Từ khóa: Bảo vệ nền tảng; Đại đoàn kết toàn dân tộc; Đấu tranh phản bác; Kiều bào.
1. Đặt vấn đề
Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài hiện có khoảng hơn 6 triệu người, sinh sống, học tập, làm việc tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có 80% cư trú tại các nước phát triển[1]. Đảng và Nhà nước ta luôn nhất quán quan điểm coi người Việt Nam ở nước ngoài là một bộ phận máu thịt của dân tộc Việt Nam, là nhân tố quan trọng góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Nhiều chủ trương, chính sách lớn đã được ban hành thể hiện tư duy chiến lược, tầm nhìn dài hạn của Đảng trong việc phát huy sức mạnh tổng hợp của cộng đồng người Việt Nam trên phạm vi toàn cầu, nhất là trong bối cảnh các hình thái đấu tranh tư tưởng, truyền thông và cạnh tranh ảnh hưởng quốc tế đang có nhiều diễn biến phức tạp.
Hiện nay, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của internet, mạng xã hội và truyền thông số xuyên biên giới, các thế lực thù địch, phản động và phần tử cơ hội chính trị đang gia tăng lợi dụng các vấn đề "dân chủ", "nhân quyền", "tự do ngôn luận", "tự do tôn giáo", vấn đề dân tộc để tác động, lôi kéo một bộ phận người Việt Nam ở nước ngoài tham gia các hoạt động chống phá Đảng và Nhà nước ta. Thông qua các hội, nhóm trên không gian mạng, các đối tượng này thường xuyên tán phát thông tin sai sự thật, xuyên tạc tình hình trong nước, bóp méo lịch sử dân tộc, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, kích động tư tưởng cực đoan, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc và thúc đẩy chiến lược "diễn biến hòa bình" đối với Việt Nam.
Trong bối cảnh đó, việc phát huy vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trở thành yêu cầu có ý nghĩa chiến lược, lâu dài và cấp thiết. Đây không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chức năng hay lực lượng chuyên trách mà còn là trách nhiệm chung của mọi người Việt Nam yêu nước, không phân biệt trong nước hay ngoài nước. Phát huy hiệu quả vai trò của kiều bào chính là góp phần xây dựng "thế trận lòng dân" vững chắc trên phạm vi toàn cầu, tăng cường sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, chủ động bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa và giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số và hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay.
2. Quan điểm của Đảng, Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài và vai trò của kiều bào trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay
Ngay từ những năm đầu sau khi đất nước thống nhất, Đảng đã nhận thức rõ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ là đối tượng cần vận động mà còn là nguồn lực quan trọng có thể đóng góp cho sự nghiệp phát triển đất nước. Bước vào thời kỳ đổi mới, cùng với quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng, nhận thức của Đảng về vai trò của kiều bào tiếp tục được bổ sung và phát triển theo hướng toàn diện hơn. Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 29/11/1993 của Bộ Chính trị lần đầu tiên khẳng định: "Người Việt Nam ở nước ngoài là một bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam"[2]. Đây là cơ sở chính trị quan trọng cho việc xây dựng các chính sách hướng tới củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong bối cảnh mới.
Bước phát triển quan trọng trong tư duy của Đảng được thể hiện tại Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 26/3/2004 của Bộ Chính trị về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài. Nghị quyết nhấn mạnh: "Người Việt Nam ở nước ngoài là một bộ phận không tách rời và là một nguồn lực của cộng đồng dân tộc Việt Nam"[3]. Quan điểm này thể hiện sự chuyển biến từ cách tiếp cận chủ yếu mang tính vận động sang tư duy phát huy nguồn lực kiều bào như một yếu tố nội sinh quan trọng của sự phát triển đất nước trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.
Tiếp đó, Chỉ thị số 45-CT/TW ngày 19/5/2015 của Bộ Chính trị tiếp tục khẳng định công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài là nhiệm vụ của toàn bộ hệ thống chính trị và của toàn dân; đồng thời nhấn mạnh vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là cầu nối hữu nghị giữa Việt Nam với các nước trên thế giới[4]. Điều này cho thấy Đảng ngày càng coi trọng vai trò của kiều bào không chỉ trên phương diện kinh tế, văn hóa mà còn trong hoạt động thông tin đối ngoại, ngoại giao nhân dân và bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc trên trường quốc tế.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số phát triển mạnh mẽ, Kết luận số 12-KL/TW ngày 12/8/2021 của Bộ Chính trị tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu tăng cường đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy nguồn lực trí thức, doanh nhân, chuyên gia người Việt Nam ở nước ngoài phục vụ phát triển đất nước[5]. Đồng thời, Đảng chủ trương tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm hỗ trợ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài ổn định cuộc sống, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và tăng cường gắn bó với quê hương, đất nước.
