Dòng chảy ngàn năm bên chân núi Nhạc Lộc
Trong thế giới kinh doanh đầy biến động, nơi các công nghệ mới ra đời và chết đi chỉ trong vài năm, các nhà lãnh đạo thường bị cuốn vào vòng xoáy của "cái mới" mà quên mất nền tảng của "cái gốc". Một chuyến đi đến Thư Viện Nhạc Lộc (Yuelu Academy) - tọa lạc tại Changsha, Hồ Nam - chính là hành trình tìm về cái gốc ấy.
Được thành lập từ năm 976 (thời Bắc Tống), đây là một trong tứ đại thư viện nổi tiếng, đẹp và cổ nhất Trung Quốc vẫn còn hoạt động giảng dạy đến tận ngày nay. Bước qua cổng tam quan, dưới những hàng cây cổ thụ rợp bóng, không khí dường như đặc quánh lai. Ở đó, tiếng gió lùa qua những rặng tùng cổ thụ và tiếng đọc sách thánh hiền dường như vẫn vọng lại từ vách đá. Đó là sự tĩnh lặng của tri thức.
Nhưng Nhạc Lộc không phải là một bảo tàng để người ta đến hoài niệm về quá khứ vàng son. Nó là một lò luyện thép về tư tưởng. Khác với những trường đại học phương Tây chú trọng vào kỹ năng, Thư Viện Nhạc Lộc chú trọng vào tâm thế. Suốt hơn 1.000 năm, nơi đây đã đào tạo ra những thế hệ nhân tài không chỉ giỏi văn chương mà còn giỏi "trị quốc bình thiên hạ". Nơi đây từng là giảng đường của Chu Hi (nhà Nho học vĩ đại đời Tống), là nơi Vương Dương Minh luận bàn về "Tri hành hợp nhất", và cũng là nơi Mao Trạch Đông từng trọ học và rèn giũa tư duy. Bí mật của sự trường tồn ấy nằm ở bốn chữ vàng treo trang trọng ngay tại giảng đường chính, thứ đã trở thành kim chỉ nam cho bao thế hệ lãnh đạo: "Thực sự cầu thị".
"Thực sự cầu thị": Bản lĩnh của doanh nhân thời đại số
"Thực sự cầu thị" - thoạt nghe có vẻ đơn giản, nhưng đó lại là cảnh giới cao nhất của nghệ thuật quản trị.
Trong bối cảnh thị trường nhiễu loạn thông tin, bao nhiêu doanh nghiệp đã sụp đổ vì chạy theo những bong bóng ảo? Bao nhiêu dự án thất bại vì lãnh đạo ra quyết định dựa trên cảm tính thay vì dữ liệu?
Triết lý của Thư Viện Nhạc Lộc dạy rằng: Chân lý không nằm trong sách vỡ sáo rỗng, chân lý nằm ngay trong thực tế khách quan. Đối với Tăng Quốc Phiên (nhà chính trị lỗi lạc thời Thanh), cầu thị là nhìn thẳng vào sự yếu kém của triều đình để tự cường, học hỏi kỹ thuật phương Tây để đóng tàu, chế súng. Đối với Mao Trạch Đông (người từng nhiều lần đến sống và học tập tại đây), cầu thị là không sao chép máy móc mô hình nước ngoài, mà tìm ra con đường phù hợp với thực tiễn nông thôn Trung Quốc.
Và đối với doanh nhân hiện đại, thực sự cầu thị chính là tư duy học hỏi liên tục, không ngừng nâng cấp bản thân và tổ chức, nhìn thẳng vào những hạn chế của mình và những thách thức phải đối mặt để sửa đổi và phát triển. Doanh nhân Hồ Nam nổi tiếng là những người "Ăn ớt, đổ máu nhưng không đổ lệ". Họ không mơ mộng viển vông. Họ nhìn thẳng vào nỗi đau của thị trường để kiến tạo giải pháp. Đó là lý do tại sao ở miền trung nam của Trung Quốc này lại mọc lên những gã khổng lồ công nghệ thực chiến như Zoomlion hay những đế chế truyền thông thấu hiểu lòng người như Mango TV.
Họ thành công vì họ "cầu thị": Họ tôn trọng sự thật, dù sự thật đó có khắc nghiệt đến đâu.
Đại học Hồ Nam: Khi Nho gia mặc áo Blouse phòng thí nghiệm
Điều kỳ diệu nhất mà một doanh nhân có thể chứng kiến tại đây là sự giao thoa không biên giới giữa quá khứ và tương lai. Thư Viện Nhạc Lộc ngày nay không phải là một bảo tàng chết. Nó là "trái tim", là một trong số 37 Học viện và Trung tâm trực thuộc Đại học Hồ Nam (HNU), là nơi chuyên đào tạo ngành Lịch sử và Triết học cho bậc Cử nhân, Thạc sĩ, Tiến sĩ và sau Tiến sĩ.
Chỉ cách giảng đường dạy Lịch sử và Triết học vài bước chân là những phòng thí nghiệm siêu máy tính, những trung tâm nghiên cứu AI hàng đầu Trung Quốc. Sinh viên Đại học Hồ Nam ngày nay vẫn học về đạo làm người của Khổng, Mạnh bên cạnh học lập trình thuật toán và thiết kế robot, hóa học, y sinh, quản trị và kinh tế ứng dụng,…
Một doanh nghiệp muốn vươn ra biển lớn cần đôi chân của công nghệ hiện đại, nhưng để không bị hòa tan và gục ngã trước sóng gió, nó cần cái gốc rễ văn hóa sâu sắc. Tại Đại học Hồ Nam, Nho giáo không kìm hãm khoa học, mà nó cung cấp một hệ điều hành đạo đức để khoa học phục vụ con người tốt hơn.
Sự kết hợp này tạo ra một thế hệ lãnh đạo kiểu mới: Vừa có năng lực kỹ thuật và công nghệ tiên tiến của phương Tây, vừa có trái tim nóng của nền tảng văn hóa phương Đông để thu phục nhân tâm.
Khoảng lặng dưới mái trường nghìn năm
Trong guồng quay hối hả của những bản báo cáo tài chính và những cuộc họp chiến lược, người lãnh đạo đôi khi cần một khoảng lặng. Khi đặt chân đến sân của Thư Viện Nhạc Lộc, ngồi xuống bên hiên nhà Ái Liên (nơi Chu Đôn Di viết bài "Ái Liên Thuyết" nổi tiếng), nhắm mắt lại và tư vấn về những câu hỏi của bản thân: mình đã "Thực Sự Cầu Thị" chưa? Doanh nghiệp của mình đang chạy theo điều gì? Và quan trọng nhất, cái gốc văn hóa của doanh nghiệp mình là gì?
Hồ Nam và Thư Viện Nhạc Lộc không chỉ là một điểm đến để tham quan, đó là một tấm gương lớn. Soi mình vào đó, doanh nhân không chỉ thấy lịch sử, mà còn thấy bóng dáng của chính mình và con đường mình sẽ đi trong tương lai.
Ánh Dương