Ảnh minh họa
1. Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu rõ vai trò của thanh niên trên cả hai bình diện xã hội và mối quan hệ kết nối quá khứ với tương lai không thể tách rời nhau: "Thanh niên là người tiếp sức cách mạng cho thế hệ thanh niên già, đồng thời là người phụ trách, dìu dắt thế hệ thanh niên tương lai"[1], vai trò này vô cùng quan trọng quyết định vận mệnh của dân tộc và của giai cấp công nhân. Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặt niềm tin và mong đợi ở thanh niên. Người đưa ra dự báo: "Với một thế hệ thanh niên hăng hái kiên cường, chúng ta nhất định thành công trong sự nghiệp bảo vệ miền Bắc, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước"[2]. Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhìn nhận thanh niên theo quan điểm phát triển và toàn diện. Người căn dặn cán bộ, đảng viên phải tránh thái độ thành kiến, hẹp hòi, bảo thủ, cô độc đối với thanh niên. Bởi theo người, thanh niên sống trong điều kiện mới tất yếu có những nhu cầu, lợi ích khác với cha, anh họ, không nên xem xét thanh niên một cách cứng nhắc, trước sao nay vậy. Người nói: "cần phải đi sâu vào đời sống, hiểu rõ tâm lý của thanh niên và giúp đỡ họ giải quyết vấn đề một cách thiết thực".
Thanh niên là lực lượng xã hội to lớn, giữ vai trò nòng cốt trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, vai trò của các thế hệ thanh niên ưu tú, xuất sắc luôn có dấu ấn trong quá trình phát triển của dân tộc. Các đồng chí Tổng Bí thư đầu tiên, các nhà lãnh đạo tài ba của Đảng, các trí thức lớn của Việt Nam đều đã giữ các cương vị trọng trách ngay từ khi còn đang tuổi thanh niên. Trong công tác xây dựng Đảng, thanh niên không chỉ là lực lượng kế cận mà còn là chủ thể tích cực góp phần đổi mới tư duy chính trị, tham gia phản biện xã hội, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh với các biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa". Thông qua các tổ chức Đoàn, thanh niên được rèn luyện, thử thách và trưởng thành, từ đó tạo nguồn cán bộ cho Đảng và hệ thống chính trị các cấp.
Nhân kỷ niệm 95 năm Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh xây dựng, trưởng thành và cống hiến. Trong bài viết "Thanh niên với tương lai đất nước", Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm viết "Nhìn lại chặng đường vẻ vang ấy, chúng ta càng thêm tự hào về truyền thống của các thế hệ thanh niên Việt Nam. Trải qua các thời kỳ đấu tranh giành độc lập dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, xây dựng và phát triển đất nước, thanh niên luôn là lực lượng xung kích, đi đầu, không quản ngại khó khăn, gian khổ, sẵn sàng dấn thân vì sự nghiệp cách mạng. Dưới ngọn cờ vẻ vang của Đảng, được Bác Hồ kính yêu và các thế hệ cách mạng dìu dắt, tuổi trẻ nước ta đã viết nên nhiều trang sử đẹp bằng lý tưởng cao cả, tinh thần yêu nước và khát vọng cống hiến. Trong mọi giai đoạn cách mạng, thanh niên luôn là lực lượng tiên phong, đóng vai trò nòng cốt. Ngay từ những năm chuẩn bị thành lập Đảng, lực lượng thanh niên Việt Nam đã giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Thông qua Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội và các tổ chức tiền thân, nhiều thanh niên yêu nước đã sớm tiếp thu lý luận cách mạng, truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, gây dựng cơ sở, rèn luyện tổ chức, chuẩn bị đội ngũ cán bộ và tạo nền tảng chính trị, tư tưởng cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam. Trong các cuộc kháng chiến, tuổi trẻ là lớp người "quyết tử để Tổ quốc quyết sinh", có mặt trên chiến hào, tuyến lửa, hậu phương lớn, công trường và trong những phong trào sôi nổi như "Ba sẵn sàng", "Ba đảm đang", "Năm xung phong". Đặc biệt, lực lượng thanh niên xung phong đã trở thành biểu tượng sáng đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, góp phần hết sức quan trọng vào thắng lợi của sự nghiệp giải phóng dân tộc. Khi đất nước bước vào công cuộc đổi mới, thanh niên tiếp tục là lực lượng nhanh nhạy tiếp cận cái mới, dám nghĩ, dám làm, đi đầu trong học tập, nghiên cứu khoa học, lao động sản xuất, kinh doanh và hội nhập quốc tế.
Bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế hiện nay, thế hệ thanh niên, sinh viên được khẳng định là lực lượng tiên phong trong áp dụng công nghệ kỹ thuật số, công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo, tiếp cận khối lượng tri thức khổng lồ thúc đẩy cải cách hành chính, thúc đẩy nền kinh tế số với những mô hình kinh doanh mới, thúc đẩy xã hội chuyển đổi số và mở rộng cơ hội học tập suốt đời trong giáo dục,...Yêu cầu đặt ra cho thế hệ thanh niên Việt Nam ngày nay, nguồn nhân lực, những công dân toàn cầu biết chiếm lĩnh tri thức, có năng lực tư duy, năng lực số, có khả năng thích ứng, làm chủ công nghệ hiện đại, tạo ra những giá trị cần thiết cho sự phát triển đất nước trong kỷ nguyên số. Khi hiện nay ở Việt Nam số thanh niên (từ 15 - 24 tuổi) đang trong tình trạng báo động về sự lãng phí nguồn nhân lực trẻ không có việc làm, không học tập, không tham gia đào tạo ước gần 1,6 triệu người (chiếm hơn 11% tổng số thanh niên)[3].
2. Quan điểm của Đảng về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sẽ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được cụ thể hóa bằng những mô hình hoạt động thiết thực của thanh niên, sinh viên trong nước và cộng đồng thanh niên, sinh viên Việt Nam đang học tập và nghiên cứu ở nước ngoài. Thanh niên, sinh viên Việt Nam ở nước ngoài không chỉ là đối tượng thụ hưởng các chính sách mà đang từng bước trở thành lực lượng trực tiếp kết nối tri thức, lan tỏa văn hóa, thúc đẩy hợp tác quốc tế và đóng góp nguồn nhân lực chất lượng cao cho sự phát triển của đất nước.
Trong năm học 2025 - 2026, Hội Sinh viên Việt Nam tại Hungari đã từng bước cụ thể hóa các định hướng trên thông qua nhiều hoạt động theo hướng lấy tri thức làm nền tảng, lấy hội nhập quốc tế làm động lực và lấy chuyển đổi số làm phương thức kết nối. Thay vì chỉ tổ chức các hoạt động mang tính phong trào, Hội chú trọng xây dựng những mô hình tạo ra giá trị lâu dài cho cộng đồng sinh viên, góp phần nâng cao chất lượng học tập, nghiên cứu, năng lực hội nhập và trách nhiệm xã hội của lưu học sinh Việt Nam.
Trên phương diện học thuật, năm 2026, Hội Sinh viên Việt Nam tại Hungari đã phối hợp cùng năm Hội Sinh viên các nước ASEAN đồng tổ chức "Hội nghị Học thuật Sinh viên ASEAN" (ASEAN Student Academic Symposium" tại Hungari, đánh dấu bước phát triển mới trong hoạt động học thuật của sinh viên Việt Nam ở nước ngoài. Hội nghị không chỉ tạo diễn đàn để sinh viên và nghiên cứu sinh trình bày kết quả nghiên cứu, trao đổi học thuật liên ngành mà còn hình thành mạng lưới kết nối giữa các học giả trẻ ASEAN với các cơ sở đào tạo và nghiên cứu tại châu Âu. Đây là minh chứng rõ nét cho việc thanh niên, sinh viên Việt Nam đang từng bước chuyển từ vai trò tiếp nhận tri thức sang chủ động kiến tạo tri thức, thúc đẩy hợp tác quốc tế và đóng góp vào hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong bối cảnh toàn cầu hóa.
Cùng với đó, chương trình "Hành trang hội nhập - Nắm bắt cơ hội học tập và hội nhập quốc tế", được phối hợp tổ chức với Liên Chi hội Sinh viên Khoa Tài nguyên và Môi trường, Trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh, đã góp phần kết nối lưu học sinh Việt Nam tại Hungari với sinh viên trong nước thông qua hình thức trực tuyến. Những chia sẻ về kinh nghiệm học tập, nghiên cứu khoa học, cơ hội học bổng và kỹ năng hội nhập không chỉ giúp sinh viên tiếp cận nguồn thông tin thực tiễn mà còn tạo dựng một mạng lưới chia sẻ tri thức xuyên biên giới. Trong kỷ nguyên số, đây là một trong những hình thức phát huy hiệu quả vai trò của cộng đồng trí thức trẻ Việt Nam ở nước ngoài, góp phần rút ngắn khoảng cách địa lý, lan tỏa tri thức và thúc đẩy học tập suốt đời.
