Phát biểu mở đầu cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, trong khi thị trường vốn cần thời gian để phát triển, tín dụng ngân hàng vẫn là một trong những kênh cung ứng vốn chủ yếu cho nền kinh tế.
Vì vậy, khơi thông dòng vốn, nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp có ý nghĩa quan trọng đối với sản xuất, kinh doanh và tăng trưởng.
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng phát biểu kết luận cuộc làm việc. Ảnh: chinhphu.vn
Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn, như điều hành tăng trưởng tín dụng linh hoạt; triển khai các chương trình tín dụng cho ngành, lĩnh vực ưu tiên và các dự án lớn, trọng điểm; cải cách thủ tục hành chính; thúc đẩy chuyển đổi số và kết nối ngân hàng - doanh nghiệp.
Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phản ánh còn gặp khó khăn trong tiếp cận vốn. Chính phủ đề nghị các hiệp hội, doanh nghiệp phản ánh thẳng thắn những khó khăn, vướng mắc cụ thể, làm rõ nguyên nhân và đề xuất giải pháp khả thi, Phó Thủ tướng nêu rõ.
Ngân hàng Nhà nước, các bộ, ngành và tổ chức tín dụng cần trao đổi, làm rõ từng nội dung; xác định những vấn đề có thể xử lý ngay theo thẩm quyền, những vấn đề cần sửa đổi, bổ sung cơ chế, chính sách và những nội dung phải báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Nhiều chương trình ưu đãi, hỗ trợ tín dụng cho doanh nghiệp
Báo cáo tại cuộc làm việc, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Nguyễn Ngọc Cảnh cho biết, năm 2026, Ngân hàng Nhà nước định hướng tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống khoảng 15% và sẽ điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tế, đồng thời bảo đảm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và an toàn hệ thống.
Để tăng khả năng cung ứng vốn, Ngân hàng Nhà nước đã nâng tỷ lệ tiền gửi Kho bạc Nhà nước được tính trong tỉ lệ LDR (tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi ) lên 50%, nâng tỉ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng cho vay trung và dài hạn lên 40%. Qua đó, góp phần đáp ứng nhu cầu vốn tăng thêm khoảng 1,7 triệu tỷ đồng của 35 dự án trọng điểm.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh báo cáo tại buổi làm việc. Ảnh: chinhphu.vn
Đáng chú ý, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các ngân hàng thương mại triển khai từ tháng 8/2026 các gói tín dụng ưu đãi dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa và các lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng. Đến nay, 4 ngân hàng thương mại đã đăng ký tham gia với quy mô dự kiến khoảng 210.000 tỷ đồng, lãi suất thấp hơn mặt bằng hiện tại.
Nhiều chương trình tín dụng ưu đãi cũng đang được triển khai. Doanh số giải ngân lũy kế đối với lĩnh vực nông, lâm, thủy sản đạt gần 230.000 tỷ đồng; chương trình sản xuất, chế biến và tiêu thụ lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long đạt 4.500 tỷ đồng; chương trình nhà ở xã hội đạt 13.665 tỷ đồng.
Đến ngày 31/7/2026, dư nợ toàn nền kinh tế đạt gần 20,3 triệu tỷ đồng, tăng 8,98% so với cuối năm 2025. Trong đó, dư nợ tín dụng đối với doanh nghiệp đạt gần 11 triệu tỷ đồng, chiếm 53,3% dư nợ toàn nền kinh tế. Dư nợ tín dụng đối với doanh nghiệp tư nhân đạt trên 9,1 triệu tỷ đồng; doanh nghiệp nhỏ và vừa dư nợ đạt trên 3,9 triệu tỷ đồng
Tuy nhiên, lãnh đạo NHNN nhận định nhu cầu vốn tăng trưởng là rất lớn, đặc biệt là vốn trung dài hạn thực hiện các dự án công trình trọng điểm quốc gia, trong khi huy động vốn của tổ chức tín dụng chủ yếu là nguồn vốn ngắn hạn và hiện tăng trưởng chậm hơn so với tăng trưởng tín dụng. Do vậy, mặt bằng lãi suất chịu nhiều sức ép từ nhu cầu huy động vốn và áp lực lên lạm phát và việc cân bằng giữa hỗ trợ tăng trưởng và đảm bảo ổn định vĩ mô là một thách thức.
Trên cơ sở đó, NHNN đề xuất một số nhóm giải pháp về hỗ trợ nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, hỗ trợ giảm áp lực vốn, nhất là vốn trung và dài hạn lên hệ thống ngân hàng; hỗ trợ nâng cao khả năng tiếp cận vốn trong một số ngành lĩnh vực…
Phó Tổng thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Đậu Anh Tuấn cho biết, không chỉ cần lãi suất thấp hơn, doanh nghiệp cần nguồn vốn đủ dài, ổn định và có thể dự báo để chủ động tính toán chi phí sản xuất, kinh doanh.
