Đặc biệt, kỳ nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương cùng dịp 30.4 và 1.5 năm nay kéo dài đến bảy ngày, khiến nhu cầu vui chơi, đi lại của người dân, nhất là trẻ em, tăng cao. Trong bối cảnh đó, việc chủ động phòng ngừa tai nạn, thương tích cho học sinh không chỉ là nhiệm vụ của nhà trường mà còn là trách nhiệm chung của toàn xã hội.
Sinh động bài học thoát hiểm giữa sân trường
Sáng ngày 6.4, tại Trường Trung học cơ sở Thới Hòa (phường Thới Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh), gần 1.500 học sinh đã tham gia buổi sinh hoạt chuyên đề phòng chống đuối nước trong không khí hào hứng, sôi nổi. Chương trình do Ban giám hiệu nhà trường phối hợp với Công an phường và Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phường Thới Hòa tổ chức, nhằm hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân 7.4.
Học sinh Trường THCS Thới Hòa (TP.HCM), hào hứng tương tác trong tiết học phòng chống đuối nước, sáng 6.4.
Điểm đặc biệt của buổi học là sự xuất hiện của một chiếc ô tô được đưa trực tiếp vào sân trường – một tình huống giả định hiếm thấy trong các buổi tuyên truyền kỹ năng sống. Theo thầy Phạm Văn Miếng, Hiệu trưởng nhà trường, ý tưởng này xuất phát từ thực tế đã xảy ra nhiều vụ tai nạn xe ô tô rơi xuống nước gây hậu quả nghiêm trọng.
“Chúng tôi mong muốn trang bị cho các em những kỹ năng thoát hiểm trong tình huống nguy cấp như vậy. Đây chính là ‘phao cứu sinh’ giúp các em có thể tự bảo vệ mình khi không may gặp nạn”, thầy Miếng chia sẻ.
Không khí buổi học trở nên sôi nổi khi học sinh liên tục đưa ra các phương án xử lý tình huống. Nữ sinh Lê Thị Băng Băng, học sinh lớp 7, mạnh dạn trình bày: khi xe rơi xuống nước cần giữ bình tĩnh, nhanh chóng tháo dây an toàn, di chuyển ra phía sau xe – nơi nổi lâu hơn – và dùng vật cứng hoặc búa thoát hiểm để phá kính bên hông, tìm đường thoát ra ngoài.
Phần trình bày logic, rõ ràng của Băng Băng nhận được tràng pháo tay kéo dài từ thầy cô và bạn bè. Nhiều học sinh khác cũng tích cực bổ sung: tranh thủ hít sâu trước khi nước tràn vào xe, người biết bơi thoát ra trước để tìm kiếm sự trợ giúp cho những người còn lại.
Anh Lê Tấn Lộc, Bí thư Đoàn phường Thới Hòa, bày tỏ sự bất ngờ trước khả năng tiếp thu và phản xạ của học sinh: “Những câu trả lời của các em rất sát thực tế. Điều đó cho thấy việc giáo dục kỹ năng sống trong nhà trường đã phát huy hiệu quả rõ rệt”.
Kết hợp giáo dục an toàn giao thông
Không chỉ dừng lại ở nội dung phòng chống đuối nước, buổi sinh hoạt còn lồng ghép tuyên truyền an toàn giao thông. Đại úy Phạm Văn Tú, Phó Trưởng Công an phường Thới Hòa, nhấn mạnh: trước các kỳ nghỉ dài ngày, nguy cơ tai nạn giao thông gia tăng, đặc biệt đối với trẻ em.
Các em học sinh Trường tiểu học Phước Thạnh, được thầy giáo tổng phụ trách đội hướng dẫn thực hành hô hấp nhân tạo.
“Chúng tôi tập trung hướng dẫn học sinh tuân thủ luật giao thông, đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông, không tụ tập, chạy xe dàn hàng ngang… Những kỹ năng này rất cần thiết để bảo vệ bản thân và cộng đồng”, đại úy Tú cho biết.
Việc kết hợp nhiều nội dung trong cùng một chương trình giúp học sinh có cái nhìn toàn diện hơn về các nguy cơ tai nạn, đồng thời nâng cao ý thức tự bảo vệ mình trong mọi tình huống.
Lan tỏa ý thức phòng chống đuối nước từ bậc tiểu học
Không chỉ ở bậc trung học cơ sở, các trường tiểu học trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh cũng tích cực triển khai giáo dục kỹ năng phòng chống đuối nước từ rất sớm.
