logo
ISSN 2734-9020

Phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực trung tâm của phát triển đất nước

Thứ tư, 29/07/2026 - 20:04

Tóm tắt: Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, Đại hội XIV của Đảng đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực trung tâm của phát triển đất nước.

Bài viết phân tích những nội dung cơ bản trong quan điểm của Đại hội XIV, làm rõ vai trò của khoa học, công nghệ là nền tảng, đổi mới sáng tạo là động lực, chuyển đổi số là đột phá chiến lược và sự gắn kết của các yếu tố này trong phát triển lực lượng sản xuất, nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc gia. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm hiện thực hóa quan điểm của Đại hội XIV, góp phần thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững và xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

1. Đặt vấn đề

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư phát triển mạnh mẽ, cùng với xu thế chuyển đổi số và kinh tế tri thức đang diễn ra sâu rộng trên phạm vi toàn cầu, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã trở thành những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và sức mạnh phát triển của mỗi quốc gia. Đối với Việt Nam, để thực hiện mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, xây dựng đất nước hùng cường và hiện thực hóa khát vọng phát triển đến năm 2045, việc phát huy vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là yêu cầu khách quan mà còn là động lực quan trọng tạo ra những đột phá trong phát triển lực lượng sản xuất, đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Nhận thức rõ yêu cầu đó, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đưa ra quan điểm: "Đẩy mạnh đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số"[1]. Đây là bước phát triển mới trong tư duy lý luận khi xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực trung tâm của phát triển đất nước. Quan điểm này vừa kế thừa, phát triển đường lối của Đảng về phát triển khoa học - công nghệ, vừa thể hiện tư duy chiến lược phù hợp với xu thế phát triển của thời đại và yêu cầu xây dựng đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới.

2. Nội dung nghiên cứu

2.1. Nội dung quan điểm của Đại hội XIV về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Một là, khoa học - công nghệ là nền tảng của sự phát triển.

Đây là quan điểm thể hiện tư duy mới, bước phát triển mới của Đảng, Đại hội XIV của Đảng khẳng định: "Tập trung triển khai đột phá về khoa học, công nghệ … tạo nền tảng cho phát triển lực lượng sản xuất mới, hiện đại" [2]. Quan điểm này thể hiện tính chiến lược, phản ánh sự chuyển biến trong tư duy phát triển từ dựa vào các yếu tố, nguồn lực truyền thống như tài nguyên thiên nhiên, lao động giá rẻ sang dựa vào tri thức và công nghệ hiện đại.

Trước hết, khoa học - công nghệ là yếu tố quyết định nâng cao năng suất lao động - chỉ tiêu cốt lõi phản ánh trình độ phát triển của nền kinh tế. Thông qua việc ứng dụng các thành tựu khoa học - công nghệ, doanh nghiệp có điều kiện cải tiến quy trình sản xuất, tối ưu hóa chi phí, nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng cường năng lực cạnh tranh. Quan điểm của Đại hội XIV cũng khẳng định đầu tư cho khoa học - công nghệ chính là đầu tư cho tương lai, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững. Vì vậy, Nhà nước cần giữ vai trò định hướng và kiến tạo thông qua việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, tăng cường đầu tư cho hoạt động nghiên cứu và phát triển, đồng thời khuyến khích khu vực tư nhân tham gia mạnh mẽ vào quá trình đổi mới công nghệ. Bên cạnh đó, phát triển nguồn nhân lực khoa học - công nghệ chất lượng cao là yêu cầu cấp thiết nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Tuy nhiên, để khoa học - công nghệ thực sự trở thành nền tảng của sự phát triển, cần khắc phục tình trạng nghiên cứu chưa gắn với thực tiễn, tăng cường sự liên kết giữa viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp. Chỉ khi các kết quả nghiên cứu được chuyển giao và ứng dụng rộng rãi vào sản xuất, kinh doanh và đời sống, khoa học - công nghệ mới phát huy đầy đủ vai trò là nền tảng của phát triển.

