Bà Minh Đăng nhà sáng lập.
Ngày 10/10/2026, tại Nhà hàng Mận Đỏ Maison, số 27 Trần Nhật Duật, phường Tân Định, TP.HCM, dự án SẮC – 54 Dân tộc Việt Nam tổ chức buổi ra mắt vlog đầu tiên về văn hóa Khmer, đồng thời công bố đại sứ và các đối tác đồng hành. Chương trình đánh dấu bước phát triển mới của một sáng kiến giáo dục – nghệ thuật – văn hóa do Doanh nghiệp xã hội Cùng Con Đi Khắp Thế Gian khởi xướng vào mùa hè năm 2026, với khát vọng góp phần thúc đẩy công bằng giáo dục và lan tỏa những giá trị văn hóa đa dạng của cộng đồng các dân tộc Việt Nam.
Khi nghệ thuật trở thành nhịp cầu kết nối văn hóa và giáo dục
Trong bối cảnh giáo dục ngày càng chú trọng phát triển năng lực sáng tạo, tư duy độc lập và khả năng thích ứng của người học, SẮC lựa chọn một hướng tiếp cận giàu tính trải nghiệm: đưa nghệ thuật và bản sắc văn hóa vào quá trình học tập, để mỗi người trẻ có cơ hội khám phá bản thân, hiểu hơn về cộng đồng và chủ động tạo ra những giá trị có ích cho xã hội.
Được xây dựng bởi các học sinh THPT tại TP.HCM dưới sự định hướng của Doanh nghiệp xã hội Cùng Con Đi Khắp Thế Gian, SẮC hướng đến hình thành một mô hình học tập khai phóng, nơi nghệ thuật không chỉ là phương tiện biểu đạt mà còn là công cụ nuôi dưỡng tư duy liên ngành, sự đồng cảm và năng lực sáng tạo.
Liệu Thị Ánh Nhi - Đại sứ đầu tiên của SẮC
Một trong những định hướng quan trọng của dự án là mở rộng cơ hội tiếp cận kiến thức, công nghệ và các phương thức thực hành nghệ thuật cho thanh thiếu niên dân tộc thiểu số – những người có nhiều câu chuyện văn hóa đặc sắc nhưng chưa phải lúc nào cũng có điều kiện để giới thiệu những giá trị ấy đến công chúng.
Thay vì tiếp cận văn hóa như những tư liệu chỉ để lưu giữ hay giới thiệu, SẮC mong muốn tạo ra không gian để người trẻ trực tiếp trải nghiệm, thực hành và kể lại câu chuyện của dân tộc mình bằng ngôn ngữ đương đại. Qua đó, văn hóa không chỉ hiện diện trong ký ức hay các nghi lễ truyền thống, mà còn tiếp tục sống động trong đời sống, suy nghĩ và sáng tạo của thế hệ kế tiếp.
Hoạt động của SẮC được xây dựng trên năm mục tiêu cốt lõi: thúc đẩy công bằng giáo dục qua nghệ thuật; soi chiếu bản sắc cá nhân; nuôi dưỡng năng lực tự chủ; thiết lập sự công nhận đối với tiếng nói của người trẻ; và thúc đẩy học tập hai chiều giữa những người thực hiện dự án với cộng đồng địa phương.
Đáng chú ý, SẮC không đặt mình vào vị trí của người đến để định nghĩa hay truyền đạt văn hóa cho cộng đồng. Thay vào đó, dự án hướng tới một mối quan hệ hợp tác bình đẳng, trong đó người trẻ tại địa phương là chủ thể của câu chuyện, còn các thành viên dự án có cơ hội học hỏi, lắng nghe và nhìn nhận sự đa dạng văn hóa bằng tinh thần tôn trọng.
Từ những chuyến đi thực địa đến khát vọng gìn giữ bản sắc
Để xây dựng hồ sơ và định hình phương hướng hoạt động, em Hồ Ngọc Phương Anh, đồng sáng lập dự án, cùng các cố vấn và thành viên đã thực hiện khảo sát định tính với hơn 80 học sinh thuộc các dân tộc Stiêng, Khmer, Mường và Thái tại huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước.
Nghệ nhân Triệu Thị Vui, nghệ nhân duy nhất còn giữ nghề vẽ tranh ngược trên kiếng của người Khmer.
