Trên cơ sở vận dụng quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, bài viết làm rõ nội hàm năng lực thực hành dân chủ của hạ sĩ quan, binh sĩ; phân tích thực trạng; từ đó đề xuất các giải pháp nhằm phát huy năng lực này trong tình hình mới. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích - tổng hợp, lôgic - lịch sử và phương pháp tiếp cận hệ thống.
1. Đặt vấn đề
Dân chủ xã hội chủ nghĩa là bản chất của chế độ ta, đồng thời là động lực quan trọng thúc đẩy xã hội phát triển. Trong Quân đội Nhân dân Việt Nam, phát huy dân chủ không chỉ là nguyên tắc tổ chức mà còn là yêu cầu để nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu của quân đội. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tục nhấn mạnh phải "phát huy dân chủ đi đôi với tăng cường kỷ luật, kỷ cương, bảo đảm sự thống nhất giữa quyền làm chủ và trách nhiệm xã hội".
Hạ sĩ quan, binh sĩ là lực lượng đông đảo, trực tiếp thực hiện nhiệm vụ ở đơn vị cơ sở. Vì vậy, năng lực thực hành dân chủ của lực lượng này có ý nghĩa quyết định đến chất lượng thực hiện dân chủ trong quân đội. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, năng lực này vẫn còn những hạn chế nhất định, đặt ra yêu cầu cần nghiên cứu một cách có hệ thống nhằm đề xuất giải pháp phù hợp để nâng cao năng lực thực hành dân chủ của hạ sĩ quan, binh sĩ góp phần nâng cao chất lượng xây dựng quân đội, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.
2. Nội dung nghiên cứu
2.1. Năng lực thực hành dân chủ của hạ sĩ quan, binh sĩ - nội hàm và ý nghĩa
Dân chủ là một phạm trù chính trị - xã hội có nội hàm rộng, phản ánh mối quan hệ giữa Nhân dân với quyền lực nhà nước và đời sống xã hội. Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, dân chủ trước hết là một hình thức tổ chức quyền lực chính trị của một giai cấp nhất định, đồng thời là giá trị xã hội thể hiện quyền làm chủ của Nhân dân đối với các lĩnh vực của đời sống xã hội. Về mặt khái niệm, dân chủ có nghĩa là "quyền lực thuộc về Nhân dân", song trong mỗi hình thái kinh tế - xã hội khác nhau, nội dung và hình thức của dân chủ lại mang bản chất giai cấp khác nhau.
Trên cơ sở đó, chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng định dân chủ xã hội chủ nghĩa là bước phát triển cao nhất của dân chủ trong lịch sử, là nền dân chủ của đại đa số nhân dân lao động, bảo đảm quyền lực thực sự thuộc về Nhân dân, mang lại lợi ích cho Nhân dân. Khác với dân chủ tư sản - vốn chỉ mang tính hình thức và bị chi phối bởi quyền lực kinh tế của giai cấp tư sản, phục vụ lợi ích của giai cấp tư sản; dân chủ xã hội chủ nghĩa được xây dựng trên nền tảng chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu, qua đó tạo điều kiện vật chất để Nhân dân là chủ và thực hiện quyền làm chủ của mình một cách thực chất. Đồng thời, dân chủ xã hội chủ nghĩa được thể chế hóa bằng pháp luật, bảo đảm sự thống nhất giữa quyền lực chính trị và lợi ích của đại đa số Nhân dân.
Trên cơ sở vận dụng và phát triển sáng tạo lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam, tư tưởng Hồ Chí Minh đã làm sâu sắc thêm nội hàm của dân chủ. Người khẳng định: "Nước ta là nước dân chủ, địa vị cao nhất là dân, vì dân là chủ"; đồng thời nhấn mạnh dân chủ không chỉ dừng lại ở việc xác lập quyền mà quan trọng hơn là phải tổ chức thực hiện quyền đó trong thực tiễn. Theo Hồ Chí Minh, dân chủ phải được thể hiện cụ thể qua phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra", qua đó bảo đảm Nhân dân thực sự tham gia vào quá trình quản lý nhà nước và xã hội. Đặc biệt, Người luôn nhấn mạnh mối quan hệ biện chứng giữa dân chủ và kỷ luật, coi đó là hai mặt không thể tách rời trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước cũng như trong các tổ chức xã hội, trong đó có quân đội.