Công tác đối ngoại nhân dân và quảng bá hình ảnh đất nước Việt Nam đến bạn bè quốc tế, được Hội Sinh viên Việt Nam tại Hungari đặc biệt chú trọng. Thông qua các chương trình như SEAblings Day: DOSZ Ambassadors from Southeast Asia, các ngày hội văn hóa tại các trường đại học, Festival Thanh niên Sinh viên Việt Nam tại châu Âu lần thứ XI, cùng nhiều hoạt động giao lưu quốc tế khác, sinh viên Việt Nam đang học tập ở nước ngoài đã tích cực giới thiệu hình ảnh đất nước, con người và bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam tới bạn bè quốc tế trên các nền tảng số, góp phần nâng cao hình ảnh và sức mạnh mềm của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế. Vai trò của thanh niên, sinh viên trong hoạt động đối ngoại tiếp tục được khẳng định thông qua các cuộc gặp mặt giữa đoàn sinh viên tiêu biểu Việt Nam tại Hungari với Phó Chủ tịch Quốc hội Hungari. Đây là minh chứng cho thấy thế hệ trẻ đang ngày càng tham gia tích cực vào hoạt động đối ngoại nhân dân, góp phần tăng cường sự hiểu biết, tin cậy và hợp tác giữa Việt Nam với các quốc gia đối tác. Thể hiện đúng tinh thần chỉ đạo của Đảng đối với thanh niên, phải trở thành cầu nối hữu nghị, góp phần đưa hình ảnh Việt Nam phát triển, thân thiện và hội nhập đến với bạn bè quốc tế.
Song hành với học tập và hội nhập, Hội Sinh viên Việt Nam tại Hungari luôn coi trọng việc bồi dưỡng tinh thần trách nhiệm xã hội và ý thức phụng sự cộng đồng của đoàn viên, sinh viên. Chương trình "Xuân yêu thương 2026 - Nhịp cầu hữu nghị", các hoạt động thiện nguyện, thể thao cộng đồng, đã góp phần xây dựng môi trường sinh hoạt đoàn kết, nhân văn và trách nhiệm. Qua đó, tinh thần xung kích, tình nguyện và cống hiến của thanh niên không chỉ được thể hiện trong những hoạt động xã hội mà còn trở thành nền tảng để xây dựng hình ảnh người sinh viên Việt Nam năng động, bản lĩnh và giàu trách nhiệm trong môi trường quốc tế.
Thực tiễn hoạt động của Hội Sinh viên Việt Nam tại Hungari nêu trên đã phản ánh rõ định hướng đổi mới tổ chức Đoàn, Hội, đồng thời tạo môi trường để thanh niên phát triển năng lực số, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế. Các hoạt động của Hội sinh viên không chỉ dừng lại ở việc tổ chức sự kiện mà đang từng bước hình thành một mạng lưới kết nối tri thức, hợp tác học thuật, giao lưu văn hóa và phát triển cộng đồng sinh viên Việt Nam ở nước ngoài.
3. Trong kỷ nguyên số, để phát huy vai trò xung kích, bản lĩnh, tự cường, tiên phong, sáng tạo, khát vọng, cống hiến, làm chủ tương lai, thanh niên, sinh viên Việt Nam chúng tôi nhận thấy:
Cần nhận thức và thực hiện tốt 5 nhiệm vụ đột phá được xác định rõ tại nhiệm vụ và giải pháp công tác Đoàn, phong trào thanh thiếu nhi nhiệm kỳ 2026 - 2031, cụ thể là: (1) Đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động của Đoàn phù hợp với mô hình tổ chức mới; (2). Hỗ trợ nâng cao năng lực số, trí tuệ nhân tạo, khoa học công nghệ, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trẻ; (3). Khuyến khích, hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, nhất là khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với phát triển kinh tế tư nhân, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế đất nước; (4). Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ đoàn có bản lĩnh chính trị, có đạo đức, trách nhiệm, năng lực, uy tín, tiên phong, gương mẫu, gần thanh niên, sát cơ sở; chú trọng rèn luyện, tu dưỡng, thực hành đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ đoàn. Nâng cao chất lượng cán bộ đoàn xã, phường, đặc khu; (5).Tăng cường năng lực quản lý, điều phối hoạt động tình nguyện cho đội ngũ cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam, Hội Sinh viên Việt Nam các cấp.
