Theo Oxfam, số lượng tỷ phú đã vượt mốc 3.000 người trong năm qua. Chỉ riêng năm 2025, khối tài sản của nhóm này tăng thêm khoảng 2.500 tỷ USD, tương đương mức tăng 16%. Tính từ năm 2020 đến nay, tổng tài sản của các tỷ phú đã tăng khoảng 81%.
Oxfam nhận định đây là giai đoạn thuận lợi đối với giới siêu giàu, nhưng đồng thời cũng đặt ra nhiều câu hỏi về sự phân bổ nguồn lực trong nền kinh tế toàn cầu.
CEO Tesla Elon Musk tham dự Diễn đàn Đầu tư Saudi Arabia – Mỹ tại Riyadh, Ả Rập Xê Út, ngày 13/5/2025. Ảnh: Reuters
Ảnh hưởng ngày càng rõ nét của giới siêu giàu
Báo cáo cho rằng, cùng với sự gia tăng tài sản, ảnh hưởng của các tỷ phú đối với đời sống chính trị, kinh tế và truyền thông cũng ngày càng rõ rệt. Nhiều cá nhân sở hữu khối tài sản lớn đã tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào các hoạt động hoạch định chính sách, sở hữu các cơ quan truyền thông lớn hoặc có tiếng nói đáng kể trong không gian mạng.
Oxfam dẫn ví dụ về việc tỷ phú Elon Musk có vai trò trong chính quyền Mỹ đầu năm 2025, Jeff Bezos sở hữu tờ The Washington Post, hay doanh nhân Vincent Bolloré mua lại kênh truyền hình CNews tại Pháp.
Theo ông Amitabh Behar, Giám đốc điều hành Oxfam, việc một nhóm nhỏ có ảnh hưởng lớn đến nhiều lĩnh vực có thể khiến quá trình thu hẹp khoảng cách giàu nghèo trở nên khó khăn hơn.
Trong khi tài sản của nhóm giàu nhất tăng nhanh, Oxfam cho biết tình trạng nghèo đói trên thế giới chưa có nhiều cải thiện. Mức sống của nhiều nhóm dân cư vẫn gặp áp lực do chi phí sinh hoạt gia tăng, đặc biệt tại các đô thị lớn.
Báo cáo cũng lưu ý rằng, khoảng cách thu nhập ngày càng lớn có thể tạo ra những căng thẳng về mặt xã hội...
Davos và những cuộc thảo luận về tương lai
Báo cáo của Oxfam được công bố nhân dịp Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) tại Davos khai mạc. Năm nay, sự kiện dự kiến quy tụ khoảng 65 nguyên thủ quốc gia và hơn 850 lãnh đạo doanh nghiệp toàn cầu.
Từ năm 2014, Oxfam đều đặn công bố các báo cáo về bất bình đẳng vào thời điểm Davos diễn ra, với mong muốn đưa vấn đề này vào trung tâm các cuộc thảo luận về phát triển bền vững.
Năm ngoái, tổ chức này từng dự báo thế giới có thể xuất hiện những cá nhân sở hữu tài sản lên tới hàng nghìn tỷ USD trong thập kỷ tới, đồng thời kêu gọi cải cách hệ thống thuế theo hướng công bằng hơn.
Đề xuất hướng tiếp cận cân bằng hơn
Oxfam kêu gọi các chính phủ xây dựng các chương trình giảm bất bình đẳng dài hạn, trong đó chú trọng: hoàn thiện chính sách thuế theo hướng công bằng, tăng cường minh bạch giữa tiền bạc và chính trị, bảo vệ quyền tiếp cận thông tin và tự do biểu đạt, đảm bảo các nhóm yếu thế được tiếp cận đầy đủ với dịch vụ công
Theo Oxfam, những bước đi này có thể giúp nền kinh tế toàn cầu phát triển hài hòa hơn, đồng thời hạn chế những hệ lụy xã hội phát sinh từ sự phân hóa giàu nghèo.
Anh Mai