Sơn La rút ngắn hành trình từ trợ cấp thất nghiệp đến việc làm

 Trong 6 tháng đầu năm 2026, Trung tâm Lưu trữ, việc làm, người có công tỉnh Sơn La đã tiếp nhận và xử lý 2.053 hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp. Kết quả, 1.966 người đã có quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp, 1.588 lượt người được tư vấn, giới thiệu việc làm. Tổng số tiền chi trả trợ cấp thất nghiệp và hỗ trợ học nghề đạt 35,181 tỷ đồng.

Những kết quả này cho thấy chính sách bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) đang từng bước được triển khai theo hướng gắn hỗ trợ thu nhập với các dịch vụ việc làm, qua đó tạo điều kiện để người lao động không chỉ vượt qua giai đoạn mất việc mà còn sớm tìm được công việc mới.

Đưa cơ hội việc làm đến gần người lao động

Theo Trung tâm Lưu trữ, việc làm, người có công tỉnh Sơn La, toàn tỉnh hiện có 2.978 doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức tham gia BHTN, với 54.073 người giao kết hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc tham gia chính sách. Trong quá trình giải quyết hồ sơ, Trung tâm chú trọng hướng dẫn người lao động hoàn thiện thủ tục, bảo đảm việc tiếp nhận và giải quyết chế độ đúng quy định. Trong 6 tháng đầu năm, 100% hồ sơ được giải quyết đúng chế độ, đúng đối tượng và đúng thời hạn; không phát sinh phản ánh, kiến nghị liên quan đến việc tiếp nhận, giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Song song với chi trả trợ cấp, công tác tư vấn, giới thiệu việc làm được tăng cường. Trung tâm đã tổ chức 2 hội nghị tuyên truyền chính sách BHTN và tư vấn, giới thiệu việc làm; đồng thời tổ chức 5 phiên giao dịch việc làm tại các xã dành cho người lao động đang hưởng trợ cấp thất nghiệp. Đối với một tỉnh miền núi có địa bàn rộng như Sơn La, việc đưa hoạt động giao dịch việc làm về cơ sở có ý nghĩa thiết thực. Người lao động ở các khu vực xa trung tâm có thêm điều kiện tiếp cận thông tin tuyển dụng, tìm hiểu nhu cầu của doanh nghiệp và lựa chọn công việc phù hợp mà không phải mất nhiều thời gian, chi phí đi lại.

Cách làm này cũng góp phần thay đổi cách tiếp cận chính sách BHTN. Thay vì chỉ tập trung giải quyết trợ cấp sau khi người lao động mất việc, các dịch vụ tư vấn, giới thiệu việc làm được triển khai song hành nhằm giúp họ chủ động tìm kiếm cơ hội mới ngay trong thời gian hưởng trợ cấp. Việc hỗ trợ người lao động tiếp cận thông tin thị trường, nắm bắt nhu cầu tuyển dụng và được tư vấn hướng đi phù hợp vì thế trở thành một phần quan trọng trong quá trình thực hiện chính sách, thay vì chỉ dừng lại ở việc giải quyết khoản trợ cấp trong thời gian chưa có việc làm.

Để nâng cao hiệu quả quản lý, Trung tâm phối hợp với cơ quan Bảo hiểm xã hội tỉnh, các sở, ngành, doanh nghiệp và đơn vị liên quan trong trao đổi thông tin, xác minh quá trình tham gia BHTN và thực hiện chế độ. Việc cập nhật thông tin về tình trạng việc làm của người lao động giúp quá trình giải quyết, chấm dứt hưởng trợ cấp được thực hiện kịp thời, đúng quy định, đồng thời góp phần hạn chế nguy cơ trục lợi chính sách.

Chuyển đổi số, tháo gỡ những điểm nghẽn từ cơ sở

Cùng với mở rộng dịch vụ việc làm, Sơn La đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giải quyết chính sách BHTN. Trung tâm đã tiếp nhận, xử lý hồ sơ trên phần mềm quản lý BHTN dùng chung của Bộ Nội vụ và các phần mềm nghiệp vụ theo quy định. Các quyết định về BHTN được thực hiện theo quy trình điện tử, sử dụng chữ ký số và trình ký trên hệ thống. Việc chuyển từ quy trình xử lý thủ công sang môi trường điện tử góp phần rút ngắn thời gian giải quyết, giảm sử dụng văn bản giấy và nâng cao hiệu quả thực hiện thủ tục hành chính. Đây cũng là hướng đi phù hợp với yêu cầu hiện đại hóa hoạt động dịch vụ việc làm và giải quyết chính sách an sinh.

