Việc đồng loạt khởi công hàng loạt công trình trọng điểm không chỉ thể hiện quyết tâm chính trị của lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh trong việc đẩy nhanh tiến độ đầu tư công, mà còn phản ánh tư duy phát triển mới khi hạ tầng được xem là động lực then chốt mở rộng không gian đô thị, thúc đẩy liên kết vùng và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
Điểm nổi bật của đợt đầu tư lần này là các dự án được triển khai đồng bộ trên nhiều lĩnh vực, từ giao thông đối ngoại, hạ tầng nội đô, công trình môi trường đến không gian công cộng, tạo nên mạng lưới kết nối xuyên suốt giữa trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh với các cực tăng trưởng mới của vùng Đông Nam Bộ.
Nổi bật nhất trong danh mục các dự án được khởi công là cầu - đường - hầm vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu với tổng mức đầu tư hơn 93.000 tỷ đồng. Công trình có chiều dài hơn 14 km, quy mô sáu làn xe, kết hợp cầu vượt biển, hầm và hệ thống đường dẫn hiện đại.
Đây được xem là một trong những dự án giao thông có quy mô lớn và kỹ thuật phức tạp nhất từng được triển khai tại Việt Nam. Khi hoàn thành, công trình sẽ rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển từ Cần Giờ đến Vũng Tàu, phá vỡ thế kết nối hạn chế của huyện biển duy nhất của Thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời mở ra hành lang phát triển kinh tế biển mới cho toàn vùng Đông Nam Bộ.
Các chuyên gia đánh giá, tuyến giao thông này sẽ tạo cú hích mạnh mẽ cho phát triển logistics, cảng biển, vận tải hàng hóa và du lịch sinh thái, từng bước đưa Cần Giờ trở thành trung tâm kinh tế biển hiện đại theo định hướng phát triển của thành phố.
Song song với hướng phát triển ra biển, Thành phố Hồ Chí Minh cũng khởi công dự án cao tốc đô thị Hồ Tràm - Cảng hàng không quốc tế Long Thành với tổng vốn đầu tư hơn 47.000 tỷ đồng.
Được thiết kế theo tiêu chuẩn cao tốc đô thị sáu làn xe, tuyến đường sẽ kết nối trực tiếp sân bay quốc tế Long Thành với trung tâm du lịch nghỉ dưỡng Hồ Tràm, hình thành trục giao thông chiến lược giữa trung tâm hàng không quốc tế lớn nhất cả nước với các đô thị ven biển.
Dự án được kỳ vọng sẽ mở rộng không gian phát triển dịch vụ, thương mại, logistics và du lịch cao cấp, đồng thời nâng cao khả năng kết nối của toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Ở hướng Tây Bắc, cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Mộc Bài với tổng mức đầu tư gần 23.000 tỷ đồng cũng chính thức bước vào giai đoạn xây dựng.
Sau nhiều năm chờ đợi, tuyến cao tốc này sẽ chia sẻ áp lực cho Quốc lộ 22, rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa từ Thành phố Hồ Chí Minh đến Tây Ninh và cửa khẩu quốc tế Mộc Bài. Xa hơn, đây sẽ là mắt xích quan trọng trong hành lang kinh tế xuyên Á, góp phần thúc đẩy giao thương giữa Việt Nam với Campuchia và các quốc gia ASEAN.
Không chỉ đầu tư mạnh vào các tuyến giao thông liên vùng, Thành phố Hồ Chí Minh còn triển khai nhiều dự án hạ tầng quan trọng ngay trong nội đô.
Trong đó, dự án cầu đường Bình Tiên với tổng mức đầu tư khoảng 6.300 tỷ đồng sẽ góp phần giải quyết tình trạng ùn tắc kéo dài tại cửa ngõ phía Nam, tăng cường kết nối giữa khu vực trung tâm với các đô thị mới.
Cùng với đó, nút giao đường Rừng Sác với cao tốc Bến Lức - Long Thành sẽ tạo điều kiện để Cần Giờ kết nối trực tiếp với hệ thống cao tốc quốc gia, mở rộng cơ hội phát triển kinh tế biển, du lịch và logistics.
Một điểm đáng chú ý là nguồn vốn đầu tư lần này không chỉ tập trung cho các công trình giao thông mà còn dành cho hạ tầng kỹ thuật và môi trường.
Dự án cải thiện môi trường nước khu vực Bình Dương có tổng vốn đầu tư hơn 7.200 tỷ đồng sẽ xây dựng hệ thống thu gom nước thải, các trạm bơm công suất lớn phục vụ các đô thị công nghiệp như Thuận An, Dĩ An và Tân Uyên.