Năm 2023, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1334/QĐ-TTg phê duyệt Đề án "Phát huy nguồn lực của người Việt Nam ở nước ngoài phục vụ phát triển đất nước trong tình hình mới". Đây là một chủ trương quan trọng, tiếp tục cụ thể hóa đường lối nhất quán của Đảng và Nhà nước về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài, đồng thời khẳng định quan điểm xem cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời và là nguồn lực quan trọng của dân tộc Việt Nam. Việc triển khai Đề án đã tạo cơ sở thuận lợi để tăng cường kết nối, tập hợp và phát huy hiệu quả các nguồn lực tri thức, kinh tế, văn hóa và xã hội của kiều bào, qua đó nhận được sự đồng tình, hưởng ứng tích cực và sự ủng hộ rộng rãi từ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.
Những chủ trương trên thể hiện sự phát triển trong tư duy chiến lược của Đảng về huy động sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong thời đại số và toàn cầu hóa. Nếu như trước đây đấu tranh tư tưởng chủ yếu diễn ra trong phạm vi lãnh thổ quốc gia thì hiện nay đang chuyển dịch mạnh sang môi trường xuyên biên giới, xuyên quốc gia thông qua internet, mạng xã hội và các nền tảng truyền thông số. Vì vậy, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng trở thành lực lượng quan trọng trong xây dựng "thế trận tư tưởng", "thế trận lòng dân" và bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa trên phạm vi toàn cầu.
Trong bối cảnh đó, với vị thế là bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam, đồng thời là những chủ thể trực tiếp sinh sống, học tập và làm việc tại nhiều quốc gia trên thế giới, người Việt Nam ở nước ngoài có những lợi thế đặc biệt trong việc lan tỏa thông tin chính thống, quảng bá hình ảnh đất nước, đấu tranh phản bác các thông tin sai trái, thù địch và củng cố niềm tin của bạn bè quốc tế đối với Việt Nam. Vai trò đó được thể hiện trên một số phương diện cơ bản sau:
Thứ nhất, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là cầu nối quan trọng trong quảng bá hình ảnh đất nước, con người và thành tựu phát triển của Việt Nam ra thế giới. Thông qua hoạt động học tập, lao động, nghiên cứu, đầu tư, giao lưu văn hóa và truyền thông trên các nền tảng số, kiều bào góp phần lan tỏa thông tin chính thống về tình hình Việt Nam, phản ánh khách quan những thành tựu đổi mới, phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội, bảo vệ quyền con người và nâng cao vị thế quốc tế của đất nước. Đây cũng là lực lượng có khả năng trực tiếp phản bác các thông tin sai lệch, xuyên tạc về tình hình Việt Nam từ bên ngoài. Hiện nay, vai trò của kiều bào ngày càng thể hiện rõ như một kênh "truyền thông đối ngoại nhân dân" hiệu quả, góp phần nâng cao "sức mạnh mềm Việt Nam" trên trường quốc tế.
Thứ hai, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài có vai trò quan trọng trong củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và gìn giữ bản sắc văn hóa Việt Nam ở nước ngoài. Thông qua các hoạt động dạy tiếng Việt, tổ chức lễ hội truyền thống, giáo dục lịch sử dân tộc và hướng về cội nguồn, kiều bào góp phần nuôi dưỡng tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc và ý thức gắn bó với quê hương trong các thế hệ người Việt Nam ở nước ngoài. Đây là nền tảng quan trọng để tăng cường đồng thuận xã hội, củng cố niềm tin của kiều bào đối với đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Thứ ba, phát huy vai trò của người Việt Nam ở nước ngoài trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cũng chính là cụ thể hóa quan điểm bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa bằng sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trên phạm vi toàn cầu. Trong bối cảnh không gian mạng trở thành môi trường đấu tranh tư tưởng ngày càng quyết liệt, nhiều trí thức, chuyên gia, doanh nhân, du học sinh và thanh niên kiều bào đã tích cực tham gia chia sẻ thông tin đúng sự thật, phản bác các luận điệu sai trái, xuyên tạc về chế độ chính trị, lịch sử dân tộc, vấn đề dân chủ, nhân quyền, chủ quyền biển đảo và tình hình phát triển của Việt Nam. Không ít kiều bào đã trở thành những chủ thể quan trọng của "ngoại giao nhân dân", góp phần bảo vệ hình ảnh, uy tín và lợi ích quốc gia, dân tộc trong không gian công luận quốc tế.
