Sáng 20/11, với 475/482 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu giá tài sản.
Trước khi biểu quyết, Quốc hội nghe Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, thừa ủy quyền của Thủ tướng, trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo luật. Trong đó, nhiều nội dung liên quan đến tiền đặt trước khi đấu giá đất, xử lý hành vi bỏ cọc, đấu giá trực tuyến và trách nhiệm của tổ chức hành nghề đấu giá được làm rõ.
Giữ mức tiền đặt trước 20-50% khi đấu giá đất ở
Một trong những nội dung nhận được nhiều ý kiến là quy định về tiền đặt trước tại Điều 35. Một số đại biểu đề nghị bổ sung số liệu về tình trạng bỏ cọc, đồng thời đánh giá tác động của mức tiền đặt trước 20-50% do lo ngại tỷ lệ cao có thể hạn chế người có nhu cầu thực sự tham gia đấu giá.
Tiếp thu ý kiến này, dự thảo luật bổ sung khoản 10 Điều 35, giao Chính phủ quy định nguyên tắc, tiêu chí xác định mức tiền đặt trước cụ thể trong khung luật định. Việc áp dụng phải phù hợp với tính chất từng loại tài sản, điều kiện thực tế tại địa phương và không tạo rào cản bất hợp lý đối với người tham gia.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội
Theo báo cáo của Chính phủ, kết quả thống kê nhanh tại 16 tỉnh, thành phố thường xuyên tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất ở cho thấy các quy định về nâng mức tiền đặt trước, hủy kết quả trúng đấu giá và cấm tham gia đấu giá theo Nghị quyết 66.11/2026/NQ-CP bước đầu phát huy hiệu quả, góp phần giảm đáng kể tình trạng bỏ cọc.
Tại Thanh Hóa, sau khi áp dụng mức tiền đặt trước bằng 50% giá khởi điểm, số thửa, lô đất bị hủy kết quả do người trúng đấu giá không nộp tiền giảm từ 377 trường hợp trong năm 2025 xuống còn 82 trường hợp trong 9 tháng đầu năm 2026. Trong cùng thời gian, tổng số thửa, lô đất đưa ra đấu giá tăng từ 1.129 lên 3.889. Tại Quảng Trị, số trường hợp bị hủy kết quả cũng giảm từ 35 xuống còn 11.
Từ thực tế trên, Chính phủ đề nghị giữ khung tiền đặt trước từ 20% đến 50% giá khởi điểm đối với đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng người tham gia trả giá cao bất thường rồi bỏ cọc, gây tác động tiêu cực đến thị trường bất động sản.
Người tham gia đấu giá có thể được coi là chấp nhận giá khởi điểm
Một nội dung khác được thảo luận là quy định tại khoản 3 Điều 36, theo đó người tham dự phiên đấu giá được coi là đồng ý trả giá bằng giá khởi điểm. Một số đại biểu cho rằng quy định này chưa phản ánh đúng bản chất cạnh tranh về giá và chưa bảo đảm quyền không trả giá của người tham gia. Đồng thời, đề nghị Chính phủ giải trình rõ khả năng phòng ngừa thông đồng thông qua cơ chế bốc thăm.
Theo Chính phủ, người tham gia đã tự nguyện đăng ký, biết trước giá khởi điểm và quy chế cuộc đấu giá, đồng thời nộp tiền đặt trước trước khi quyết định tham dự. Vì vậy, việc coi sự tham gia là chấp nhận mức giá tối thiểu đã công khai nhằm gắn quyền lợi với trách nhiệm, không phải áp đặt một mức giá chưa được biết trước.
Quy định cũng nhằm ngăn chặn tình trạng nhiều người đăng ký tham gia nhưng đồng loạt không trả giá, khiến cuộc đấu giá không thành, phát sinh chi phí, kéo dài thời gian xử lý tài sản và tạo điều kiện cho hành vi dìm giá.
Dự thảo luật không bắt buộc người tham gia phải trả cao hơn giá khởi điểm. Quyền quyết định mức giá cạnh tranh vẫn thuộc về người tham gia đấu giá.