Khi hoàn thành, dự án sẽ góp phần kiểm soát ô nhiễm lưu vực sông Đồng Nai - Sài Gòn, bảo vệ nguồn nước sinh hoạt cho hàng triệu người dân và hướng tới mục tiêu phát triển đô thị xanh, bền vững.
Song song với các công trình hạ tầng kỹ thuật, Thành phố Hồ Chí Minh cũng chính thức khởi công Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội và cây xanh công cộng ven sông Sài Gòn, một trong những dự án được người dân mong chờ nhiều năm qua.
Với tổng mức đầu tư khoảng 30.000 tỷ đồng trên diện tích hơn 150 ha, dự án sẽ biến khu vực ven sông từ Bến Nhà Rồng đến Khánh Hội thành không gian công cộng hiện đại, kết hợp giữa bảo tồn di sản lịch sử với phát triển cảnh quan đô thị.
Theo quy hoạch, công viên gồm năm phân khu chức năng với quảng trường trung tâm, đường dạo ven sông, không gian sinh hoạt cộng đồng, bến ngắm cảnh, khu cây xanh và hệ thống mặt nước được tổ chức liên hoàn.
Đặc biệt, những giá trị lịch sử của Bến Nhà Rồng sẽ được bảo tồn, kết nối hài hòa với các công trình văn hóa và không gian mở, tạo nên điểm nhấn kiến trúc mới bên bờ sông Sài Gòn.
Điểm khác biệt của dự án là hướng đến mục tiêu “trả lại dòng sông cho người dân”. Sau nhiều thập niên khu vực ven sông chủ yếu được sử dụng làm kho bãi và các công trình công nghiệp, toàn bộ không gian này sẽ trở thành công viên mở phục vụ cộng đồng.
Anh Nguyễn Minh Trung, người dân phường Khánh Hội, cho biết người dân địa phương rất phấn khởi khi dự án được khởi công.
“Bao nhiêu năm nay bà con đều mong có một công viên ven sông đúng nghĩa. Người già có nơi tập thể dục, trẻ em có chỗ vui chơi, mọi người có thể đi dạo và ngắm sông ngay giữa trung tâm thành phố. Chúng tôi hy vọng dự án sẽ sớm hoàn thành để diện mạo khu vực thay đổi”, anh chia sẻ.
Chị Thanh Thúy, cư dân đường Nguyễn Tất Thành, cũng kỳ vọng cùng với việc xây dựng công viên, thành phố sẽ mở rộng hệ thống giao thông quanh khu vực để giảm ùn tắc.
Theo chị, nếu vừa có công viên ven sông hiện đại vừa giải quyết được áp lực giao thông thì chất lượng sống của người dân sẽ được nâng lên rõ rệt.
Không chỉ dừng lại ở một công viên cây xanh, dự án còn tích hợp hệ thống giao thông xanh với các tuyến đi bộ, đường dành cho xe đạp, bến buýt đường sông và các điểm trung chuyển giao thông công cộng.
Mô hình này hướng đến xây dựng một không gian đô thị giảm phát thải, khuyến khích người dân sử dụng các phương tiện thân thiện với môi trường, từng bước hình thành lối sống xanh trong đô thị hiện đại.
Theo các chuyên gia quy hoạch, nhiều thành phố lớn trên thế giới như Paris, London hay Seoul đều coi dòng sông là trục phát triển không gian công cộng và văn hóa đô thị. Đối với Thành phố Hồ Chí Minh, sông Sài Gòn chính là tài sản thiên nhiên quý giá cần được khai thác hiệu quả để trở thành biểu tượng mới của đô thị hiện đại.
Việc đồng loạt khởi công các dự án với tổng mức đầu tư hơn 381.000 tỷ đồng không chỉ giải quyết những điểm nghẽn hạ tầng tồn tại nhiều năm, mà còn đặt nền móng cho một giai đoạn phát triển mới của Thành phố Hồ Chí Minh. Từ những cây cầu, tuyến cao tốc, công trình môi trường đến các công viên ven sông, tất cả đều hướng đến mục tiêu xây dựng một đô thị hiện đại, kết nối, xanh và phát triển bền vững.
Trong dấu mốc tròn nửa thế kỷ mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, những đại công trường khởi động hôm nay không chỉ thể hiện khát vọng vươn lên của đầu tàu kinh tế cả nước mà còn mở ra kỳ vọng về một Thành phố Hồ Chí Minh năng động, đáng sống, đủ năng lực cạnh tranh với các đô thị hàng đầu châu Á trong tương lai.
Tấn Tài