Nhóm cũng tổ chức các chuyến khảo sát thực địa, tìm hiểu đời sống của học sinh dân tộc H'Mông tại Hà Giang, học sinh người Ê Đê tại Buôn Ma Thuột và người K'Ho tại Lâm Đồng. Những cuộc gặp gỡ, trao đổi và trải nghiệm thực tế này là cơ sở để nhóm từng bước nhận diện nhu cầu, những khó khăn trong tiếp cận giáo dục sáng tạo cũng như mong muốn thể hiện bản sắc của người trẻ tại các cộng đồng.
Từ những chất liệu ấy, ý tưởng thực hành nghệ thuật trong giáo dục khai phóng dần được hình thành. Dự án mong muốn góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời thu hẹp những đứt gãy trong quá trình trao truyền văn hóa giữa các thế hệ.
Điều SẮC hướng đến không đơn thuần là bảo tồn những hình thức văn hóa đã có, mà còn tìm cách tạo điều kiện để thế hệ trẻ hiểu, tiếp nối và phát triển di sản trong bối cảnh mới. Việc ứng dụng công nghệ và các phương thức truyền thông hiện đại được xem là một hướng đi giúp những câu chuyện văn hóa địa phương vượt qua giới hạn không gian, tiếp cận nhiều đối tượng hơn và góp phần làm phong phú cách thế giới nhìn nhận về văn hóa Việt Nam.
Theo định hướng phát triển, SẮC triển khai dự án qua ba giai đoạn: xây dựng trụ cột kinh tế và hệ thống đối tác chiến lược; kể câu chuyện văn hóa qua lăng kính nghệ thuật; và triển khai thí điểm mô hình nghệ thuật trong giáo dục khai phóng.
Trong nhiệm kỳ 2026–2027, dự án tập trung phát triển nguồn lực con người, mở rộng mạng lưới đối tác, huy động nguồn lực tài chính và đẩy mạnh hoạt động truyền thông. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là tuyển chọn các đại sứ thuộc cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam trong độ tuổi từ 12 đến 16, có mong muốn tìm hiểu và chia sẻ về văn hóa dân tộc mình.
Thông qua quá trình đồng hành, các đại sứ được định hướng phát triển kỹ năng mềm, tiếp cận những trải nghiệm thực tế và tham gia vào các hoạt động truyền thông, nghệ thuật cộng đồng. Dự án đồng thời tìm kiếm sự hỗ trợ từ các chuyên gia, nhà giáo dục, tổ chức xã hội, đơn vị tài trợ và các cơ quan liên quan nhằm xây dựng nền tảng hoạt động chuyên nghiệp, có khả năng phát triển bền vững.
Vlog đầu tiên: Câu chuyện trưởng thành từ lễ Sene Dolta của người Khmer
Sau ba tháng chính thức đi vào hoạt động, SẮC giới thiệu vlog đầu tiên về văn hóa Khmer, lấy bối cảnh lễ Sene Dolta của đồng bào Khmer tại Sóc Trăng. Tác phẩm lựa chọn cách kể chuyện gần gũi với khán giả trẻ, kết hợp trải nghiệm văn hóa với hành trình trưởng thành của một cậu bé ở tuổi thiếu niên.
Các khách mời, Ban tổ chức và hai nhân vật chính chụp ảnh lưu niệm tại sự kiện ra mắt.
Nhân vật trung tâm là Tôm, tên thật Trần Đông Phong, 15 tuổi. Tôm được khắc họa là một cậu bé ham chơi, mê trò chơi điện tử và có những thói quen chưa tốt – hình ảnh không xa lạ với nhiều gia đình có con ở lứa tuổi đang hình thành nhân cách.
Trong hành trình trải nghiệm, Tôm có cơ hội tìm hiểu các ngành nghề, tiếp xúc với đời sống văn hóa Khmer cùng sư Lý Thanh An tại chùa Kh'leang và người bạn nhỏ Khmer tên Nhi. Những cuộc gặp gỡ và trải nghiệm ấy trở thành chất liệu để câu chuyện mở ra, đưa nhân vật đến gần hơn với những giá trị về trách nhiệm, sự sẻ chia và cách nhìn nhận khó khăn của người khác.
Điểm đáng chú ý của vlog không nằm ở sự cầu kỳ trong kỹ thuật làm phim, mà ở quá trình một đứa trẻ nỗ lực vượt qua giới hạn của bản thân để hoàn thành tác phẩm. Theo thông tin từ dự án, Trần Đông Phong là trẻ có ADHD và gặp nhiều khó khăn trong giao tiếp. Để tham gia vlog, em đã trải qua gần 66 giờ ghi hình, cùng nhiều phân đoạn thoại đòi hỏi phải ghi nhớ và thể hiện trước máy quay.
