Ngày 20/3 đánh dấu thời điểm đặc biệt của tự nhiên: Xuân phân – khi ngày và đêm gần như dài bằng nhau. Liên Hợp Quốc chọn thời điểm này làm Ngày Quốc tế Hạnh phúc như một biểu tượng cho sự cân bằng trong tiến trình phát triển của nhân loại.

Những năm gần đây, khái niệm hạnh phúc đang ngày càng được nhìn nhận theo cách thực tế hơn. Báo cáo thường niên World Happiness Report khẳng định, hạnh phúc là thứ có thể đo đếm được bằng nhiều yếu tố cụ thể như thu nhập, tuổi thọ khỏe mạnh, sự hỗ trợ xã hội, mức độ tự do lựa chọn và niềm tin vào thể chế.

Bối cảnh thế giới hiện nay khiến câu chuyện này trở nên đặc biệt thời sự. Chiến tranh - xung đột địa chính trị, căng thẳng thương mại, biến động tài chính & năng lượng cùng sự bùng nổ của công nghệ đang khiến môi trường toàn cầu trở nên bất định hơn bao giờ hết. Những biến động ấy không chỉ tác động đến kinh tế vĩ mô mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống của từng gia đình và từng cá nhân.

Chính vì vậy, ngày càng nhiều quốc gia bắt đầu đặt lại câu hỏi căn bản: phát triển để làm gì nếu con người không hạnh phúc?

Từ những năm 1970, Bhutan đã đưa ra khái niệm Tổng Hạnh phúc Quốc gia (Gross National Happiness), coi môi trường, văn hóa, giáo dục, quản trị và đời sống tinh thần là nền tảng của sự phát triển. New Zealand từ 2019 đã triển khai "Wellbeing Budget", phân bổ ngân sách dựa trên tác động đến phúc lợi xã hội. Hay Phần Lan đã có tới 8 năm liên tiếp (2018–2025) là quốc gia hạnh phúc nhất thế giới bởi mức độ tin tưởng cao vào chính quyền, phúc lợi xã hội tốt, thiên nhiên trong lành, và triết lý sống "biết đủ" của người dân.

Những ví dụ ấy cho thấy một xu hướng rõ ràng: GDP không còn là thước đo duy nhất của sự thịnh vượng. Hạnh phúc ngày càng trở thành một mục tiêu phát triển quan trọng của hầu hết các quốc gia.

Một buổi sáng đầu tuần trước cổng một trường mầm non công lập: nhiều phụ huynh vội vàng đưa con tới lớp rồi nhanh chóng rời đi để kịp giờ làm. Họ có thể là công nhân, kỹ sư hay nhân viên văn phòng. Nhưng phần lớn đều không phải quá lo lắng về học phí hay chi phí tiêm chủng, khám chữa bệnh cơ bản cho con nhỏ. Bởi vì Nhà nước đã có những chính sách hỗ trợ rất lớn như tiêm chủng mở rộng miễn phí, bảo hiểm y tế cho trẻ dưới 6 tuổi hay lộ trình miễn học phí, bữa ăn trưa ở lớp phổ thông công lập…

Sau một thời gian, các chính sách đã rất nhanh trở thành một phần quen thuộc của đời sống xã hội. Khi những điều đó dần được xem là "đương nhiên", cũng là lúc sự hỗ trợ ổn định đã thật sự thấm vào đời sống cộng đồng.

Theo World Happiness Report 2025, Việt Nam xếp thứ 46/143 quốc gia về mức độ hạnh phúc. Đây cũng là vị trí cao nhất từ trước tới nay. Trong khu vực Đông Nam Á, nước ta đứng thứ hai, chỉ sau Singapore. Điều đó cho thấy mức độ hài lòng về cuộc sống của người dân không hoàn toàn tỷ lệ thuận với thu nhập. Bởi khoảng cách kinh tế giữa Việt Nam và Singapore không đơn thuần chỉ là cách nhau một bậc.

Nói cách khác, tiền bạc không phải là yếu tố duy nhất để kiến tạo hạnh phúc. Các khảo sát xã hội học như World Values Survey cũng cho thấy tỷ lệ người Việt tự đánh giá mình "rất hạnh phúc" hoặc "khá hạnh phúc" luôn ở mức cao so với nhiều quốc gia. Đây không phải chỉ là những cảm nhận cá nhân đầy cảm tính, mà là một loạt nỗ lực với rất nhiều chuyển động lớn.

