1. Đặt vấn đề
Bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch là nhiệm vụ cốt lõi, sống còn của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, bảo đảm cho quân đội giữ vững bản chất cách mạng. Trước những âm mưu chống phá ngày càng tinh vi của các thế lực thù địch, cùng với sự bùng nổ của công nghệ số và không gian mạng, cuộc đấu tranh tư tưởng đang diễn ra hết sức gay gắt. Trong bối cảnh đó, các học viện, trường sĩ quan quân đội với vai trò là trung tâm giáo dục đào tạo và nghiên cứu khoa học hàng đầu có sứ mệnh trọng tâm trong việc xây dựng trận địa tư tưởng. Đội ngũ giảng viên trẻ là lực lượng nòng cốt, xung kích trực tiếp tham gia đấu tranh phản bác thông tin xấu độc, hiện thực hóa các nghị quyết của Đảng và góp phần xây dựng quân đội tinh, gọn, mạnh. Mặc dù đã đạt được nhiều kết quả tích cực, việc phát huy vai trò của lực lượng này vẫn còn những hạn chế nhất định xuất phát từ nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nghiên cứu, đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp đồng bộ, hiệu quả nhằm phát huy mạnh mẽ vai trò xung kích của giảng viên trẻ trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng hiện nay.
2. Nội dung
2.1. Những vấn đề lý luận cơ bản về vai trò xung kích của giảng viên trẻ trên không gian mạng
Dưới góc độ triết học Mác - Lênin, ý thức là sự phản ánh hiện thực khách quan vào bộ óc con người, mang bản chất xã hội và có tính năng động, sáng tạo to lớn đối với hoạt động thực tiễn. C.Mác đã từng chỉ ra rằng phương thức tồn tại của ý thức và của một cái gì đó đối với ý thức chính là tri thức, qua đó khẳng định con người thông qua hoạt động thực tiễn cải tạo hiện thực khách quan, đồng thời cải tạo cả chính bản thân mình. Cùng với đó, V.I.Lênin cũng nhấn mạnh vai trò quyết định của lập trường tư tưởng giai cấp vô sản trong mọi cuộc đấu tranh chính trị - xã hội nhằm đảm bảo sự vững vàng trước các biến động của thời đại. Sự thấm nhu ấy tạo nên cơ sở phương pháp luận khoa học để nhận diện bản chất, vị trí và tầm quan trọng của các hoạt động nhận thức và cải tạo thực tiễn trong đời sống xã hội.
Vận dụng quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, vai trò xung kích của giảng viên trẻ các học viện, trường sĩ quan quân đội trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng được hiểu là sự thể hiện tính tiên phong, chủ động, sáng tạo và quyết liệt của họ trong việc ứng dụng tri thức lý luận cùng năng lực số để nhận diện, đấu tranh và phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Vai trò xung kích này không phải là một hiện tượng ngẫu nhiên mà là kết quả của quá trình rèn luyện, tu dưỡng nghiêm túc trong môi trường sư phạm quân sự đặc thù. Đó là sự dấn thân đầy trách nhiệm của thế hệ giảng viên trẻ, những người luôn đi đầu trong việc ứng dụng công nghệ thông tin, nắm bắt kịp thời các xu hướng vận động của thông tin truyền thông hiện đại để làm chủ trận địa tư tưởng trên môi trường số.
Vai trò xung kích của giảng viên trẻ trên không gian mạng được cấu thành từ các yếu tố cơ bản bao gồm tri thức lý luận và năng lực số vững vàng, bản lĩnh chính trị kiên định cùng kỹ năng tác chiến không gian mạng sắc sảo. Trong chỉnh thể cấu trúc đó, tri thức lý luận và năng lực số đóng vai trò là nền tảng soi đường. Tri thức lý luận chính trị Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh trang bị cho giảng viên trẻ thế giới quan khoa học, phương pháp luận biện chứng để nhìn nhận thấu đáo các vấn đề chính trị xã hội. Kết hợp với năng lực số, họ có khả năng khai thác, phân tích và xử lý lượng thông tin khổng lồ trên internet một cách nhanh chóng và chính xác.
