UBND TP Đà Nẵng vừa có quyết định quy định một số nội dung về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành phố theo Nghị quyết số 254/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội.
Quy định mới đề cập đến việc bồi thường thiệt hại đối với nhà ở, công trình phải tháo dỡ một phần; các khoản hỗ trợ đối với đất, tài sản không đủ điều kiện bồi thường; hỗ trợ tiền thuê nhà, ổn định đời sống và sinh kế cho người dân bị ảnh hưởng khi Nhà nước thu hồi đất.
Nhà ở bị tháo dỡ một phần được bồi thường thêm chi phí sửa chữa trong phạm vi 3m
Theo quy định, đối với nhà ở, công trình phục vụ đời sống gắn liền với đất phải tháo dỡ hoặc phá dỡ một phần nhưng phần còn lại vẫn bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật và điều kiện để ở, việc bồi thường được thực hiện theo đơn giá do UBND TP Đà Nẵng ban hành.
Phạm vi bồi thường được xác định căn cứ vào kết cấu của từng loại công trình.
Cụ thể, đối với nhà ở, công trình có kết cấu chịu lực bằng khung bê tông cốt thép hoặc khung thép, phần bị chấn động được tính từ ranh giới tháo dỡ đến khung chịu lực tiếp theo gần nhất.
Với nhà ở, công trình có kết cấu tường chịu lực hoặc kết hợp khung và tường chịu lực, phạm vi bị chấn động được tính đến khung hoặc tường chịu lực gần nhất. Trường hợp không có khung bê tông cốt thép, khung thép hoặc tường chịu lực, phạm vi bị chấn động được tính từ ranh giới tháo dỡ vào 1m.
Đáng chú ý, ngoài khoản bồi thường đối với toàn bộ diện tích nằm trong phạm vi bị chấn động, người dân còn được bồi thường thêm chi phí sửa chữa, hoàn thiện phần còn lại của nhà ở, công trình.
Cụ thể, diện tích được tính bổ sung từ hết phạm vi bị chấn động vào thêm 3m, với mức bồi thường bằng 80% đơn giá bồi thường thiệt hại đối với nhà ở, công trình bị tháo dỡ hoặc phá dỡ.
UBND cấp xã có trách nhiệm xác định phần nhà ở, công trình còn lại có đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và điều kiện để ở hay không, làm cơ sở thực hiện bồi thường.
Đất không đủ điều kiện bồi thường vẫn có thể được hỗ trợ 80%
Một trong những nội dung đáng chú ý của quy định mới là chính sách hỗ trợ đối với một số trường hợp đất không đủ điều kiện được bồi thường khi Nhà nước thu hồi.
Theo đó, hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng phần diện tích đất nông nghiệp thuộc các trường hợp không được bồi thường quy định tại khoản 1, 2, 3, 4 và 5 Điều 12 Nghị định 88/2024/NĐ-CP được hỗ trợ bằng 80% mức giá bồi thường đất nông nghiệp có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi.
Tương tự, đối với phần diện tích đất phi nông nghiệp không phải đất ở thuộc các trường hợp không được bồi thường quy định tại khoản 1, 2 và 3 Điều 13 Nghị định 88/2024/NĐ-CP, mức hỗ trợ cũng bằng 80% giá bồi thường đất phi nông nghiệp không phải đất ở có cùng mục đích sử dụng.
Đối với nhà ở, công trình và vật kiến trúc gắn liền với đất phục vụ đời sống, sản xuất của hộ gia đình, cá nhân nhưng không đủ điều kiện bồi thường, mức hỗ trợ được xác định theo thời điểm xây dựng.
Cụ thể, công trình xây dựng trước ngày 1/7/2004 được hỗ trợ bằng 80% giá trị bồi thường thiệt hại. Công trình xây dựng từ ngày 1/7/2004 đến trước ngày 1/7/2014 được hỗ trợ 60%.
Trường hợp xây dựng từ ngày 1/7/2014 đến trước thời điểm công bố quy hoạch chi tiết để thực hiện dự án, mức hỗ trợ bằng 40% giá trị bồi thường thiệt hại đối với tài sản tương ứng.
Việc xác định thời điểm xây dựng nhà ở, công trình và vật kiến trúc thuộc trách nhiệm của UBND cấp xã.
Ngoài ra, hộ gia đình, cá nhân tự tháo dỡ hoặc phá dỡ nhà ở, công trình gắn liền với đất được hỗ trợ chi phí bằng 10% tổng giá trị bồi thường thiệt hại, tối đa 30 triệu đồng cho mỗi nhà hoặc công trình, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 105 Luật Đất đai.