Ở góc độ chính sách, Việt Nam đã tiến hành cuộc cải cách thể chế mạnh mẽ bao gồm tinh gọn bộ máy và thúc đẩy chuyển đổi số trong dịch vụ công. Các chương trình phát triển bao trùm, giảm nghèo đa chiều, mở rộng tiếp cận giáo dục và y tế được triển khai đồng thời. Những ví dụ đã nêu về việc giảm áp lực trong nuôi dạy trẻ dưới 6 tuổi chỉ là một phần rất nhỏ.

Chúng ta đã có rất nhiều chính sách thúc đẩy kinh tế và quan tâm đời sống nhân dân như: Nghị quyết 57 hay Nghị quyết 68 đang tạo thêm động lực cho khu vực tư nhân và hệ sinh thái công nghệ. Các chính sách giảm thời gian đóng bảo hiểm xã hội; ưu tiên phát triển nhà ở xã hội… đã và đang nhận được sự hưởng ứng tích cực từ người dân trên khắp mọi miền tổ quốc.

Đặc biệt, Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa Việt Nam đã nhấn mạnh một tư duy phát triển quan trọng: văn hóa và con người là nền tảng của sự phát triển bền vững. Điều đó có nghĩa là tăng trưởng kinh tế không tách rời việc nâng cao đời sống tinh thần, xây dựng môi trường sống nhân văn và thúc đẩy các giá trị cộng đồng.

Trong dòng chảy ấy, mục tiêu hạnh phúc không được Việt Nam tuyên bố như một khẩu hiệu. Thay vào đó, nó được lồng ghép vào các chính sách kinh tế, giáo dục, y tế, văn hóa và an sinh – những yếu tố trực tiếp tạo nên chất lượng sống của người dân.

Hạnh phúc của một quốc gia không chỉ đến từ các chính sách vĩ mô. Nó còn được hình thành từ những đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp – lực lượng tạo ra việc làm, thúc đẩy tăng trưởng và góp phần nâng cao chất lượng sống của xã hội.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, doanh nghiệp Việt Nam đang phải đối mặt với không ít thách thức. Nhưng song hành với mục tiêu tăng trưởng, ngày càng nhiều doanh nghiệp lựa chọn con đường phát triển gắn với những giá trị bền vững.

Trong dòng chảy ấy, Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) lựa chọn xây dựng con đường phát triển theo hướng lấy con người, văn hóa làm nền tảng. Và hành trình 32 năm ấy được SHB gọi bằng một cái tên khá giản dị: Ngân hàng Hạnh phúc.

Hạnh phúc chính là một triết lý phát triển đã được SHB nuôi dưỡng suốt hơn ba thập kỷ. Từ những ngày đầu, ngân hàng lựa chọn xây dựng một nền tảng văn hóa doanh nghiệp đề cao con người, sự gắn kết và tinh thần sẻ chia. Chính từ nền tảng văn hóa ấy, khái niệm "hạnh phúc" tại SHB được hiểu theo một cách rất cụ thể: bắt đầu từ môi trường làm việc nhân văn bên trong tổ chức, lan tỏa ra những hoạt động kinh doanh có trách nhiệm, và sau cùng được gửi gắm tới cộng đồng thông qua những đóng góp bền bỉ cho xã hội.

Cách tiếp cận này cũng tiệm cận với tinh thần của Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa Việt Nam – nơi văn hóa và con người được xác định là nền tảng cho sự phát triển bền vững của đất nước. Khi văn hóa được đặt ở vị trí trung tâm, sự phát triển của một tổ chức không chỉ đo bằng những con số tăng trưởng, mà còn được thể hiện qua những giá trị nhân văn mà tổ chức đó tạo ra cho cộng đồng.