Bên cạnh đó, bản lĩnh chính trị kiên định đóng vai trò là điểm tựa tinh thần vững chắc. Bản lĩnh chính trị giúp giảng viên trẻ giữ vững lập trường giai cấp công nhân, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân, từ đó tạo ra sức đề kháng miễn dịch mạnh mẽ trước các luồng thông tin xấu độc, những luận điệu xuyên tạc tinh vi của các thế lực thù địch. Không những thế, kỹ năng tác chiến không gian mạng sắc sảo chính là phương thức trực tiếp mang lại hiệu quả thực tiễn. Kỹ năng này đòi hỏi giảng viên trẻ phải sử dụng linh hoạt các phương tiện truyền thông hiện đại, các trang mạng xã hội chính thống để viết bài đấu tranh, định hướng dư luận, lan tỏa những giá trị văn hóa tốt đẹp và đẩy lùi thông tin sai lệch. Sự gắn kết biện chứng giữa tri thức, bản lĩnh và kỹ năng tác chiến tạo nên sức mạnh tổng hợp, khẳng định vị thế và vai trò xung kích của đội ngũ giảng viên trẻ trong sự nghiệp bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay.
2.2. Thực trạng phát huy vai trò xung kích của giảng viên trẻ trong đấu tranh trên không gian mạng
Thực tiễn những năm qua cho thấy đội ngũ giảng viên trẻ ở các học viện, trường sĩ quan quân đội cơ bản đã phát huy tốt vai trò xung kích, thể hiện rõ bản lĩnh chính trị vững vàng và tinh thần trách nhiệm cao trong thực hiện nhiệm vụ. Phần lớn giảng viên trẻ luôn nhận thức đúng đắn vị trí, tầm quan trọng của nhiệm vụ, chủ động cập nhật kiến thức, đổi mới phương pháp giảng dạy và tích cực tham gia viết bài đấu tranh phản bác trên không gian mạng. Nhiều đồng chí đã trở thành những hạt nhân tiên phong trong việc sử dụng mạng xã hội chính thống để lan tỏa thông tin tích cực, định hướng dư luận và bảo vệ vững chắc trận địa tư tưởng trong nhà trường.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, việc phát huy vai trò xung kích của giảng viên trẻ vẫn còn những hạn chế, bất cập nhất định. Nhận thức về tính chất quyết liệt của cuộc đấu tranh trên không gian mạng ở một số ít giảng viên trẻ có lúc chưa sâu sắc, năng lực sử dụng công nghệ số và kỹ năng tác chiến chuyên sâu chưa đồng đều. Vẫn còn hiện tượng e dè, ngại va chạm hoặc thiếu chủ động khi đối mặt với các luồng thông tin phức tạp, nhạy cảm trên internet. Những hạn chế đó xuất phát từ nguyên nhân khách quan do sự chống phá ngày càng tinh vi của các thế lực thù địch, đồng thời xuất phát từ nguyên nhân chủ quan do công tác bồi dưỡng kỹ năng và năng lực tự học của một bộ phận giảng viên chưa đáp ứng kịp thời yêu cầu thực tiễn.
2.3. Giải pháp cơ bản phát huy vai trò xung kích của giảng viên trẻ trên không gian mạng
Để tiếp tục phát huy mạnh mẽ vai trò xung kích của đội ngũ giảng viên trẻ các học viện, trường sĩ quan quân đội trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng trong tình hình mới, cần tập trung triển khai đồng bộ và quyết liệt bốn giải pháp cơ bản sau đây.
Thứ nhất, tăng cường công tác giáo dục, nâng cao nhận thức và trách nhiệm cho các chủ thể cùng toàn thể lực lượng về nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng.
Đây là giải pháp quyết định trực tiếp đến chất lượng đấu tranh trên không gian mạng, bởi chỉ trên cơ sở nhận thức đúng đắn mới chuyển hóa thành hành động tự giác. Đảng ủy, Ban Giám đốc các học viện cần làm tốt công tác lãnh đạo, chỉ đạo định hướng chính trị; đồng thời các cơ quan chức năng phối hợp chặt chẽ trong việc tổ chức cho đội ngũ giảng viên trẻ học tập, quán triệt sâu sắc Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa XII cùng các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng internet và mạng xã hội. Qua đó, mỗi giảng viên trẻ nhận thức sâu sắc vị trí, tầm quan trọng của nhiệm vụ, từ đó phát huy cao độ năng lực bản thân trong công tác đấu tranh phòng chống thông tin xấu độc. T
Thứ hai, đổi mới mạnh mẽ nội dung, chương trình, phương pháp đào tạo, bồi dưỡng kết hợp trang bị kiến thức và kỹ năng tác chiến thực chiến trên không gian mạng cho đội ngũ giảng viên trẻ.