3. Nhận diện âm mưu, thủ đoạn lợi dụng cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài để chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng
Trong chiến lược "diễn biến hòa bình" chống phá cách mạng Việt Nam, các thế lực thù địch, phản động và phần tử cơ hội chính trị luôn coi cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là địa bàn trọng điểm để tuyên truyền, lôi kéo và kích động chống phá Đảng, Nhà nước ta. Lợi dụng đặc điểm sinh sống phân tán ở nhiều quốc gia, sự khác biệt về môi trường chính trị, truyền thông và nhận thức xã hội, các đối tượng phản động đã triển khai nhiều âm mưu, thủ đoạn tinh vi nhằm chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, làm suy giảm niềm tin của kiều bào đối với chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Những âm mưu, thủ đoạn đó có thể khái quát ở một số nội dung sau:
Thứ nhất, lợi dụng các vấn đề dân chủ, nhân quyền, dân tộc, tôn giáo và lịch sử để xuyên tạc nền tảng tư tưởng của Đảng. Các thế lực thù địch thường khai thác những vấn đề nhạy cảm liên quan đến lịch sử dân tộc, chiến tranh, hòa hợp dân tộc, dân chủ, nhân quyền, tự do tôn giáo, vấn đề dân tộc, chủ quyền biển đảo để bóp méo sự thật, xuyên tạc đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước. Thông qua đó, chúng tìm cách gieo rắc tâm lý hoài nghi, mặc cảm, định kiến lịch sử, kích động tư tưởng chống đối trong một bộ phận người Việt Nam ở nước ngoài.
Thứ hai, lợi dụng không gian mạng và hệ sinh thái truyền thông xuyên biên giới để phát tán thông tin sai trái, thù địch. Đây là thủ đoạn phổ biến và nguy hiểm nhất hiện nay. Các tổ chức phản động, phần tử cơ hội chính trị xây dựng mạng lưới truyền thông đa nền tảng gồm website, blog, YouTube, Facebook, TikTok, podcast và các diễn đàn trực tuyến nhằm thường xuyên đăng tải, khuếch đại các thông tin sai sự thật, xuyên tạc tình hình Việt Nam. Chúng đặc biệt hướng tới thế hệ trẻ người Việt Nam ở nước ngoài nhằm từng bước tác động đến nhận thức, tư tưởng và niềm tin chính trị.
Thứ ba, lợi dụng các hội đoàn, tổ chức xã hội và hoạt động cộng đồng để tập hợp, lôi kéo lực lượng chống đối. Dưới danh nghĩa các hội đồng hương, hội văn hóa, tổ chức xã hội dân sự, tổ chức nhân quyền hoặc các diễn đàn cộng đồng, các đối tượng chống phá tìm cách xây dựng mạng lưới, tập hợp lực lượng, truyền bá quan điểm sai trái và hình thành các nhóm chống đối từ bên ngoài. Mục tiêu của chúng là từng bước chuyển hóa nhận thức chính trị, tạo dựng lực lượng phục vụ các hoạt động chống phá lâu dài đối với Việt Nam.
Thứ tư, lôi kéo trí thức, chuyên gia, doanh nhân, du học sinh và thế hệ trẻ người Việt Nam ở nước ngoài tham gia các hoạt động chống phá. Các thế lực thù địch thường tập trung vào những nhóm có trình độ học vấn cao, có uy tín và sức ảnh hưởng trong cộng đồng. Chúng sử dụng các chiêu bài như tự do học thuật, phản biện xã hội, xã hội dân sự hay công dân toàn cầu để từng bước tác động tư tưởng, làm phai nhạt bản sắc dân tộc, suy giảm niềm tin chính trị và hình thành các tiếng nói đối lập với quan điểm, đường lối của Đảng.