Đối với một sản phẩm có sự tham gia của trẻ em, đặc biệt là trẻ gặp khó khăn trong việc giao tiếp và điều tiết sự chú ý, quá trình thực hiện cũng mang ý nghĩa như một trải nghiệm học tập. Việc tham gia vào các cảnh quay, ghi nhớ lời thoại và phối hợp với những người xung quanh tạo cơ hội để nhân vật rèn luyện sự kiên trì, khả năng biểu đạt và tinh thần trách nhiệm.
Vlog có thể chưa đạt đến mức hoàn thiện của những sản phẩm điện ảnh chuyên nghiệp, nhưng giá trị của tác phẩm nằm ở sự chân thật và những chuyển biến được gửi gắm qua hành trình của nhân vật. Đó là câu chuyện về một cậu bé đang ở giai đoạn nhiều thay đổi, vẫn có những vụng về của tuổi mới lớn nhưng đồng thời mang trong mình mong muốn được học hỏi, được thấu hiểu và trưởng thành theo cách riêng.
Qua câu chuyện của Tôm, dự án gợi mở một góc nhìn gần gũi về giáo dục: mỗi trải nghiệm đều có thể trở thành cơ hội học tập nếu trẻ được trao điều kiện tham gia, được khuyến khích thể hiện bản thân và được nhìn nhận bằng sự kiên nhẫn, tôn trọng.
Đồng thời, việc đặt câu chuyện trưởng thành của một bạn nhỏ bên cạnh trải nghiệm văn hóa Khmer cũng cho thấy hướng tiếp cận mà SẮC theo đuổi: văn hóa không phải một nội dung tách rời đời sống, mà có thể trở thành chất liệu để người trẻ học cách quan sát, kết nối và trưởng thành.
Liêu Thị Ánh Nhi vừa là Đại sứ Khmer đầu tiên, đại sứ đầu tiên của hành trình SẮC
Cũng trong khuôn khổ chương trình, dự án SẮC chính thức công bố và trao chứng nhận đại sứ đầu tiên cho em Liêu Thị Ánh Nhi, học sinh lớp 6 tại Sóc Trăng, đại diện cho cộng đồng Khmer.
Việc lựa chọn Ánh Nhi mang ý nghĩa mở đầu cho định hướng xây dựng mạng lưới đại sứ trẻ thuộc các dân tộc Việt Nam. Các em không chỉ góp mặt trong những hoạt động giới thiệu văn hóa, mà còn được kỳ vọng trở thành những người trực tiếp chia sẻ góc nhìn, trải nghiệm và câu chuyện của cộng đồng mình.
Với cách tiếp cận này, người trẻ không còn chỉ xuất hiện trong vai trò nhân vật được kể lại bởi người khác. Các em có cơ hội trở thành người kể chuyện, người sáng tạo nội dung và người tham gia vào quá trình gìn giữ, lan tỏa các giá trị văn hóa.
Sự tham gia của những đại sứ trẻ như Ánh Nhi cũng đặt ra một hướng tiếp cận đáng chú ý trong giáo dục văn hóa: trao cho thế hệ kế tiếp cơ hội lên tiếng, đồng thời tạo điều kiện để các em phát triển năng lực truyền thông, tư duy sáng tạo và tinh thần chủ động với di sản của chính mình.
Để hướng đến mục tiêu đó, SẮC cần tiếp tục xây dựng cơ chế đồng hành phù hợp với độ tuổi của các đại sứ, bảo đảm sự tham gia tự nguyện, an toàn và tôn trọng quyền riêng tư của trẻ em; đồng thời phối hợp với gia đình, nhà trường và cộng đồng để việc học tập, sáng tạo gắn liền với đời sống thực tế.
Cũng tại sự kiện, Ban Tổ chức đã trao chứng nhận Đại sứ Khmer đầu tiên của dự án SẮC cho em Liêu Thị Ánh Nhi (học sinh lớp 6, đại diện khu vực Sóc Trăng, TP. Cần Thơ).
SẮC – 54 Dân tộc Việt Nam kỳ vọng góp phần lan tỏa tinh thần ấy: để nghệ thuật trở thành nhịp cầu kết nối, giáo dục mở ra cơ hội bình đẳng và những câu chuyện văn hóa Việt Nam được tiếp nối bằng chính tiếng nói của người trẻ.
Phan Anh