 Tuy nhiên, thực tế tại địa phương cho thấy quá trình triển khai vẫn còn những khó khăn cần được tháo gỡ. Vào một số thời điểm, lượng người đến giao dịch đông trong khi diện tích khu vực tiếp nhận và nhân lực còn hạn chế, dẫn đến tình trạng quá tải, phải chờ đợi. Một số trang thiết bị đã sử dụng nhiều năm cũng cần được sửa chữa, nâng cấp hoặc thay thế. Đặc thù về địa bàn tiếp tục là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận chính sách. Điều kiện giao thông còn khó khăn khiến việc đi lại của người lao động ở một số khu vực chưa thuận lợi. Bên cạnh đó, một bộ phận người lao động còn hạn chế về trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề, chưa có bằng cấp hoặc chứng chỉ nghề.

Trong khi đó, số lượng doanh nghiệp trên địa bàn chưa nhiều, chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ và vừa; ngành nghề đào tạo và cơ sở giáo dục nghề nghiệp chưa đa dạng. Điều này phần nào hạn chế sự lựa chọn của người lao động cũng như khả năng kết nối giữa nhu cầu tuyển dụng với nguồn nhân lực. Thị trường lao động chưa đa dạng cũng khiến việc giới thiệu việc làm và hỗ trợ đào tạo nâng cao kỹ năng nghề gặp khó khăn. Ở chiều ngược lại, việc cung cấp hợp đồng lao động tại một số doanh nghiệp còn chậm; một số người lao động chưa chủ động thông báo khi đã có việc làm, gây khó khăn cho quá trình cập nhật thông tin, chấm dứt hưởng trợ cấp và quản lý chính sách.

Từ thực tế này, thời gian tới, Sơn La xác định tiếp tục nâng cao chất lượng giải quyết BHTN theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, công khai, minh bạch và lấy người lao động làm trung tâm phục vụ. Trọng tâm không chỉ là giải quyết trợ cấp đúng và kịp thời, mà còn tăng cường tư vấn, giới thiệu việc làm, tư vấn học nghề và kết nối với doanh nghiệp để nắm bắt nhu cầu tuyển dụng. Qua đó, người lao động đang hưởng trợ cấp thất nghiệp có thêm thông tin và cơ hội tìm việc, từng bước rút ngắn thời gian quay trở lại thị trường lao động.

Việc duy trì và mở rộng các phiên giao dịch việc làm tại cơ sở cũng được xem là giải pháp phù hợp với điều kiện của địa phương. Cùng với đó, việc đa dạng hóa cơ hội đào tạo nghề, nâng cao kỹ năng cho người lao động sẽ giúp cải thiện khả năng đáp ứng yêu cầu tuyển dụng, nhất là trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng đòi hỏi cao hơn về kỹ năng. Đây cũng là hướng để chính sách BHTN hỗ trợ người lao động chủ động hơn trước những thay đổi của thị trường, thay vì chỉ giải quyết hậu quả khi việc làm đã bị gián đoạn.

Về lâu dài, nâng cao hiệu quả chính sách BHTN cần được đặt trong mối quan hệ với phát triển thị trường lao động. Khi cơ hội việc làm được mở rộng, thông tin tuyển dụng được cung cấp kịp thời và người lao động được hỗ trợ nâng cao kỹ năng, nguồn lực từ Quỹ BHTN sẽ phát huy hiệu quả tốt hơn, không chỉ ở khía cạnh hỗ trợ thu nhập mà còn góp phần duy trì và phục hồi việc làm.

Trung tâm cũng kiến nghị tiếp tục nâng cấp, hoàn thiện và đồng bộ Cổng Dịch vụ công trong lĩnh vực BHTN; tăng cường tập huấn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ và xem xét bổ sung nhân lực phù hợp với khối lượng công việc.

Với hướng triển khai từ giải quyết trợ cấp đến tư vấn, kết nối việc làm và hỗ trợ nâng cao kỹ năng, chính sách BHTN tại Sơn La đang từng bước hướng tới mục tiêu quan trọng hơn: giúp người lao động vượt qua thời điểm mất việc, sớm tìm được việc làm mới và ổn định cuộc sống. Đây cũng là cơ sở để chính sách BHTN phát huy đầy đủ hơn vai trò của một chính sách an sinh gắn với thị trường lao động./.

Đoàn Văn