Thứ năm, lợi dụng cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài để quốc tế hóa các vấn đề nội bộ và gây sức ép đối với Việt Nam. Thông qua việc vận động một số tổ chức quốc tế, chính giới và truyền thông nước ngoài, các đối tượng chống phá tìm cách tạo dựng các chiến dịch truyền thông, kiến nghị, biểu tình, gây sức ép về các vấn đề dân chủ, nhân quyền hoặc các vụ việc phức tạp phát sinh trong nước. Mục đích là làm tổn hại hình ảnh, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc và làm suy giảm niềm tin của kiều bào đối với Đảng, Nhà nước.
Những âm mưu, thủ đoạn trên không chỉ nhằm chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng mà còn hướng tới làm suy yếu khối đại đoàn kết toàn dân tộc, gây mất ổn định chính trị, tạo tiền đề thúc đẩy quá trình "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ và từng bước thực hiện chiến lược "diễn biến hòa bình" đối với Việt Nam trong bối cảnh mới.
4. Luận cứ khoa học và thực tiễn bác bỏ các luận điệu xuyên tạc về công tác người Việt Nam ở nước ngoài
Những năm qua, cùng với quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng của Việt Nam, các thế lực thù địch, phản động và cơ hội chính trị không ngừng gia tăng các hoạt động lợi dụng vấn đề người Việt Nam ở nước ngoài để xuyên tạc chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; kích động tư tưởng chống đối, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc và phủ nhận vai trò của cộng đồng kiều bào đối với sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Tuy nhiên, các luận điệu này hoàn toàn không có cơ sở khoa học và thực tiễn. Thực tiễn lịch sử cách mạng Việt Nam, những thành tựu trong công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài cùng những đóng góp to lớn của kiều bào đối với quê hương, đất nước đã cung cấp những luận cứ xác đáng để bác bỏ các quan điểm sai trái, thù địch. Những luận cứ đó được thể hiện trên một số phương diện chủ yếu sau:
Một là, người Việt Nam ở nước ngoài luôn là bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam
Các thế lực thù địch thường xuyên xuyên tạc rằng cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đang bị "bỏ rơi", "phân biệt đối xử" hoặc không được coi trọng trong các chính sách của Nhà nước Việt Nam. Đây là luận điệu hoàn toàn sai trái và không có cơ sở thực tiễn. Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn nhất quán quan điểm xem cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời và là nguồn lực quan trọng của dân tộc Việt Nam. Quan điểm đó được thể hiện xuyên suốt trong các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước cũng như trong thực tiễn triển khai công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài. Nhiều chủ trương về quốc tịch, đầu tư, xuất nhập cảnh, hỗ trợ pháp lý, bảo tồn văn hóa dân tộc, dạy và học tiếng Việt, thu hút chuyên gia, trí thức kiều bào tham gia phát triển đất nước đã được ban hành và không ngừng hoàn thiện.
Sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài còn được thể hiện qua nhiều hoạt động đối ngoại cấp cao. Trong các chuyến thăm Hoa Kỳ năm 2022 và Australia năm 2024, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã đề nghị các nước sở tại xem xét công nhận cộng đồng người Việt Nam là dân tộc thiểu số nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho bà con ổn định cuộc sống, giữ gìn bản sắc văn hóa và phát huy vai trò trong xã hội sở tại. Tại cuộc gặp mặt đại diện kiều bào tiêu biểu về dự Hội nghị người Việt Nam ở nước ngoài toàn thế giới lần thứ IV năm 2024, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: "Đảng, Nhà nước ta luôn xác định người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời và là một nguồn lực của cộng đồng dân tộc Việt Nam"[6]; đồng thời nhấn mạnh cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài luôn là một phần máu thịt không thể tách rời của dân tộc Việt Nam. Đồng thời, Chính phủ cũng thường xuyên chỉ đạo các bộ, ngành quan tâm giải quyết những tâm tư, nguyện vọng chính đáng của kiều bào, tạo điều kiện để bà con đóng góp nhiều hơn cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Điều đó cho thấy công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài là chủ trương nhất quán, lâu dài và mang tầm chiến lược của Đảng, Nhà nước ta.
Hai là, thực tiễn chứng minh đa số kiều bào luôn hướng về quê hương, đất nước.
Một số đối tượng cố tình quy chụp rằng cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là lực lượng đối lập hoặc có xu hướng chống đối chế độ. Thực tiễn hoàn toàn cho thấy điều ngược lại.