Hai là, đổi mới sáng tạo là động lực của phát triển

Nếu khoa học - công nghệ giữ vai trò là nền tảng thì đổi mới sáng tạo chính là động lực trực tiếp thúc đẩy tăng trưởng và phát triển. Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh đổi mới sáng tạo là nhân tố quyết định khả năng bứt phá của nền kinh tế trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt và sự phát triển nhanh chóng của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Đổi mới sáng tạo không chỉ được hiểu là việc tạo ra các sản phẩm, công nghệ mới mà còn bao hàm đổi mới trong quản trị, mô hình kinh doanh, tổ chức sản xuất và phương thức cung cấp dịch vụ. Đây là những yếu tố có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với quá trình phát triển nền kinh tế số, nơi tốc độ đổi mới và khả năng thích ứng trở thành điều kiện quyết định năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia cũng như của từng doanh nghiệp.

Một trong những nội dung cốt lõi trong quan điểm của Đại hội XIV là xác định doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm của hệ thống đổi mới sáng tạo. Với tư cách là chủ thể trực tiếp ứng dụng các thành tựu nghiên cứu vào sản xuất, kinh doanh và thương mại hóa sản phẩm, doanh nghiệp có vai trò quan trọng trong việc chuyển hóa tri thức thành giá trị kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Vì vậy, cần tạo lập môi trường thuận lợi để doanh nghiệp tăng cường đầu tư cho hoạt động nghiên cứu, phát triển và đổi mới công nghệ; đồng thời, Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, xây dựng và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo với các thiết chế hỗ trợ như quỹ đầu tư, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp, vườn ươm công nghệ và các chính sách ưu đãi phù hợp. Bên cạnh đó, cần thúc đẩy mối liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp, nâng cao hiệu quả hoạt động đổi mới sáng tạo. Đồng thời, việc xây dựng văn hóa đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội, khuyến khích tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới và chấp nhận rủi ro cũng là điều kiện quan trọng để hình thành môi trường thuận lợi cho sáng tạo phát triển. Có thể khẳng định, đổi mới sáng tạo không chỉ là công cụ nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả của nền kinh tế mà còn là động lực nội sinh quan trọng, quyết định khả năng phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.

Ba là, chuyển đổi số là đột phá chiến lược.

Đại hội XIV xác định chuyển đổi số là khâu đột phá chiến lược, giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình hiện đại hóa nền kinh tế và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý xã hội. Theo quan điểm của Đại hội, chuyển đổi số là quá trình tích hợp công nghệ số vào mọi lĩnh vực của đời sống, từ kinh tế, chính trị đến văn hóa và xã hội, làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, quản lý, điều hành cũng như phương thức tương tác giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Trong đó, ba trụ cột của chuyển đổi số gồm chính phủ số, kinh tế số và xã hội số, có mối quan hệ gắn bó, hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình phát triển đất nước.

Đối với chính phủ, chuyển đổi số góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường tính công khai, minh bạch và giảm chi phí hành chính thông qua việc cung cấp các dịch vụ công trực tuyến, tạo điều kiện thuận lợi để người dân và doanh nghiệp tiếp cận các dịch vụ một cách nhanh chóng, hiệu quả. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm thúc đẩy cải cách hành chính và xây dựng nền hành chính hiện đại. Đối với lĩnh vực kinh tế, chuyển đổi số tạo điều kiện hình thành các mô hình kinh doanh mới, thúc đẩy sự phát triển của thương mại điện tử, kinh tế nền tảng và kinh tế chia sẻ, qua đó mở rộng thị trường, nâng cao năng suất lao động và tạo thêm nhiều cơ hội việc làm. Đối với xã hội, chuyển đổi số góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống thông qua việc phát triển giáo dục trực tuyến, y tế số và các dịch vụ đô thị thông minh. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số cũng đặt ra nhiều thách thức như bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và thu hẹp khoảng cách số giữa các vùng, miền. Vì vậy, cần xây dựng chiến lược tổng thể, đồng bộ và lâu dài nhằm bảo đảm quá trình chuyển đổi số được triển khai hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Bốn là, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực trung tâm của phát triển.