Có thể hiểu thực hành dân chủ là quá trình hiện thực hóa các quyền dân chủ trong đời sống xã hội thông qua những hành vi cụ thể của các chủ thể, được bảo đảm bằng hệ thống thể chế và cơ chế vận hành phù hợp. Như vậy, dân chủ không chỉ là quyền được quy định trên văn bản mà còn phải được chuyển hóa thành hành động thực tiễn thông qua sự tham gia tích cực của các chủ thể xã hội. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong môi trường quân đội - nơi dân chủ luôn gắn chặt với kỷ luật và tính tổ chức cao.
Trên cơ sở đó, năng lực thực hành dân chủ của hạ sĩ quan, binh sĩ có thể được xác định là tổng hợp các yếu tố về nhận thức, thái độ và kỹ năng cho phép quân nhân thực hiện quyền làm chủ một cách tự giác, đúng đắn và hiệu quả trong khuôn khổ pháp luật của Nhà nước, điều lệnh quân đội và luôn đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng. Năng lực này bao gồm một số thành tố cơ bản: (1) nhận thức chính trị - pháp luật về dân chủ, giúp quân nhân hiểu đúng bản chất, nội dung và giới hạn của quyền làm chủ; (2) thái độ tích cực, tinh thần trách nhiệm trong tham gia xây dựng đơn vị; (3) kỹ năng thực hành dân chủ, như kỹ năng trình bày ý kiến, tham gia thảo luận, phản biện và giám sát; (4) ý thức chấp hành kỷ luật gắn với việc thực hiện quyền làm chủ.
Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, dân chủ chỉ có ý nghĩa thực chất khi quần chúng có khả năng tham gia vào quá trình quản lý xã hội. Điều đó có nghĩa là năng lực thực hành dân chủ chính là điều kiện để quyền dân chủ được hiện thực hóa. Nếu thiếu năng lực này, dân chủ dễ rơi vào hình thức hoặc bị lợi dụng, thậm chí dẫn đến những biểu hiện lệch chuẩn. Trong quân đội, điều này càng có ý nghĩa quan trọng bởi môi trường quân sự đòi hỏi sự thống nhất cao về ý chí và hành động, đồng thời vẫn phải bảo đảm phát huy trí tuệ tập thể và quyền làm chủ của quân nhân.
Việc phát huy năng lực thực hành dân chủ của hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở trong Quân đội nhân dân Việt nam có ý nghĩa sâu sắc cả về lý luận và thực tiễn. Trước hết, nó góp phần củng cố bản chất giai cấp công nhân của quân đội, tăng cường sự gắn bó giữa quân đội với Nhân dân, qua đó giữ vững nền tảng chính trị - xã hội của chế độ. Thứ hai, việc thực hành dân chủ sẽ nâng cao chất lượng lãnh đạo, chỉ huy, bởi các quyết định được xây dựng trên cơ sở phát huy trí tuệ tập thể sẽ sát thực tiễn hơn, có tính khả thi cao hơn, huy động hiệu quả hơn sức mạnh tổng hợp trong tổ chức thực hiện và đạt được kết quả tốt hơn. Thứ ba, năng lực thực hành dân chủ giúp hình thành, phát triển và ngày càng hoàn thiện phẩm chất, nhân cách người quân nhân cách mạng, nâng cao ý thức trách nhiệm, tinh thần chủ động, sáng tạo trong thực hiện nhiệm vụ góp phần củng cố, giữ vững và phát huy phẩm chất "Bộ đội cụ Hồ".
Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay, khi yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam "cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại" đặt ra ngày càng cao, việc phát huy năng lực thực hành dân chủ của hạ sĩ quan, binh sĩ càng trở nên quan trọng và trở thành vấn đề cấp thiết. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh giải quyết tốt mối quan hệ "Giữa thực hành dân chủ, tăng cường pháp chế, bảo đảm kỷ cương xã hội", coi đó là điều kiện để phát triển bền vững đất nước. Điều này đặt ra yêu cầu phải nâng cao chất lượng thực hành dân chủ trong quân đội, bảo đảm dân chủ được thực hiện đúng quan điểm của Đảng, đúng định hướng, không bị biến dạng hoặc bị lợi dụng hay chỉ mang tính hình thức, thiếu thực chất ảnh hưởng đến lòng tin của cán bộ, chiến sĩ.
Như vậy, năng lực thực hành dân chủ của hạ sĩ quan, binh sĩ là một bộ phận quan trọng trong năng lực chính trị của người quân nhân, phản ánh trình độ dân chủ trong một tổ chức có tính đặc thù đó là quân đội. Việc nhận thức đầy đủ nội hàm và ý nghĩa của năng lực này là cơ sở để đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm phát huy dân chủ thực chất, hiệu quả, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam "cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại" trong tình hình mới.
2.2. Thực trạng năng lực thực hành dân chủ của hạ sĩ quan, binh sĩ hiện nay
Thời gian qua, việc thực hiện dân chủ ở cơ sở trong Quân đội nhân dân Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Nhận thức của hạ sĩ quan, binh sĩ về quyền và nghĩa vụ trong thực hiện quyền làm chủ ngày càng được nâng lên; các hình thức dân chủ như hội nghị quân nhân, đối thoại dân chủ, ngày chính trị và văn hóa tinh thần, sinh hoạt tập thể được duy trì nền nếp; mối quan hệ giữa cán bộ và chiến sĩ ngày càng cởi mở, gần gũi, gắn bó hơn góp phần củng cố đoàn kết nội bộ, tăng cường niềm tin của bộ đội đối với cấp ủy, chi bộ, chỉ huy các cấp, qua đó tạo ra nguồn lực nội sinh, động lực mạnh mẽ thúc đẩy cán bộ, chiến sĩ trong thực hiện nhiệm vụ và chấp hành kỷ luật, góp phần tích cực trong xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện "mẫu mực, tiêu biểu".
Đối thoại dân chủ định kỳ của thủ trưởng Trung đoàn 2, Sư đoàn 395, Quân khu 3 với cán bộ, chiến sĩ
Tuy nhiên, trong thời gian qua, năng lực thực hành dân chủ của hạ sĩ quan, binh sĩ ở các đơn vị cơ sở hiện nay vẫn còn một số hạn chế cần phải khắc phục. Trước hết, về nhận thức, một bộ phận hạ sĩ quan, binh sĩ chưa hiểu đầy đủ bản chất của dân chủ xã hội chủ nghĩa, chưa nắm chắc quyền và nghĩa vụ của bản thân, chưa nhận thức đúng mối quan hệ giữa dân chủ và kỷ luật. Về kỹ năng, nhiều quân nhân còn lúng túng, e ngại trong việc trình bày ý kiến, tham gia thảo luận, phản biện, giám sát. Về môi trường dân chủ ở một số đơn vị, việc tổ chức thực hiện một số nội dung quy chế dân chủ cơ sở còn mang tính hình thức, chưa tạo được không khí dân chủ thực chất.
Những hạn chế trên xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan, trong đó chủ yếu là do công tác giáo dục chưa thật sự hiệu quả; việc tổ chức thực hiện dân chủ có nơi chưa linh hoạt, sáng tạo; hành động của một số ít cán bộ chưa thật sự mẫu mực, vai trò nêu gương chưa rõ nét; cơ chế bảo đảm thực hiện dân chủ chưa đồng bộ. Những vấn đề trên đặt ra yêu cầu phải đề ra các giải pháp phù hợp để nâng cao năng lực thực hành dân chủ của hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở trong thời gian tới.