Trong hoạt động kinh doanh, SHB lựa chọn đồng hành với những dự án tạo ra giá trị lâu dài cho xã hội. Tại An Giang, nguồn vốn tín dụng 1.000 tỷ đồng của ngân hàng đã góp phần hình thành nhà máy gạo "Hạnh Phúc" – một tổ hợp chế biến hiện đại với công nghệ châu Âu, hướng tới nâng cao giá trị hạt gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế. Đằng sau dự án ấy không chỉ là câu chuyện về một nhà máy hay một khoản đầu tư, mà còn là kỳ vọng giúp người nông dân có đầu ra ổn định hơn, để những hạt gạo từ cánh đồng Việt Nam có thể đi xa hơn trên bản đồ thương mại toàn cầu.

Ở Gia Lai, trên những ngọn đồi lộng gió của Tây Nguyên, các tua-bin khổng lồ của nhà máy điện gió Yang Trung quay đều mỗi ngày. Với hơn 4.400 tỷ đồng vốn tín dụng từ SHB, dự án này đang đóng góp gần một triệu MWh điện sạch mỗi năm cho hệ thống điện quốc gia – một phần quan trọng trong quá trình chuyển dịch năng lượng và phát triển kinh tế xanh của đất nước.

Những dự án như vậy cho thấy một cách tiếp cận phát triển mà SHB kiên trì theo đuổi: tăng trưởng kinh tế gắn với những giá trị bền vững cho xã hội và môi trường.

Song song với hoạt động kinh doanh, SHB cũng dành nhiều nguồn lực cho các chương trình an sinh xã hội. Trong đại dịch Covid-19 – giai đoạn nhiều doanh nghiệp và người dân rơi vào khó khăn – ngân hàng và hệ sinh thái doanh nghiệp đã đóng góp hơn 1.500 tỷ đồng cho công tác phòng chống dịch và các chương trình hỗ trợ cộng đồng. Khi thiên tai xảy ra tại nhiều địa phương, SHB tiếp tục tham gia các chương trình cứu trợ và tái thiết, trong đó có khoản hỗ trợ 100 tỷ đồng cho chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát tại Sóc Trăng, giúp nhiều gia đình nghèo có nơi ở ổn định hơn.

Không dừng lại ở những hỗ trợ khẩn cấp, ngân hàng còn kiên trì triển khai các hoạt động dài hạn trong giáo dục, y tế và phát triển cộng đồng: xây trường, tài trợ thiết bị dạy học, hợp tác với các trường đại học, hỗ trợ bệnh viện và nhiều chương trình chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Bên cạnh đó, SHB cũng bền bỉ đầu tư cho các hoạt động văn hóa và thể thao – những lĩnh vực góp phần nuôi dưỡng đời sống tinh thần của xã hội – từ các chiến dịch cộng đồng như "Gieo Hạnh phúc", "Hạnh phúc là người Việt Nam" cho tới việc đồng hành cùng bóng đá trẻ và các sự kiện văn hóa lớn.

Thông qua những chương trình ấy, một cách tự nhiên, tinh thần "Ngân hàng Hạnh phúc" không chỉ tồn tại trong nội bộ tổ chức mà đang dần lan tỏa rộng hơn trong cộng đồng.

Bước sang giai đoạn mới, SHB dự kiến phát triển sáng kiến "Ngân hàng Hạnh phúc" thành một nền tảng cộng đồng, nơi mỗi cá nhân, doanh nghiệp hay tổ chức có thể "tích điểm hạnh phúc" thông qua những đóng góp cho xã hội. Những điểm hạnh phúc ấy sau đó sẽ được chuyển hóa thành các nguồn hỗ trợ thiết thực cho những người cần – từ học sinh vùng khó khăn, bệnh nhân cần điều trị, đến các cộng đồng chịu ảnh hưởng bởi thiên tai.

Với dự án này, SHB kỳ vọng gắn kết các hoạt động an sinh xã hội, phát triển văn hóa doanh nghiệp và lan tỏa tinh thần sẻ chia từ nội bộ ngân hàng ra toàn xã hội. Và ở một góc nhìn rộng hơn, đó cũng là cách một doanh nghiệp đồng hành với hành trình lớn hơn của đất nước: kiến tạo một quốc gia hạnh phúc.

Bởi suy cho cùng, hạnh phúc không được tạo nên từ những khái niệm trừu tượng. Nó được xây đắp từ những giá trị rất thực tế và luôn bắt đầu từ những điều nhỏ nhất. Khi những viên gạch nhỏ ấy được đặt cạnh nhau, chúng tạo thành nền móng của một xã hội bền vững hơn.