Điểm mới mang tính đột phá của Đại hội XIV là xác định tổng thể các yếu tố khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực trung tâm của phát triển: "Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải thực sự trở thành động lực then chốt của tăng trưởng; là nền tảng nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh" [3]. Đây không chỉ là sự khẳng định về vai trò mà còn thể hiện sự nâng tầm vị trí của các yếu tố này trong chiến lược phát triển quốc gia, phản ánh bước phát triển mới trong tư duy lý luận của Đảng về mô hình tăng trưởng và phát triển đất nước.

Trước đây, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chủ yếu được xem là những công cụ hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, trong bối cảnh phát triển mới, các yếu tố này đã trở thành động lực dẫn dắt, quyết định tốc độ, chất lượng và tính bền vững của quá trình phát triển. Điều đó phản ánh sự chuyển đổi căn bản trong mô hình tăng trưởng, từ phát triển theo chiều rộng sang phát triển theo chiều sâu, từ dựa chủ yếu vào khai thác các nguồn lực truyền thống sang dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Việc xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là "động lực trung tâm của phát triển" cũng đặt ra yêu cầu mọi chủ trương, chính sách và chiến lược phát triển phải hướng tới việc phát huy hiệu quả các yếu tố này, coi đây là nền tảng để nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia và phát triển lực lượng sản xuất hiện đại. Đồng thời, quan điểm này thể hiện khát vọng phát triển đất nước nhanh, bền vững, từng bước thu hẹp khoảng cách và bắt kịp trình độ phát triển của các quốc gia tiên tiến. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, quốc gia nào làm chủ được khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ có lợi thế vượt trội trong phát triển. Tuy nhiên, để hiện thực hóa quan điểm đó, cần có sự quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị, sự tham gia tích cực của cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ trí thức, nhà khoa học và sự đồng thuận của toàn xã hội; đồng thời, xây dựng cơ chế giám sát, đánh giá phù hợp nhằm bảo đảm quá trình triển khai đạt hiệu quả thực chất.

2.2. Một số giải pháp đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Một là, đột phá về thể chế - khơi thông điểm nghẽn trong phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Hoàn thiện thể chế giữ vai trò nền tảng và có ý nghĩa quyết định trong việc tạo lập môi trường pháp lý thuận lợi cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong điều kiện phát triển kinh tế số, thể chế không chỉ là công cụ quản lý nhà nước mà còn là yếu tố kiến tạo phát triển, định hướng và thúc đẩy các hoạt động đổi mới sáng tạo. Một hệ thống thể chế đồng bộ, minh bạch và linh hoạt sẽ tạo điều kiện thuận lợi để huy động, phân bổ hiệu quả các nguồn lực xã hội, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng của nền kinh tế.

Để thực hiện mục tiêu đó, cần tiếp tục xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng đồng bộ, phù hợp với yêu cầu của nền kinh tế số, nhất là trong các lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu số và kinh tế nền tảng. Đồng thời, cần bảo đảm quyền sở hữu trí tuệ nhằm khuyến khích đổi mới sáng tạo và thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo hướng đơn giản, minh bạch, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Đại hội XIV yêu cầu: "tháo gỡ dứt điểm các nút thắt, rào cản trong hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo" [4].

Bên cạnh đó, cần đổi mới phương thức quản lý nhà nước theo hướng chuyển từ tư duy "quản lý" sang "kiến tạo phát triển", tăng cường cơ chế thử nghiệm chính sách đối với các mô hình kinh doanh mới. Đồng thời, đổi mới mạnh mẽ cơ chế quản lý khoa học theo hướng trao quyền tự chủ thực chất cho các tổ chức khoa học - công nghệ, giảm sự can thiệp hành chính, chuyển từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm", lấy kết quả đầu ra và chất lượng sản phẩm làm thước đo hiệu quả hoạt động. Cùng với đó, cần hoàn thiện cơ chế, chính sách cho chuyển đổi số, tạo không gian thử nghiệm chính sách, chấp nhận rủi ro có kiểm soát nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư; tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm trong việc đặt ra nhu cầu thực tiễn, nhà khoa học trực tiếp nghiên cứu, còn Nhà nước giữ vai trò định hướng, hỗ trợ và bảo đảm môi trường thuận lợi. Chỉ khi đổi mới sáng tạo trở thành động lực nội sinh và nhu cầu tự thân của doanh nghiệp thì chủ trương của Đảng mới thực sự đi vào cuộc sống.