Trong những năm qua, hàng triệu kiều bào luôn duy trì mối liên hệ gắn bó với quê hương thông qua hoạt động đầu tư, kinh doanh, chuyển giao tri thức, từ thiện xã hội, bảo tồn văn hóa dân tộc và tham gia các chương trình hướng về cội nguồn. Đặc biệt, trong thời điểm đất nước gặp khó khăn như đại dịch COVID-19, thiên tai, bão lũ, đông đảo kiều bào đã tích cực hỗ trợ vật chất và tinh thần cho đồng bào trong nước. Đặc biệt, nguồn kiều hối do cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài chuyển về trong nhiều năm qua đã trở thành một trong những nguồn lực quan trọng đối với phát triển kinh tế đất nước. Theo số liệu của Ngân hàng Thế giới (World Bank) và các cơ quan chức năng, Việt Nam liên tục nằm trong nhóm 10 quốc gia nhận kiều hối lớn nhất thế giới. Lượng kiều hối chuyển về Việt Nam duy trì ở mức cao và có xu hướng tăng trưởng ổn định qua các năm: năm 2020 đạt khoảng 17,2 tỷ USD; năm 2021 đạt khoảng 18,1 tỷ USD; năm 2022 đạt khoảng 19 tỷ USD; năm 2023 đạt khoảng 16 tỷ USD và năm 2024 tiếp tục duy trì ở mức gần 16 tỷ USD, năm 2025 ước tính đạt mực kỷ lục 18 tỷ USD, riêng Thành phố Hồ Chí Minh đã đạt 10,34 tỷ USD[7].
Nguồn lực kiều hối không chỉ góp phần hỗ trợ đời sống người dân, bảo đảm an sinh xã hội mà còn bổ sung nguồn vốn cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh, phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Việc kiều hối liên tục duy trì ở mức cao trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động đã phản ánh niềm tin, tình cảm gắn bó và trách nhiệm của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đối với quê hương, đất nước. Đây là minh chứng rõ ràng bác bỏ các luận điệu cho rằng cộng đồng kiều bào đang xa rời Tổ quốc hoặc không còn gắn bó với sự phát triển của Việt Nam.
Những đóng góp đó là minh chứng sinh động cho tinh thần yêu nước, trách nhiệm công dân và sự gắn bó máu thịt giữa cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài với Tổ quốc.
Ba là, không gian mạng không thể che giấu sự thật về tình hình Việt Nam và những thành tựu phát triển của đất nước
Các thế lực thù địch thường lợi dụng internet và mạng xã hội để phát tán thông tin sai lệch, xuyên tạc tình hình dân chủ, nhân quyền, tự do tôn giáo, đời sống kinh tế, xã hội ở Việt Nam nhằm tác động đến nhận thức của kiều bào.
Tuy nhiên, thực tiễn phát triển của đất nước là minh chứng rõ ràng nhất bác bỏ những luận điệu đó. Những thành tựu nổi bật về tăng trưởng kinh tế, giảm nghèo, phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số, mở rộng quan hệ đối ngoại, nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam đã được cộng đồng quốc tế ghi nhận.
Những thành tựu đó không chỉ được ghi nhận trong nước mà còn được cộng đồng quốc tế đánh giá tích cực thông qua nhiều sự kiện đối ngoại quan trọng. Việt Nam đã tổ chức thành công Năm APEC 2017, Hội nghị Thượng đỉnh Hoa Kỳ – Triều Tiên năm 2019, qua đó khẳng định vai trò là đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế. Việt Nam cũng hai lần đảm nhiệm thành công cương vị Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, tích cực tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc và nhiều cơ chế hợp tác đa phương quan trọng. Đồng thời, việc Việt Nam liên tục được các tổ chức quốc tế đánh giá là điểm sáng về tăng trưởng kinh tế, thu hút đầu tư nước ngoài, chuyển đổi số và kiểm soát hiệu quả đại dịch COVID-19 đã góp phần nâng cao vị thế, uy tín quốc gia trên trường quốc tế. Đặc biệt, việc Hà Nội được lựa chọn là nơi tổ chức Lễ mở ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) năm 2025 đã tiếp tục khẳng định uy tín, vị thế và vai trò ngày càng cao của Việt Nam trong các vấn đề toàn cầu. Sự kiện không chỉ thể hiện niềm tin của cộng đồng quốc tế đối với Việt Nam mà còn góp phần lan tỏa hình ảnh một quốc gia chủ động, trách nhiệm, tích cực tham gia xây dựng các khuôn khổ quản trị toàn cầu trong kỷ nguyên số.
