.

Năm 2026, chị đạt Giải Ba vòng sơ khảo và chung khảo Hội thi Báo cáo viên giỏi cấp toàn quân; Giải Ba Hội thi Báo cáo viên giỏi cấp Cảnh sát biển Việt Nam; Giải Nhì Cuộc thi tìm hiểu kiến thức pháp luật trên Báo Quân đội nhân dân kỳ thứ 3 năm 2026.

Đằng sau những thành tích ấy là quá trình chuẩn bị nghiêm túc, sự đầu tư công phu về thời gian cùng tinh thần học hỏi không ngừng. Đặc biệt, việc tham gia các hội thi báo cáo viên giỏi không chỉ là dịp khẳng định năng lực chuyên môn mà còn giúp chị rèn luyện kỹ năng truyền đạt, biến những nội dung pháp lý vốn khô khan trở nên gần gũi, dễ hiểu và có sức lan tỏa hơn.

Đối với người làm công tác pháp luật, hiểu luật là yêu cầu cơ bản; nhưng truyền đạt để người khác hiểu, tin và tự giác chấp hành pháp luật lại là năng lực quan trọng không kém. Chính vì vậy, mỗi cuộc thi cũng là một cơ hội để chị tiếp tục hoàn thiện bản thân, góp phần nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trong đơn vị.

Những nỗ lực ấy đã được ghi nhận bằng Bằng khen của Bộ Quốc phòng vì đạt Giải Ba vòng chung khảo Hội thi Báo cáo viên giỏi cấp toàn quân; Bằng khen của Tổng cục Chính trị vì đạt Giải Ba vòng sơ khảo khu vực phía Nam; cùng Giấy khen của Cảnh sát biển Việt Nam vì đạt Giải Ba Hội thi Báo cáo viên giỏi cấp Cảnh sát biển Việt Nam.

Giữ lửa nghề từ những điều bình dị

Phía sau hình ảnh một nữ sĩ quan tận tụy với công việc là một người phụ nữ của gia đình. Đại úy Phạm Thị Lệ Xuân có một mái ấm nhỏ với chồng và con; đặc biệt, chồng chị cũng đang công tác trong lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam.

Có lẽ bởi cùng khoác trên mình màu áo người lính nên cả hai càng thấu hiểu đặc thù nghề nghiệp với những ngày công việc dày đặc, những nhiệm vụ đột xuất và những khoảng thời gian phải tạm gác hạnh phúc riêng để hoàn thành nhiệm vụ. Chính sự sẻ chia, cảm thông từ gia đình đã trở thành điểm tựa để mỗi người thêm vững vàng trên vị trí công tác của mình.

Với Đại úy Phạm Thị Lệ Xuân, gia đình là hậu phương bình yên để chị yên tâm cống hiến; còn công việc là nơi chị được trưởng thành, khẳng định trách nhiệm của một sĩ quan Cảnh sát biển Việt Nam.

Trong hành trình xây dựng lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, mỗi cán bộ đều đóng góp theo cách riêng của mình. Với những người làm công tác pháp luật như Đại úy Phạm Thị Lệ Xuân, đó là sự cống hiến lặng thầm phía sau mỗi quyết định thực thi pháp luật trên biển.

Những thành tích đạt được trong năm 2026 là sự ghi nhận xứng đáng cho quá trình nỗ lực bền bỉ. Nhưng giá trị lớn hơn nằm ở tinh thần trách nhiệm với công việc, ý thức tự học, tự rèn và khát vọng không ngừng hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Trên hành trình giữ gìn an ninh, trật tự và thực thi pháp luật trên biển, có những đóng góp hiện diện giữa đầu sóng ngọn gió, cũng có những đóng góp lặng thầm phía sau từng trang hồ sơ. Dù ở vị trí nào, tất cả đều hướng đến mục tiêu chung là bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc, giữ gìn môi trường biển hòa bình, ổn định và bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh.

Và trên hành trình ấy, những nữ sĩ quan như Đại úy Phạm Thị Lệ Xuân vẫn ngày ngày lặng lẽ cống hiến. Không trực tiếp đối mặt với sóng gió ngoài khơi, nhưng bằng bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần trách nhiệm, chị đang góp phần tạo nên nền tảng pháp lý vững chắc cho mỗi nhiệm vụ của lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam, viết tiếp những đóng góp thầm lặng nhưng đầy ý nghĩa nơi đầu sóng.

Lê Đình Tiến