Hai là, tập trung phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số.

Nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố trung tâm, quyết định khả năng tiếp thu, làm chủ và phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo cũng như quá trình chuyển đổi số. Trong nền kinh tế tri thức, con người không chỉ là lực lượng lao động mà còn là chủ thể sáng tạo, quyết định năng lực đổi mới và sức cạnh tranh của quốc gia. Vì vậy, việc phát triển nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao, kỹ năng số, tư duy đổi mới sáng tạo và khả năng thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ là yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn hiện nay.

Theo đó, cần tiếp tục đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo hướng phát triển năng lực, chú trọng tư duy sáng tạo và kỹ năng thực hành; tăng cường đào tạo các ngành STEM, đặc biệt là công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và khoa học dữ liệu. Đồng thời, đẩy mạnh đào tạo lại và đào tạo nâng cao kỹ năng cho lực lượng lao động hiện có nhằm đáp ứng yêu cầu của quá trình chuyển đổi số. Bên cạnh đó, cần xây dựng cơ chế thu hút, trọng dụng và đãi ngộ nhân tài, nhất là đội ngũ chuyên gia trong các lĩnh vực công nghệ cao; tăng cường gắn kết giữa cơ sở đào tạo với doanh nghiệp nhằm bảo đảm đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn. Đại hội XIV nhấn mạnh yêu cầu: "Hoàn thiện đồng bộ cơ chế, chính sách đào tạo, sử dụng, đãi ngộ, tôn vinh… những chuyên gia giỏi, có nhiều cống hiến cho đất nước" [5]. Đồng thời, cần thúc đẩy học tập suốt đời, xây dựng xã hội học tập và không ngừng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để thích ứng với sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Ba là, chú trọng đầu tư cho phát triển khoa học - công nghệ.

Đầu tư cho khoa học - công nghệ là điều kiện quan trọng thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động và tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế dựa trên tri thức. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, đầu tư cho nghiên cứu và phát triển không chỉ tạo ra các công nghệ mới mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và bảo đảm tăng trưởng bền vững trong dài hạn.

Để thực hiện mục tiêu đó, cần tăng tỷ lệ chi ngân sách nhà nước cho khoa học - công nghệ, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng các nguồn vốn đầu tư theo hướng tập trung, trọng điểm, ưu tiên các lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ lõi và các ngành có lợi thế cạnh tranh. Cùng với nguồn lực của Nhà nước, cần khuyến khích khu vực tư nhân tham gia đầu tư thông qua các chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng và hỗ trợ tài chính; phát triển các quỹ đổi mới sáng tạo, quỹ đầu tư mạo hiểm nhằm hỗ trợ hoạt động nghiên cứu, phát triển và khởi nghiệp sáng tạo. Đồng thời, tiếp tục đổi mới cơ chế quản lý tài chính trong hoạt động khoa học - công nghệ theo hướng linh hoạt, tạo điều kiện để các nhà khoa học chủ động triển khai nghiên cứu; tăng cường gắn kết giữa nghiên cứu với ứng dụng và thương mại hóa kết quả nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư.

Bốn là, đẩy mạnh quá trình chuyển đổi số.

Chuyển đổi số là giải pháp mang tính đột phá nhằm thúc đẩy hiện đại hóa nền kinh tế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và tạo động lực cho đổi mới sáng tạo. Thông qua việc ứng dụng công nghệ số vào mọi lĩnh vực của đời sống, chuyển đổi số góp phần nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất, đổi mới phương thức quản trị và hình thành các mô hình kinh tế mới. Đại hội XIV yêu cầu: "Có cơ chế, chính sách đột phá thúc đẩy chuyển đổi số, thực hiện số hóa toàn diện trong mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội … khuyến khích đổi mới, sáng tạo" [6]. Để thực hiện hiệu quả mục tiêu này, cần tập trung phát triển hạ tầng số đồng bộ, hiện đại, bao gồm hạ tầng viễn thông, trung tâm dữ liệu và các nền tảng số; xây dựng hệ thống dữ liệu quốc gia, coi dữ liệu là nguồn tài nguyên chiến lược phục vụ phát triển. Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh xây dựng chính phủ số, nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến; hỗ trợ doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong quá trình chuyển đổi số thông qua đào tạo, tư vấn và hỗ trợ tài chính. Cùng với đó, cần đặc biệt quan tâm bảo đảm an toàn, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo đảm quá trình chuyển đổi số được triển khai đồng bộ, toàn diện và có lộ trình phù hợp.