3 vấn đề được doanh nghiệp quan tâm nhất hiện nay
Trong khi đó, ông Lưu Công Thành, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, cho biết một trong những điểm nghẽn lớn là tín dụng vẫn phụ thuộc nhiều vào bất động sản thế chấp.
Việc cho vay dựa trên dòng tiền, hợp đồng, hóa đơn, hàng hóa còn hạn chế do thiếu dữ liệu kiểm chứng và mô hình chấm điểm phù hợp.
Doanh nghiệp không đề nghị hạ chuẩn tín dụng, cũng không mong Nhà nước hay ngân hàng chịu toàn bộ rủi ro. Điều doanh nghiệp mong muốn là được đánh giá đầy đủ hơn, không chỉ bằng tài sản đang sở hữu mà còn bằng dòng tiền, đơn hàng, năng lực quản trị và công nghệ.
Về góc độ ngân hàng, ông Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, cho rằng 3 vấn đề doanh nghiệp quan tâm nhất hiện nay là khả năng vay được nhiều vốn hơn, lãi suất thấp hơn và thời hạn vay dài hơn.
Ông Đào Minh Tú. Ảnh: chinhphu.vn
Theo ông Tú, để tín dụng thực sự đến được doanh nghiệp, bài toán không chỉ nằm ở lãi suất mà còn liên quan đến thanh khoản của hệ thống, khả năng hấp thụ vốn, tính minh bạch của doanh nghiệp và những vướng mắc pháp lý của dự án.
Về điều kiện vay vốn, các ngân hàng đã triển khai cho vay tín chấp, cho vay dựa trên dòng tiền, không hoàn toàn phụ thuộc vào tài sản bảo đảm. Tuy nhiên, điều kiện quan trọng là doanh nghiệp phải có dòng tiền, dữ liệu tài chính minh bạch và đủ độ tin cậy để ngân hàng thẩm định.
Giảm chi phí vốn, giảm thực chất lãi suất cho vay
Kết luận tại cuộc làm việc, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng thẳng thắn chỉ ra những điểm nghẽn cần tập trung giải quyết, đó là vấn đề lãi suất, điều kiện vay vốn, tài sản bảo đảm, thủ tục, phương thức thẩm định và những vướng mắc về đất đai, về đầu tư xây dựng, về tài sản và thị trường.
Với yêu cầu tăng tín dụng và nâng cao chất lượng, hiệu quả cung ứng tín dụng, nâng cao khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế, Phó thủ tướng đề nghị: Vốn phải đến đúng nơi, đúng thời điểm, đúng đối tượng, đúng mục đích và với chi phí hợp lý. Tín dụng phải tạo ra năng lực sản xuất mới, năng suất mới và động lực tăng trưởng mới.
Phó thủ tướng yêu cầu tiếp tục giảm chi phí vốn, giảm thực chất lãi suất cho vay. Không chỉ quan tâm tới lãi suất công bố, mà phải quan tâm đến chi phí vốn thực tế doanh nghiệp phải trả. Cần minh bạch hơn về lãi suất, phí và các chi phí để doanh nghiệp tiếp cận với chi phí hợp lý. Nghiên cứu các gói tín dụng có lãi suất ưu đãi, phương thức trả phù hợp với lĩnh vực ưu tiên.
Đổi mới mạnh mẽ sản phẩm và phương thức cho vay, nghiên cứu chuyển mạnh sang thiết kế sản phẩm theo ngành, theo chuỗi giá trị, theo dòng tiền và mức độ rủi ro.
Phó thủ tướng lưu ý, cần chuyển dần từ tư duy doanh nghiệp có tài sản gì để thế chấp sang tư duy doanh nghiệp có phương án kinh doanh, dòng tiền và khả năng trả nợ như thế nào.
Hỗ trợ doanh nghiệp khó khăn có khả năng phục hồi, không để doanh nghiệp tốt mất cơ hội kinh doanh vì thiếu vốn. Xử lý dứt điểm các điểm nghẽn ngoài ngân hàng. Nâng cao chất lượng tín dụng và đa dạng hóa nguồn vốn cho nền kinh tế.
Phó thủ tướng mong muốn các doanh nghiệp tiếp tục xây dựng văn hóa kinh doanh lành mạnh, đề cao tinh thần tuân thủ pháp luật, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, minh bạch thông tin và sử dụng vốn vay đúng mục đích, hiệu quả.
Phương Vy