Nhiều trường học chú trọng phố biến phòng chống đuối nước cho học sinh.
Tại Trường Tiểu học Phước Thạnh (phường Long Trường, Thành phố Hồ Chí Minh), hơn 1.700 học sinh đã được tham gia buổi tập huấn với hình thức trực quan, sinh động. Thông qua màn hình LED lớn tại sân trường, giáo viên trình chiếu các video mô phỏng tình huống nguy hiểm như “dòng chảy xa bờ” khi tắm biển, tai nạn đuối nước ở ao hồ, kênh rạch.
Những kiến thức tưởng chừng phức tạp nhưng lại được học sinh tiếp thu nhanh chóng nhờ phương pháp truyền đạt phù hợp. Nhiều em không chỉ hiểu mà còn biết vận dụng vào thực tế đời sống.
Một số học sinh chia sẻ đã biết chủ động phòng tránh nguy cơ ngay tại gia đình, như úp các xô, chậu chứa nước để tránh trẻ nhỏ bị ngã vào; không tự ý đi chơi ở khu vực sông nước; luôn mặc áo phao khi tắm biển hoặc hồ bơi.
Em Mã Ngọc Như Ý, học sinh lớp 5, cho biết: “Nhờ thầy cô dặn dò nên mỗi lần về quê, em không đi chơi gần sông. Khi đi tắm biển hay hồ bơi, em luôn mặc áo phao và có người lớn đi cùng”.
Đáng chú ý, các em cũng được hướng dẫn cách xử lý khi phát hiện người bị đuối nước: ghi nhớ vị trí nạn nhân, nhanh chóng tìm người lớn trợ giúp, sử dụng các vật dụng có sẵn như cây, dây, phao… để hỗ trợ từ xa, tránh nhảy xuống cứu khi không có kỹ năng.
Trách nhiệm từ nhà trường đến gia đình
Theo cô Lê Thị Kim Ngân, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Phước Thạnh, địa bàn phường Long Trường có nhiều sông, kênh rạch nên nguy cơ tai nạn đuối nước luôn hiện hữu. Vì vậy, việc trang bị kiến thức phòng tránh cho học sinh là nhiệm vụ cấp thiết và lâu dài.
“Chúng tôi chú trọng giáo dục kỹ năng sống một cách thường xuyên, liên tục, giúp các em hình thành thói quen an toàn trong sinh hoạt hằng ngày”, cô Ngân cho biết.
Không chỉ nhà trường, phụ huynh cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giám sát, nhắc nhở và đồng hành cùng con em. Anh Lê Thạch, phụ huynh học sinh, chia sẻ sự yên tâm khi con mình được học tập trong môi trường đề cao yếu tố an toàn.
“Cháu về nhà kể lại rất chi tiết những gì được học. Điều đó cho thấy các thầy cô đã truyền đạt rất hiệu quả. Gia đình chúng tôi cũng có thêm kiến thức để cùng con phòng tránh tai nạn”, anh Thạch nói.
Hướng tới môi trường học đường an toàn, thân thiện
Có thể thấy, công tác phòng chống tai nạn, thương tích cho học sinh tại Thành phố Hồ Chí Minh đang được triển khai một cách bài bản, đồng bộ và sáng tạo. Từ việc xây dựng các tình huống thực tế, đổi mới phương pháp giảng dạy đến sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường – chính quyền địa phương – gia đình, tất cả đã góp phần nâng cao nhận thức và kỹ năng cho học sinh.
Đây không chỉ là giải pháp trước mắt nhằm đảm bảo an toàn trong các kỳ nghỉ lễ, hè, mà còn là nền tảng lâu dài giúp hình thành thế hệ trẻ có ý thức tự bảo vệ bản thân, biết ứng phó linh hoạt trước các tình huống nguy hiểm.
Bền bỉ, kiên trì, khoa học và đầy tâm huyết, những nỗ lực của ngành giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng “trường học an toàn, thân thiện, hạnh phúc”. Đó cũng chính là nơi gửi gắm niềm tin của hàng triệu gia đình, nơi ươm mầm cho những công dân tương lai không chỉ giỏi kiến thức mà còn vững vàng kỹ năng sống.
Trong hành trình “trồng người” đầy ý nghĩa ấy, mỗi bài học về phòng chống tai nạn, thương tích chính là một “phao cứu sinh” quý giá, giúp trẻ em vững vàng hơn trên hành trình trưởng thành, an toàn và trọn vẹn.
Thanh Bình