Thực tiễn đòi hỏi các nhà trường phải tích hợp sâu các chuyên đề về an ninh mạng, kỹ năng nhận diện thông tin xuyên tạc và phương pháp đấu tranh tư tưởng hiện đại vào chương trình tập huấn hằng năm. Cần kết hợp chặt chẽ giữa trang bị tri thức lý luận Mác - Lênin với rèn luyện kỹ năng thực chiến trên môi trường số, đồng thời tích cực phát huy các mô hình học tập tiên tiến như lớp học đảo ngược, các nền tảng mô phỏng số và tận dụng tối đa các hình thức sinh hoạt trực tuyến, diễn đàn đối thoại dân chủ. Qua đó, giảng viên trẻ được trang bị đầy đủ cả về tư duy lý luận sắc bén lẫn công cụ kỹ thuật hiện đại để tự tin đối mặt với các tình huống phức tạp.
Thứ ba, phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo và nhân tố chủ quan của đội ngũ giảng viên trẻ trong đấu tranh phản bác trên không gian mạng.
Với tư cách là những trí thức có trình độ học vấn cao, tư duy độc lập và sử dụng thành thạo các phương tiện công nghệ, giảng viên trẻ cần bám sát thực tiễn, đa dạng hóa các hình thức đấu tranh nhất là vào các dịp lễ tết hoặc các sự kiện chính trị trọng đại. Cần đẩy mạnh tuyên truyền các phong trào thi đua, mô hình hay, tích cực chia sẻ các gương người tốt việc tốt để lấy cái đẹp dẹp cái xấu, lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực trên không gian mạng. Sự nỗ lực tự thân, tính tiên phong và tinh thần dấn thân quyết liệt chính là nhân tố cốt lõi quyết định hiệu quả chiến đấu của mỗi cá nhân giảng viên.
Thứ tư, thường xuyên quan tâm, vận dụng chính sách đãi ngộ hợp lý và xây dựng môi trường văn hóa số lành mạnh trong nhà trường.
Cần quan tâm giải quyết tốt các chế độ chính sách, tập trung đầu tư đồng bộ cơ sở vật chất, phương tiện kỹ thuật hiện đại phục vụ hoạt động đấu tranh trên không gian mạng. Tạo lập môi trường dân chủ, cởi mở nhưng kỷ cương để giảng viên trẻ yên tâm công tác, phát huy sức sáng tạo. Đồng thời, các cơ quan đơn vị cần làm tốt công tác sơ tổng kết, kịp thời biểu dương, khen thưởng những tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong nghiên cứu khoa học và đấu tranh tư tưởng, qua đó tạo động lực vật chất và tinh thần to lớn thôi thúc giảng viên hăng hái cống hiến.
3. Kết luận
Phát huy vai trò xung kích của đội ngũ giảng viên trẻ các học viện, trường sĩ quan quân đội trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng hiện nay là một vấn đề cấp thiết mang ý nghĩa chiến lược lâu dài đối với sự nghiệp xây dựng quân đội. Quá trình này đòi hỏi phải triển khai đồng bộ, quyết liệt và toàn diện các giải pháp trọng tâm nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp từ cả tổ chức đảng, chỉ huy các cấp và sự nỗ lực tự thân của mỗi cá nhân. Thông qua việc tăng cường lãnh đạo của cấp ủy, đổi mới chương trình bồi dưỡng kiến thức kết hợp rèn luyện kỹ năng số và phát huy cao độ tinh thần tự giác, nhà trường sẽ xây dựng được đội ngũ giảng viên trẻ thực sự vừa hồng vừa chuyên. Qua đó, lực lượng này sẽ góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, giữ vững trận địa tư tưởng trong toàn quân và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao trong tình hình mới.
Thiếu tá QNCN Nguyễn Thị Thanh
Phòng Hậu cần - Kỹ thuật, Học viện Lục quân, Bộ Quốc phòng
Đại uý Mai Thanh Long
Đại uý Trần Quang Thái
Thiếu tá QNCN Phạm Thế Lân
Phòng Chính trị, Học viện Lục quân, Bộ Quốc phòng
Tài liệu tham khảo:
1. Ban Tuyên giáo Trung ương Đảng. (2021). Tăng cường công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng. Nxb Chính trị quốc gia Sự thật. Hà Nội.
2. Bộ Chính trị. (2018). Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới. Hà Nội.
3. Đảng Cộng sản Việt Nam. (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV. Tập I, II. Nxb Chính trị quốc gia Sự thật. Hà Nội.
4. Nguyễn Phú Trọng (2022). Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Nxb Chính trị quốc gia Sự thật. Hà Nội.