2.3. Giải pháp nâng cao năng lực thực hành dân chủ của hạ sĩ quan, binh sĩ
Quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng về phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa gắn với tăng cường pháp chế, kỷ luật, kỷ cương, đặc biệt theo tinh thần Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII, nhiệm kỳ 2025 - 2030, việc phát huy năng lực thực hành dân chủ của hạ sĩ quan, binh sĩ cần được triển khai bằng hệ thống giải pháp đồng bộ, toàn diện gắn chặt với thực tiễn xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức.
Một là, tăng cường giáo dục, nâng cao nhận thức cho hạ sĩ quan, binh sĩ về dân chủ xã hội chủ nghĩa
Đây là giải pháp nền tảng nhằm khắc phục hạn chế về nhận thức trong thực hành dân chủ của hạ sĩ quan, binh sĩ hiện nay. Nội dung giáo dục cần tập trung quán triệt quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, làm rõ bản chất dân chủ là quyền làm chủ của quân nhân gắn với pháp luật và kỷ luật quân đội nhằm giúp hạ sĩ quan, binh sĩ nhận thức đúng mối quan hệ giữa dân chủ và kỷ luật, tránh cả hai khuynh hướng: thụ động, e dè hoặc hiểu sai về hình thức và bản chất của dân chủ.
Về phương pháp, cần đổi mới theo hướng thiết thực, hiệu quả, tăng cường đối thoại trực tiếp, thảo luận tập trung với phát phiếu thăm dò, gắn lý luận với các tình huống cụ thể trong hoạt động của đơn vị và đời sống sinh hoạt hằng ngày. Đồng thời, kết hợp có hiệu quả giữa giáo dục chính trị với; phổ biến giáo dục pháp luật, Điều lệnh và các quy định của Đảng, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và đơn vị. Tập trung vào văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII, nhiệm kỳ 2025 - 2030; Nghị quyết 847-NQ/QUTW, ngày 28/12/2021 của Quân ủy Trung ương về phát huy phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ", kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân trong tình hình mới; Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 (Sửa đổi, bổ sung năm 2025); Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở 10/2022/QH15, ngày 10/11/2022; Thông tư số 122/2024/TT-BQP ngày 31/12/2024 của Bộ quốc phòng về quy định thực hiện dân chủ ở cơ sở trong Quân đội Nhân dân Việt Nam; Thông tư số 60/2025/TT-BQP, ngày 30/6/2025 của Bộ Quốc phòng về sửa đổi, bổ sung một số điều của thông tư số 122/2024/TT-BQP ngày 31/12/2024 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định về thực hiện dân chủ ở cơ sở trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Qua đó, giúp mỗi quân nhân không chỉ "hiểu dân chủ" mà còn "biết thực hành dân chủ" đúng định hướng góp phần nâng cao chất lượng thực hiện dân chủ ở cơ sở.
Hai là, phát huy vai trò nêu gương của đội ngũ cán bộ trong thực hành dân chủ ở đơn vị cơ sở
Phát huy vai trò nêu gương của đội ngũ cán bộ là giải pháp then chốt nhằm khắc phục hạn chế về môi trường thực hành dân chủ ở đơn vị cơ sở. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: "cán bộ là cái gốc của mọi công việc, muôn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém" hay "một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền". Thực tiễn ở đơn vị cơ sở cho thấy, chất lượng dân chủ phụ thuộc trực tiếp vào phong cách lãnh đạo, chỉ huy, năng lực tổ chức thực hiện dân chủ và vai trò nêu gương của đội ngũ cán bộ các cấp; ở đâu cán bộ thực sự dân chủ, tôn trọng, gần gũi, biết lắng nghe và thấu hiểu chiến sĩ thì ở đó dân chủ được phát huy thực chất, chất lượng và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ, chấp hành kỷ luật được nâng cao, đơn vị luôn luôn ổn định, tinh thàn đoàn kết gắn bó giữa cán bộ, chiến sĩ được củng cố vững chắc.