Thể hiện khát vọng đưa đất phát triển lên tầm cao mới, sẵn sàng tiến bước vào kỷ nguyên số, khi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng trở thành điểm nhấn rõ nét, cần ý thức rõ trách nhiệm và nhìn nhận sinh viên là chủ thể kiến tạo, là cầu nối kết nối mục tiêu tổ chức Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Hội sinh viên Việt Nam để lan tỏa các giá trị của kỷ nguyên số đến cộng đồng sinh viên trong nước và nước ngoài. Những định hướng nêu trên không chỉ dừng lại ở yêu cầu về mặt nhận thức mà đã và đang được cụ thể hóa thông qua nhiều mô hình hoạt động của thanh niên, sinh viên Việt Nam trong và ngoài nước. Thực tiễn cho thấy, trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, thanh niên không còn là lực lượng chỉ tiếp nhận tri thức mà đang từng bước trở thành chủ thể sáng tạo, kết nối và lan tỏa giá trị. Đặc biệt, các hoạt động của Hội Sinh viên Việt Nam tại Hungari trong năm học 2025-2026 vừa qua là những minh chứng sinh động cho việc hiện thực hóa các chủ trương của Đảng, của Trung ương Đoàn và Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam về xây dựng thế hệ thanh niên có bản lĩnh chính trị, năng lực số và khát vọng cống hiến.
Tình nguyện trong phục vụ cộng đồng ở trong nước và nước ngoài để triển khai Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị về đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng, là cầu nối khơi thông nguồn lực về tri thức, công nghệ, tài chính và kết nối cộng đồng người Việt Nam ở Hungari và các nước lân cận, góp phần xây dựng mạng lưới chuyên gia, trí thức, doanh nhân, nhà khoa học người Việt ở nước ngoài gắn bó với công cuộc phát triển đất nước.
Khởi nghiệp sáng tạo để sinh viên có thể vận dụng những kiến thức được học trong nhà trường kết hợp với học hỏi những công nghệ số, công nghệ mới từ các mô hình doanh nghiệp, nhà đầu tư có những thành công trong khởi nghiệp, từ đó đúc rút kinh nghiệm hữu ích cho bản thân để tự tin tham gia vào Hành trình Khởi nghiệp sau khi tốt nghiệp.
Sáng tạo nội dung và quảng bá văn hoá, để thúc đẩy giao lưu văn hóa, gìn giữ tiếng Việt cho các thế hệ người Việt Nam sinh sống xa tổ quốc; phát triển hệ sinh thái văn hóa bản sắc Việt Nam với thế giới; tăng cường kết nối cộng đồng và bồi dưỡng tình yêu quê hương cho các thế hệ trẻ sinh ra, lớn lên ở nước ngoài, trong bối cảnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số, nhất là Hungari là địa bàn đối tác chiến lược toàn diện.
Lực lượng nòng cốt xây dựng nền giáo dục thông minh, môi trường giáo dục học tập suốt đời, xây dựng xã hội thông minh với sự hài lòng của người dân được ưu tiên, hiểu, biết đầy đủ để cung cấp các dịch vụ thông minh, chia sẻ những tri thức mới cho cộng động, trong môi trường ứng xử thông minh.
Tập trung xây dựng thế hệ thanh niên, sinh viên Việt Nam đang học tập ở nước ngoài có lý tưởng cách mạng, đạo đức, bản lĩnh, khát vọng cống hiến, tiên phong trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Trọng tâm là tuyên truyền và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Chủ tịch Hồ Chí Minh để nâng cao nhận thức cho thanh niên, sinh viên về lý tưởng cách mạng, truyền thống, lòng yêu nước và ý thức thượng tôn pháp luật tại nước sở tại. Tạo môi trường, điều kiện và cơ hội để thanh niên, sinh viên Việt Nam phát triển toàn diện, giới thiệu cho tổ chức kết nạp sinh viên, thanh niên ưu tú vào Đoàn vào Đảng. Phát huy vai trò của tuổi trẻ trong việc tham gia xây dựng và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm trái, thù địch.
Xây dựng văn hóa học tập suốt đời cho bản thân từ sớm. Biết học và tự học để trang bị cho bản thân kỹ năng tự học, năng lực thích ứng với môi trường đa văn hóa, nhạy bén với công nghệ mới, để có thể chuyển đổi ngành nghề theo xu hướng phát triển trong thời đại số. Rèn luyện tư duy phản biện, biết vận dụng, tích hợp sâu công nghệ mới, công nghệ số vào học tập và sử dụng các nền tảng học trực tuyến, thực tế ảo tạo môi trường học tập sinh động, cá nhân hóa.
[1] Hồ Chí Minh, Sđd, tr.315, 375.
[2] Hồ Chí Minh, Sđd, tr.315, 375.
[3] Nguồn: Trung tâm Thông tin kinh tế, tài chính và thống kê, Quý I /2026.
Nguyễn Đình Lê Duy, Đại học Corvinus, Budapest,
Chủ tịch Hội sinh viên Việt Nam tại Budapest, Hungari