Theo VinaCapital, chiến lược “mua cả thị trường” khó còn tạo ra lợi nhuận vượt trội; thay vào đó, hiệu quả đầu tư sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng chọn lọc cổ phiếu
Định giá VN-Index: Hấp dẫn nếu nhìn sâu vào cấu trúc
Theo VinaCapital, VN-Index hiện đang giao dịch ở mức hệ số giá trên lợi nhuận (P/E) dự phóng năm 2026 khoảng 13 lần. So với mức tăng trưởng lợi nhuận toàn thị trường dự kiến khoảng 18%, chỉ số PEG (P/E điều chỉnh theo tăng trưởng) vào khoảng 0,7 lần – cho thấy định giá chung vẫn ở vùng hợp lý, thậm chí hấp dẫn so với triển vọng tăng trưởng.
Lợi nhuận của phần lớn các ngành được dự báo tăng trưởng trong khoảng 10–20% trong năm 2026, và một số nhóm doanh nghiệp có thể đạt mức tăng gần 30%. Các cải cách chính sách cùng những biện pháp hỗ trợ từ Chính phủ được kỳ vọng tiếp tục phát huy hiệu quả, đặc biệt đối với hai nhóm ngành lớn là ngân hàng và bất động sản – hiện chiếm hơn một nửa tỷ trọng của VN-Index.
Ở góc độ vĩ mô, truyền thông quốc tế cũng đánh giá cao tính ổn định chính sách của Việt Nam...
Dòng vốn, IPO và kỳ vọng nâng hạng thị trường
Trong hai năm gần đây, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng khoảng 9 tỷ USD cổ phiếu. Tuy nhiên, VinaCapital cho rằng xu hướng này có thể đảo chiều nếu Việt Nam được FTSE chính thức nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi.
Trong khi đó, dòng tiền trong nước tiếp tục đóng vai trò chủ đạo, không chỉ bù đắp lượng bán ròng của khối ngoại mà còn tạo nền tảng cho làn sóng niêm yết mới. Đáng chú ý, kế hoạch niêm yết của chuỗi bán lẻ Điện Máy Xanh trong năm 2026, cùng khoảng 20 thương vụ IPO khác trong ba năm tới, có thể bổ sung thêm khoảng 20 tỷ USD giá trị vốn hóa cho thị trường chứng khoán Việt Nam.
Ngân hàng: Tăng trưởng đi kèm phân hóa
Ngành ngân hàng hiện chiếm khoảng 31% tỷ trọng của VN-Index. Các cổ phiếu ngân hàng đang giao dịch ở mức khoảng 1,4 lần giá trị sổ sách (P/B), với tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) trung bình khoảng 17%.
VinaCapital kỳ vọng lợi nhuận ngành ngân hàng tăng khoảng 17% trong năm 2026, chủ yếu nhờ tăng trưởng tín dụng dự kiến đạt khoảng 18%. Tuy nhiên, môi trường lãi suất đang có xu hướng kém thuận lợi hơn. Lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng đã tăng khoảng 1% trong năm 2025 và có thể tăng thêm 0,5–1% trong năm 2026.
Trong bối cảnh tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) của các ngân hàng chỉ ở mức 20–25%, dư địa mở rộng biên lãi ròng (NIM) trở nên hạn chế. Ngoài ra, các ngân hàng thương mại nhà nước – chiếm gần một nửa tổng dư nợ tín dụng – nhiều khả năng sẽ không tăng mạnh lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế.
Do đó, VinaCapital cho rằng nhà đầu tư không nên đầu tư dàn trải theo ngành, mà cần tập trung vào chất lượng tài sản, chi phí vốn và tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR – Loan to Deposit Ratio) của từng ngân hàng cụ thể.
Bất động sản và đầu tư công
Bất động sản và đầu tư công lần lượt chiếm khoảng 26% và 3% tỷ trọng của VN-Index. Doanh số bán hàng trước (presales) của các doanh nghiệp bất động sản niêm yết đã tăng gấp đôi trong năm 2025, tạo nền tảng cho tăng trưởng lợi nhuận trong năm 2026.
Các quy định pháp lý mới được ban hành đang thúc đẩy tiến độ phát triển dự án, trong khi đầu tư hạ tầng góp phần cải thiện nhu cầu nhà ở. Những doanh nghiệp sở hữu quỹ đất có pháp lý hoàn chỉnh và vị trí thuận lợi – đặc biệt tại khu vực phía Nam, nơi dư địa phát triển hạ tầng còn lớn – được đánh giá có lợi thế rõ rệt hơn.
Dù lãi suất tăng đã khiến nhu cầu đầu cơ bất động sản hạ nhiệt, VinaCapital cho rằng phân khúc nhà ở phục vụ nhu cầu ở thực vẫn duy trì tốc độ tiêu thụ ổn định, tiếp tục củng cố quan điểm đầu tư chọn lọc doanh nghiệp thay vì đặt cược theo chu kỳ chung.
Vingroup và “lõi” tăng của VN-Index năm 2025
Một điểm then chốt để hiểu đúng VN-Index là đà tăng mạnh của chỉ số trong năm 2025 gắn chặt với sự bứt phá của nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là Tập đoàn Vingroup. Cổ phiếu VIC tăng tới 711% trong năm, đưa vốn hóa thị trường của doanh nghiệp này vượt mốc 50 tỷ USD, tương đương khoảng 16% tổng giá trị VN-Index.
Trong khi đó, giá trị giao dịch bình quân mỗi ngày của cổ phiếu VIC ở mức dưới 50 triệu USD, khiến giá cổ phiếu dễ chịu tác động mạnh từ các dòng tiền lớn. Hiện nay, các cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup gồm VIC, VHM (Vinhomes), VRE (Vincom Retail) và VPL chiếm gần 25% tỷ trọng VN-Index, qua đó hưởng lợi đáng kể từ dòng vốn của các quỹ hoán đổi danh mục (ETF – Exchange Traded Fund) và hoạt động đầu tư theo chỉ số của các quỹ quản lý tài sản.
Vingroup hiện là một trong những tập đoàn lớn nhất Việt Nam, với tổng tài sản tương đương gần 10% tổng sản phẩm trong nước (GDP – Gross Domestic Product), đồng thời được kỳ vọng đóng vai trò quan trọng trong các dự án phát triển hạ tầng lớn của nền kinh tế.
Nhà đầu tư nên làm gì trong năm 2026?
Theo VinaCapital, đầu tư theo hướng “từ trên xuống” (top-down) vào VN-Index vẫn có cơ sở trong năm 2026. Tuy nhiên, sự phân hóa ở cấp độ cổ phiếu sẽ là đặc điểm nổi bật của thị trường. Khi loại trừ nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup, mức định giá thực chất của thị trường chỉ còn khoảng 11 lần P/E.
Trong bối cảnh đó, phân tích doanh nghiệp và lựa chọn cổ phiếu theo phương pháp “từ dưới lên” (bottom-up) được xem là chìa khóa giúp nhà đầu tư đạt hiệu quả bền vững.
Anh Mai