Do đó, cần xây dựng đội ngũ cán bộ có phong cách lãnh đạo dân chủ, gần gũi, tôn trọng cấp dưới, sâu sát với bộ đội; biết lắng nghe, tiếp thu và giải quyết kịp thời tâm tư, nguyện vọng chính đáng của hạ sĩ quan, binh sĩ. Đồng thời, phải đề cao trách nhiệm nêu gương của cán bộ theo quy định của Đảng và Quân ủy Trung ương, gắn với phát huy phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ" trong thời kỳ mới. Việc công khai, minh bạch trong quản lý, điều hành, duy trì các hoạt động của đơn vị và xử lý công việc phải trở thành chuẩn mực thường xuyên. Qua đó, tạo môi trường dân chủ lành mạnh, củng cố niềm tin và phát huy vai trò chủ thể của từng quân nhân và tập thể quân nhân trong xây dựng đơn vị.
Ba là, hoàn thiện cơ chế và đổi mới hình thức thực hiện dân chủ ở đơn vị cơ sở
Hoàn thiện cơ chế và đổi mới hình thức thực hiện dân chủ là giải pháp trực tiếp khắc phục tình trạng hình thức trong thực hành dân chủ ở đơn vị cơ sở. Trước hết, cần tiếp tục cụ thể hóa và thực hiện nghiêm các quy định của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về quy chế dân chủ, bảo đảm rõ nội dung, rõ trách nhiệm và quy trình thực hiện, tạo cơ sở pháp lý thống nhất, dễ triển khai và kiểm tra.
Đồng thời, cần đa dạng hóa các hình thức thực hiện dân chủ như hội nghị quân nhân, sinh hoạt ngày chính trị văn hóa tinh thần, đối thoại trực tiếp, kết hợp phát phiếu thăm dò, điều tra xã hội học… theo hướng thiết thực, tập trung vào những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền lợi, nghĩa vụ của hạ sĩ quan, binh sĩ. Việc công khai, minh bạch trong các lĩnh vực lãnh đạo, quản lý, nhất là trong bảo đảm chế độ, tiêu chuẩn, cần được thực hiện thường xuyên, nghiêm túc; đồng thời phát huy có hiệu quả vai trò của tổ chức quần chúng, nhất là đoàn thanh niên, hội đồng quân nhân trong thực hiện giám sát, phản biện các quyết định của chỉ huy và việc thực hiện quy chế dân chủ trong đơn vị.
Bên cạnh đó, cần thực hiện có hiệu quả cơ chế tiếp nhận, xử lý và phản hồi ý kiến của quân nhân theo hướng kịp thời, rõ ràng, có trách nhiệm. Thông qua đó, bảo đảm dân chủ được thực hiện thực chất, tăng cường niềm tin và phát huy vai trò tham gia xây dựng đơn vị của hạ sĩ quan, binh sĩ.
Ngày CT-VHTT ở Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 2, Sư đoàn 395, Quân khu 3.
Bốn là, làm tốt công tác bồi dưỡng kỹ năng thực hành dân chủ cho hạ sĩ quan, binh sĩ
Đây là giải pháp trực tiếp góp phần khắc phục hạn chế về kỹ năng của hạ sĩ quan, binh sĩ trong tham gia các hoạt động dân chủ ở đơn vị cơ sở. Thực tế cho thấy, nhiều quân nhân tuy có nhận thức đúng nhưng còn e dè, lúng túng trong trình bày ý kiến, thảo luận hoặc phản biện, dẫn đến việc thực hành dân chủ chưa hiệu quả.