Bên cạnh đó, nhiều hình ảnh về một Việt Nam năng động, hiện đại và giàu bản sắc văn hóa cũng được lan tỏa mạnh mẽ thông qua các sự kiện quốc tế như việc Vịnh Hạ Long, Quần thể danh thắng Tràng An, Phố cổ Hội An và nhiều di sản văn hóa được UNESCO ghi danh; Hà Nội nhiều lần được các tổ chức du lịch quốc tế bình chọn là điểm đến hấp dẫn hàng đầu thế giới; ẩm thực Việt Nam liên tục được các tạp chí, chuyên trang du lịch uy tín quốc tế tôn vinh. Những minh chứng đó cho thấy hình ảnh và vị thế của Việt Nam ngày càng được khẳng định trên trường quốc tế, qua đó bác bỏ các thông tin xuyên tạc, bịa đặt và thiếu khách quan về tình hình đất nước.
Bốn là, những âm mưu lôi kéo, chia rẽ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đi ngược lại lợi ích dân tộc
Một trong những thủ đoạn thường xuyên được các tổ chức phản động lưu vong sử dụng là khoét sâu khác biệt về lịch sử, quan điểm chính trị hoặc điều kiện sống nhằm tạo tâm lý đối đầu giữa người Việt Nam trong nước với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.
Bản chất của các hoạt động này là nhằm làm suy yếu khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phá hoại mối quan hệ gắn bó giữa kiều bào với quê hương và phục vụ chiến lược "diễn biến hòa bình" chống phá Việt Nam từ bên ngoài. Trong khi đó, thực tiễn lịch sử dân tộc cho thấy đoàn kết luôn là nguồn sức mạnh vô địch của cách mạng Việt Nam. Vì vậy, mọi âm mưu chia rẽ cộng đồng dân tộc, đối lập người Việt Nam trong và ngoài nước đều trái với lợi ích quốc gia, dân tộc và cần được kiên quyết đấu tranh, bác bỏ.
Năm là, phát huy vai trò của người Việt Nam ở nước ngoài trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là yêu cầu khách quan trong bối cảnh mới
Các quan điểm cho rằng kiều bào không có vai trò hoặc không nên tham gia vào công cuộc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhận thức phiến diện, không phù hợp với thực tiễn toàn cầu hóa và chuyển đổi số hiện nay.
Trong bối cảnh các hoạt động chống phá Việt Nam ngày càng mang tính xuyên quốc gia, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới mà còn là lực lượng quan trọng tham gia lan tỏa thông tin chính thống, quảng bá hình ảnh đất nước, đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái và bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc trên môi trường quốc tế. Phát huy vai trò của kiều bào trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng chính là góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tăng cường "thế trận lòng dân" và bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa trong điều kiện mới.
5. Một số giải pháp phát huy vai trò của người Việt Nam ở nước ngoài trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng có vai trò quan trọng trong việc quảng bá hình ảnh đất nước, lan tỏa thông tin tích cực và tham gia đấu tranh bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc. Để phát huy hiệu quả nguồn lực đặc biệt này trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, cần triển khai đồng bộ một số giải pháp trọng tâm sau:
Một là, tiếp tục hoàn thiện chủ trương, chính sách đối với người Việt Nam ở nước ngoài theo hướng đồng bộ, toàn diện, tạo điều kiện thuận lợi để kiều bào gắn bó với quê hương, tham gia đầu tư, chuyển giao tri thức, phát triển kinh tế và đóng góp cho sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.
Hai là, tăng cường công tác thông tin đối ngoại và truyền thông số hướng tới cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Chủ động cung cấp thông tin chính thống, kịp thời, đa dạng ngôn ngữ; đồng thời xây dựng hệ sinh thái truyền thông số hiện đại nhằm lan tỏa hình ảnh tích cực của Việt Nam và định hướng dư luận trong cộng đồng kiều bào.
Ba là, phát huy vai trò của đội ngũ trí thức, chuyên gia, doanh nhân, văn nghệ sĩ, du học sinh và những người có uy tín trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Đây là lực lượng nòng cốt trong quảng bá hình ảnh đất nước, kết nối tri thức và đấu tranh phản bác các thông tin sai trái, xuyên tạc về Việt Nam trên trường quốc tế.
