Sau cuộc thi tuyển phương án kiến trúc, bài toán lần này đi vào một lớp thiết kế khác: nếu ban ngày công trình được nhận diện bằng hình khối, vật liệu và tỷ lệ, thì về đêm Saigon LightHouse sẽ hiện diện như thế nào trong không gian thành phố?
Bốn cách tiếp cận cho một “LightHouse” về đêm
Cuộc thi ban đầu thu hút 9 hồ sơ từ các đơn vị tư vấn trong và ngoài nước. Qua đánh giá năng lực, Ban Tổ chức lựa chọn 7 đơn vị bước vào vòng thi tuyển phương án; sau thời gian thực hiện bài thi, 4 đơn vị, liên danh nộp phương án hợp lệ và tham gia vòng chấm thi.
Các đơn vị gồm Công ty TNHH Bonvn One – Lighting Impossible Co. Pte. Ltd. (Việt Nam – Singapore); Shanghai Tongji Architectural & Interior Design-Construction Co., Ltd. (Trung Quốc); Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế NAD (Việt Nam) và SEAM Design Ltd. (Anh).
Cùng một đề bài nhưng mỗi đơn vị mang đến cách diễn giải khác nhau về hình khối, ánh sáng và trải nghiệm đô thị. Điểm chung là phương án phải cân bằng giữa ý tưởng thẩm mỹ với công nghệ, chi phí, khả năng vận hành và tính khả thi khi triển khai.
Toàn cảnh vòng chấm thi thiết kế chiếu sáng dự án Saigon LightHouse
Tại buổi chấm thi, các đơn vị trực tiếp thuyết trình, bảo vệ phương án và trả lời phản biện của Hội đồng. Một trong những nội dung đáng chú ý là cách diễn giải tinh thần “LightHouse”: không phải mô phỏng một ngọn hải đăng theo nghĩa trực quan, mà tạo nên một công trình có khả năng nhận diện từ xa bằng ngôn ngữ ánh sáng phù hợp với kiến trúc.
Không cần sáng nhất để được nhận ra
Saigon LightHouse được phát triển tại 448 Nguyễn Tất Thành, phường Xóm Chiếu, TP.HCM, với quy mô 38 tầng nổi, 4 tầng hầm và tổng diện tích sàn khoảng 42.000m2.
Trong bối cảnh đô thị dày đặc, một công trình có dấu ấn không nhất thiết phải sử dụng nhiều màu sắc hay hiệu ứng hơn. Bài toán của Saigon LightHouse là tạo khả năng nhận diện bằng sự nhất quán của hình khối, nhịp điệu ánh sáng và các điểm nhấn được lựa chọn có chủ đích.
Từ các hướng nhìn xa, ánh sáng cần hỗ trợ nhận diện tổng thể công trình; ở khoảng cách gần, lớp chiếu sáng cảnh quan và khu vực chân đế lại tác động trực tiếp tới trải nghiệm của người sử dụng. Hai cấp độ này cần được xử lý như một hệ thống thay vì những lớp hiệu ứng tách rời.
Phối cảnh dự án Saigon LightHouse
Hội đồng thi tuyển gồm 7 thành viên là các chuyên gia trong lĩnh vực quy hoạch, kiến trúc và xây dựng. Ông Trần Ngọc Chính – Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng – giữ vai trò Chủ tịch Hội đồng; ông Lê Tự Minh – Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Đầu tư IMG – là Phó Chủ tịch Hội đồng.
Hội đồng còn có các chuyên gia đến từ Hội Kiến trúc sư Việt Nam, Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị TP.HCM và Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM.
Theo ông Trần Ngọc Chính: “Thiết kế chiếu sáng cần được xem xét trong tổng thể cảnh quan, tỷ lệ, hình khối và chiều sâu kiến trúc. Quan trọng hơn, phương án được lựa chọn phải có khả năng triển khai thực tế và mang lại hiệu quả khi công trình đi vào sử dụng.”
Hội đồng thi tuyển tại vòng chấm thi phương án thiết kế chiếu sáng Saigon LightHouse
Từ một cuộc thi đến một lớp bản sắc của dự án
Khoảng cách giữa hình ảnh thiết kế và hiệu quả sau thi công cũng là nội dung được Hội đồng đặc biệt quan tâm. Các phương án phải chứng minh được sự phù hợp của thiết bị, vật liệu, độ bền, khả năng bảo trì và kiểm soát hiệu quả chiếu sáng sau khi công trình đi vào vận hành.
Phát biểu tại buổi chấm thi, ông Lê Tự Minh cho rằng công nghệ có thể giúp tạo ra những hình ảnh thiết kế rất ấn tượng, nhưng hình ảnh đẹp chưa đủ để bảo đảm hiệu quả tương tự trong thực tế. Do đó, ý tưởng cần được gắn chặt với công nghệ và điều kiện thi công.
Các chuyên gia đồng thời đề cao sự tiết chế. Trong vận hành thường ngày, ánh sáng nên giữ tính thống nhất và hỗ trợ kiến trúc; các hiệu ứng đặc biệt có thể được cân nhắc cho những dịp phù hợp thay vì biến mặt đứng thành một bề mặt trình diễn liên tục.
Cách tiếp cận này cho thấy mục tiêu không phải tạo một công trình “sáng nhất”, mà là một công trình có thể được nhận ra bằng ngôn ngữ riêng khi nhìn từ không gian đô thị về đêm.
Trước cuộc thi thiết kế chiếu sáng, IMG đã tổ chức thi tuyển phương án kiến trúc và tiếp tục triển khai hình thức thi tuyển đối với các hạng mục thiết kế quan trọng. Các lớp thiết kế vì vậy được xem xét trong mối quan hệ liên tục, từ hình hài công trình đến không gian bên trong và diện mạo về đêm.
Thay vì dùng truyền thông để tuyên bố một biểu tượng, cách tiếp cận này đặt trọng tâm vào quá trình kiến tạo: từng quyết định thiết kế phải đóng góp vào bản sắc thực tế của Saigon LightHouse.
Sau vòng chấm thi, kết quả đánh giá và xếp hạng sẽ là cơ sở để chủ đầu tư tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện giải pháp thiết kế chiếu sáng kiến trúc và cảnh quan cho dự án.
|
Thông tin dự án: Saigon LightHouse - Vị trí: 448 Nguyễn Tất Thành, phường Xóm Chiếu, TP.HCM. - Quy mô: 38 tầng nổi, 4 tầng hầm. - Tổng diện tích sàn xây dựng: khoảng 48.000 m². - Căn hộ cao cấp: 258 căn - Chủ đầu tư: Công ty Cổ phần Đầu tư IMG. - Website: www.img.vn |
Phương Vũ