Vì vậy, cần chú trọng rèn luyện các kỹ năng cơ bản như khả năng trình bày, trao đổi, phản biện, giao tiếp và ứng xử trong tập thể. Việc bồi dưỡng phải gắn với hoạt động thực tiễn của đơn vị thông qua sinh hoạt đơn vị, sinh hoạt dân chủ, đối thoại trực tiếp, diễn đàn thanh niên, … tạo cơ hội để quân nhân "học đi đôi với hành". Đồng thời, cần tạo ra môi trường khuyến khích hạ sĩ quan, binh sĩ mạnh dạn tham gia ý kiến, từng bước hình thành bản lĩnh, sự tự tin và tinh thần trách nhiệm trong thực hành dân chủ. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả trong việc thực hiện dân chủ ở cơ sở.
Buổi diễn đàn thanh niên của Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 2, Sư đoàn 395, Quân khu 3.
Năm là, xây dựng môi trường văn hóa quân sự lành mạnh, phát huy dân chủ gắn với giữ nghiêm kỷ luật quân đội
Xây dựng môi trường văn hóa quân sự lành mạnh là điều kiện quan trọng để phát huy dân chủ một cách đúng hướng trong đơn vị cơ sở. Thực tiễn cho thấy, dân chủ chỉ phát huy hiệu quả khi được đặt trong khuôn khổ kỷ luật; ngược lại, nếu buông lỏng kỷ luật sẽ dẫn đến nguy cơ dân chủ bị lợi dụng, làm suy giảm sự đoàn kết và sức mạnh tập thể. Vì vậy, cần kết hợp chặt chẽ giữa phát huy dân chủ với giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương quân đội.
Trọng tâm là xây dựng môi trường đoàn kết, cởi mở và có bầu không khí dân chủ tốt, trong đó hạ sĩ quan, binh sĩ được tôn trọng, được trình bày tâm tư nguện vọng chính đáng cảu bản thân, được tham gia ý kiến vào các vấn đề của đơn vị, đồng thời phải chấp hành nghiêm điều lệnh, điều lệ và pháp luật. Cùng với đó, cấp ủy, chỉ huy các cấp cần kịp thời phát hiện, ngăn chặn các biểu hiện lợi dụng dân chủ để vi phạm kỷ luật, phá hoại đoàn kết nội bộ, đồng thời bảo vệ và khuyến khích những ý kiến đúng đắn, có trách nhiệm cao, mang tính xây dựng. Đồng thời, làm tốt việc phát huy phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ" thời kỳ mới sẽ tạo nền tảng vững chắc để xây dựng môi trường dân chủ lành mạnh, góp phần nâng cao chất lượng thực hiện dân chủ và sức mạnh chiến đấu của đơn vị.
3. Kết luận
Phát huy và nâng cao năng lực thực hành dân chủ của hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở là một nội dung có ý nghĩa quan trọng trong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị. Trên cơ sở vận dụng quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối, quan điểm của Đảng, bài viết đã làm rõ cơ sở lý luận, phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp mang tính đồng bộ, khả thi để nâng cao năng lực thực hành dân chủ cho hạ sĩ quan, binh sĩ ở đơn vị cơ sở.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, mặc dù đã đạt được những chuyển biến tích cực, nhưng năng lực thực hành dân chủ của hạ sĩ quan, binh sĩ vẫn còn những hạn chế nhất định, đòi hỏi phải tiếp tục được nâng cao. Trong đó, việc kết hợp chặt chẽ giữa phát huy dân chủ và giữ nghiêm kỷ luật theo tinh thần Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII là yêu cầu có tính nguyên tắc.
Trung tá Vũ Thành Long - Hệ 5, Học viện chính trị
Tài liệu tham khảo:
1. Đảng Cộng sản Việt Nam, văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập II, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026.
2. Nghị quyết đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII, nhiệm kỳ 2025 - 2030, ngày 02/10/2025.
3. Nghị quyết 847-NQ/QUTW, ngày 28/12/2021 của Quân ủy Trung ương về phát huy phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ", kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân trong tình hình mới.