Bốn là, nâng cao bản lĩnh chính trị, ý thức dân tộc và "sức đề kháng tư tưởng" cho cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, nhất là thế hệ trẻ. Quan tâm hỗ trợ dạy và học tiếng Việt, giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa dân tộc và tăng cường các hoạt động kết nối kiều bào với quê hương, đất nước.
Năm là, chủ động phối hợp với cộng đồng người Việt Nam yêu nước ở nước ngoài trong đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng. Phát huy vai trò của kiều bào trong lan tỏa thông tin tích cực, bảo vệ hình ảnh đất nước, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và lợi ích quốc gia, dân tộc trong tình hình mới.
6. Kết luận
Người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời và là nguồn lực quan trọng của cộng đồng dân tộc Việt Nam. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng, cộng đồng kiều bào không chỉ đóng góp cho sự nghiệp phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội mà còn ngày càng giữ vai trò quan trọng trong quảng bá hình ảnh đất nước, bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc và tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Mặc dù các thế lực thù địch vẫn không ngừng lợi dụng vấn đề người Việt Nam ở nước ngoài để xuyên tạc, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc và chống phá Việt Nam, song thực tiễn đã khẳng định tinh thần yêu nước, ý thức hướng về cội nguồn và khát vọng cống hiến cho quê hương vẫn là dòng chảy chủ đạo trong cộng đồng kiều bào. Vì vậy, tiếp tục phát huy vai trò của người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ là yêu cầu của công tác đại đoàn kết dân tộc mà còn là giải pháp quan trọng nhằm tăng cường "thế trận lòng dân", nâng cao sức mạnh mềm quốc gia và góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.
Thiếu tá Phạm Đại Nghĩa – Trường Đại học Cảnh sát nhân dân
Đại úy Nguyễn Thị Thùy Linh – Phòng PA09, Công an Thành phố Hồ Chí Minh
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- 1. Bộ Chính trị (1993), Nghị quyết về "Chính sách và công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài", Số 08-NQ/TW, Hà Nội, ngày 29/11/1993.
- 2. Bộ Chính trị (2004), Nghị quyết về "Công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài", Số 36-NQ/TW, Hà Nội, ngày 26/3/2004.
- 3. Bộ Chính trị (2015), Chỉ thị về "Tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa IX về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài trong tình hình mới", Số 45-CT/TW, Hà Nội, ngày 19/5/2015.
- 4. Bộ Chính trị (2021), Kết luận về "Công tác người Việt Nam ở nước ngoài trong tình hình mới", Số 12-KL/TW, Hà Nội, ngày 12/8/2021.
- 5. Thủ tướng Chính phủ (2023), Quyết định về "Phê duyệt Đề án Phát huy nguồn lực của người Việt Nam ở nước ngoài phục vụ phát triển đất nước trong tình hình mới", Số 1334/QĐ-TTg, Hà Nội, ngày 10/11/2023.
https://nhandan.vn/phat-huy-vai-tro-cong-dong-nguoi-viet-nam-o-nuoc-ngoai-nguon-luc-chien-luoc-cho-phat-trien-dat-nuoc-post907424.html ↑
Bộ Chính trị (1993), Nghị quyết về "Chính sách và công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài", Số 08-NQ/TW, Hà Nội, ngày 29/11/1993. ↑
Bộ Chính trị (2004), Nghị quyết về "Công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài", Số 36-NQ/TW, Hà Nội, ngày 26/3/2004. ↑
Xem: Bộ Chính trị (2015), Chỉ thị về "Tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa IX về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài trong tình hình mới", Số 45-CT/TW, Hà Nội, ngày 19/5/2015. ↑
Xem: Bộ Chính trị (2021), Kết luận về "Công tác người Việt Nam ở nước ngoài trong tình hình mới", Số 12-KL/TW, Hà Nội, ngày 12/8/2021. ↑
Xem: https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/hoat-ong-cua-lanh-ao-ang-nha-nuoc/-/2018/962202/tong-bi-thu%2C-chu-tich-nuoc-to-lam-gap-mat-kieu-bao-tieu-bieu-du-hoi-nghi-nguoi-viet-nam-o-nuoc-ngoai-toan-the-gioi-lan-thu-4.aspx ↑
Xem: https://nhandan.vn/nam-2025-thanh-pho-ho-chi-minh-nhan-hon-103-ty-usd-kieu-hoi-post938691.html ↑