Năm là, tập trung nguồn lực phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo là môi trường tổng hợp tạo điều kiện để các ý tưởng sáng tạo được hình thành, phát triển và thương mại hóa, qua đó kết nối các chủ thể trong nền kinh tế và tạo ra giá trị mới. Một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phát triển sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và gia tăng khả năng thích ứng trước những biến động của bối cảnh phát triển mới.

Để xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hiệu quả, cần tăng cường liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và các cơ sở giáo dục đại học, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm của hoạt động đổi mới sáng tạo. Đồng thời, cần phát triển các tổ chức trung gian như vườn ươm doanh nghiệp, trung tâm đổi mới sáng tạo; đẩy mạnh hợp tác quốc tế nhằm tiếp cận công nghệ tiên tiến, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực hội nhập. Bên cạnh đó, cần xây dựng cơ chế chia sẻ nguồn lực, dữ liệu và tri thức giữa các chủ thể trong hệ sinh thái, đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động thử nghiệm, chấp nhận rủi ro và khuyến khích sáng tạo, qua đó thúc đẩy quá trình đổi mới sáng tạo phát triển bền vững.

3. Kết luận

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã đánh dấu bước phát triển mới trong tư duy lý luận về phát triển đất nước khi xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực trung tâm của phát triển. Quan điểm này không chỉ kế thừa, phát triển đường lối của Đảng về khoa học - công nghệ qua các kỳ Đại hội, mà còn phản ánh yêu cầu khách quan của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, xu thế chuyển đổi số toàn cầu và mục tiêu phát triển nhanh, bền vững của Việt Nam trong giai đoạn mới. Việc đặt khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển thể hiện quyết tâm đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia và xây dựng lực lượng sản xuất hiện đại.

Để hiện thực hóa quan điểm của Đại hội XIV, cần triển khai đồng bộ các giải pháp về hoàn thiện thể chế, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tăng cường đầu tư cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và phát huy vai trò trung tâm của doanh nghiệp trong hoạt động nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ. Đồng thời, cần phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ trí thức, nhà khoa học và toàn xã hội trong quá trình tổ chức thực hiện. Với quyết tâm chính trị cao, cùng sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành và toàn xã hội, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ thực sự trở thành động lực trung tâm thúc đẩy phát triển đất nước nhanh, bền vững, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành nước phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045.

Nguyễn Công Đoàn

Trường Sĩ quan Lục quân 1


Chú thích:

[1], [3], [4], [5], [6]. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập I, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, tr.81, 31, 104, 105, 106.

[2]. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập II, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, tr.386.

Tài liệu tham khảo:

[1]. Bộ Chính trị (2024), Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đây là văn kiện trực tiếp cụ thể hóa định hướng về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, xác định đây là động lực chính của phát triển

[2]. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Tập I, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.

[3]. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Tập II, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.

[4]. Nguyễn Sĩ Dũng (2026), Đổi mới mô hình phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số: Khuôn khổ khái niệm và con đường hiện thực hóa, Tạp chí Cộng sản, https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/dot-pha-phat-trien-khoa-hoc-cong-nghe-doi-moi-sang-tao-va-chuyen-doi-so-quoc-gia/-/2018/1247503/doi-moi-mo-hinh-phat-trien-dua-tren-khoa-hoc%2C-cong-nghe%2C-doi-moi-sang-tao-va-chuyen-doi-so--khuon-kho-khai-niem-va-con-duong-hien-thuc-hoa.aspx#, ngày 31/5/2026.