Trường hợp nhiều người cùng chấp nhận giá khởi điểm nhưng không ai trả cao hơn, người trúng đấu giá được xác định bằng hình thức bốc thăm nhằm bảo đảm tính công khai, khách quan và bình đẳng.
Việc bốc thăm được thực hiện dưới sự giám sát của người có tài sản đấu giá. Trường hợp tất cả người tham dự từ chối bốc thăm, cuộc đấu giá được xác định là không thành. Người từ chối bốc thăm được coi là rút lại giá đã trả và tiền đặt trước được xử lý theo quy định.Chính phủ đề nghị Quốc hội giữ quy định này nhằm hạn chế thông đồng, dìm giá và bảo đảm trách nhiệm của người tham gia đấu giá.
Bổ sung hai trường hợp bị cấm tham gia đấu giá
Liên quan đến các biện pháp xử lý vi phạm tại Điều 58, một số đại biểu đề nghị bổ sung chế tài cấm tham gia đấu giá đối với người trúng đấu giá không thực hiện nghĩa vụ thanh toán, bỏ cọc, đồng thời mở rộng phạm vi áp dụng đối với tài sản công và các loại tài sản khác. Tiếp thu ý kiến, khoản 3 Điều 58 của dự thảo luật bổ sung hai trường hợp bị cấm tham gia đấu giá, gồm từ chối kết quả trúng đấu giá và từ chối ký biên bản đấu giá.
Hai trường hợp này được bổ sung bên cạnh hành vi vi phạm nghĩa vụ thanh toán dẫn đến hủy quyết định phê duyệt kết quả đấu giá. Theo Chính phủ, việc mở rộng các trường hợp bị cấm nhằm xử lý đầy đủ những vi phạm phát sinh trong từng giai đoạn của quá trình đấu giá, tăng tính răn đe và phòng ngừa hành vi cố tình trả giá cao bất thường, sau đó từ chối kết quả để trục lợi.
Không ấn định ngưỡng 200 triệu đồng đối với đấu giá trực tuyến
Đối với đấu giá trực tuyến, một số đại biểu đề nghị cân nhắc việc quy định cố định ngưỡng giá khởi điểm 200 triệu đồng đối với một số loại tài sản công bắt buộc phải đấu giá trực tuyến.
Các ý kiến cho rằng nên giao Chính phủ quy định ngưỡng giá để có thể điều chỉnh linh hoạt theo điều kiện thực tế, đồng thời làm rõ khả năng đáp ứng của hệ thống, phương án xử lý sự cố kỹ thuật và bảo vệ quyền lợi của người tham gia không có lỗi. Tiếp thu ý kiến, dự thảo luật được chỉnh lý theo hướng không quy định cố định ngưỡng 200 triệu đồng.

Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội
Thay vào đó, Chính phủ sẽ quy định mức giá khởi điểm hoặc tổng giá khởi điểm của tài sản thuộc diện bắt buộc đấu giá trực tuyến thông qua Hệ thống đấu giá trực tuyến, bảo đảm phù hợp với điều kiện hạ tầng và thực tiễn triển khai.
Dự thảo nghị định hướng dẫn cũng quy định trách nhiệm của tổ chức vận hành hệ thống trong bảo đảm an toàn thông tin, quản lý dữ liệu, ghi nhận hoạt động đấu giá và xử lý sự cố kỹ thuật nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người tham gia.
Theo số liệu được Chính phủ báo cáo, từ khi đưa vào vận hành tháng 9/2026, Hệ thống đấu giá trực tuyến đã cấp 1.071 tài khoản, niêm yết 202 thông báo lựa chọn tổ chức hành nghề đấu giá với 202 lô tài sản, có tổng giá khởi điểm hơn 1.129 tỷ đồng và 63 thông báo đấu giá. Hệ thống đã tổ chức thành công 5 cuộc đấu giá, với tổng giá trúng hơn 16,5 tỷ đồng, cao hơn giá khởi điểm hơn 3,9 tỷ đồng.
Chính phủ đánh giá kết quả này cho thấy hệ thống bước đầu đáp ứng yêu cầu tổ chức đấu giá trực tuyến theo quy định.
Phương Vy