Đối với cây trồng, vật nuôi, chi phí thu hoạch được hỗ trợ bằng 10% giá trị thiệt hại được bồi thường, không bao gồm các khoản hỗ trợ khác, nhưng tối đa không quá 30 triệu đồng.
Hỗ trợ tiền thuê nhà, ổn định đời sống cho người dân bị thu hồi đất
Quy định mới cũng bổ sung nhiều chính sách hỗ trợ nhằm ổn định đời sống của người dân trong thời gian di dời, xây dựng hoặc sửa chữa nhà ở.
Đối với hộ gia đình, cá nhân phải di chuyển chỗ ở khi Nhà nước thu hồi đất gắn liền với nhà ở, không đủ điều kiện được bồi thường về đất ở nhưng thuộc đối tượng được giao đất ở có thu tiền sử dụng đất và đã bàn giao mặt bằng, mức hỗ trợ tiền thuê nhà trong thời gian chờ giao đất được tính tương đương 270kg gạo/tháng đối với hộ có từ 6 nhân khẩu trở xuống.
Trường hợp có trên 6 nhân khẩu, mỗi nhân khẩu tăng thêm được hỗ trợ khoản tiền tương đương 25kg gạo/người/tháng.
Sau khi nhận đất thực tế, hộ gia đình tiếp tục được hỗ trợ thêm 6 tháng tiền thuê nhà trong thời gian xây dựng nhà ở.
Đối với hộ có nhà ở riêng trên đất ở của người khác, phải tháo dỡ toàn bộ nhà ở và thuộc đối tượng được giao đất tái định cư, mức hỗ trợ tiền thuê nhà bằng 80% mức hỗ trợ nêu trên khi đáp ứng các điều kiện quy định.
Một số trường hợp bị thu hồi một phần đất có nhà ở, phải tháo dỡ toàn bộ hoặc sửa chữa phần nhà còn lại để bảo đảm điều kiện sinh sống, được hỗ trợ tiền thuê nhà trong 6 tháng nếu đã bàn giao mặt bằng và không thuộc đối tượng được bồi thường bằng đất ở.
Bên cạnh đó, hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất trên đất nông nghiệp của hộ khác, có xác nhận của người sử dụng đất, khi Nhà nước thu hồi đất được hỗ trợ ổn định đời sống trong 4 tháng. Mức hỗ trợ cho mỗi nhân khẩu được tính bằng tiền tương đương 24kg gạo/tháng và chỉ hỗ trợ một lần cho mỗi hộ trong một dự án.
Giá gạo dùng để tính mức hỗ trợ là giá trung bình của gạo tẻ thông thường tại Đà Nẵng theo báo cáo giá thị trường tại thời điểm hỗ trợ.
Đối với các hộ gia đình có người có công với cách mạng, thân nhân người có công, hộ nghèo, cận nghèo, người khuyết tật, người mắc bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo hoặc người neo đơn, nếu đủ điều kiện được bồi thường về đất, còn được hỗ trợ thêm một lần với mức từ 1,5 đến 3 tháng lương tối thiểu theo từng nhóm đối tượng.
Trường hợp trong cùng hộ gia đình có nhiều đối tượng đủ điều kiện được hỗ trợ, các mức hỗ trợ tương ứng được cộng dồn theo quy định.
Đối với hộ gia đình, cá nhân có nguồn thu nhập và sinh sống chủ yếu từ hoạt động chăn nuôi gia súc, gia cầm tập trung, nghề khai thác hoặc dịch vụ thủy, hải sản, nếu bị thu hồi đất ở gắn liền với nhà ở và phải di chuyển chỗ ở hoặc tái định cư trên phần đất còn lại, được hỗ trợ ổn định đời sống trong 12 tháng.
Mức hỗ trợ tương đương 30kg gạo/người/tháng, thực hiện một lần cho mỗi hộ trong một dự án.
Đối với hộ sinh sống chủ yếu bằng nghề khai thác thủy sản bằng rớ quay, rớ đáy, đăng, nò trên sông bị ảnh hưởng bởi dự án, thời gian hỗ trợ ổn định đời sống là 6 tháng nếu có địa điểm khai thác mới hoặc 12 tháng nếu phải thanh lý toàn bộ ngư lưới cụ do không còn địa điểm khai thác.
Chi phí di chuyển công cụ khai thác đến địa điểm mới được xem xét hỗ trợ theo từng trường hợp, tối đa 30 triệu đồng/hộ/dự án. Trường hợp hộ gia đình còn ngành nghề khác để sinh sống, mức hỗ trợ ổn định đời sống bằng 50% mức quy định đối với nhóm khai thác thủy sản nói trên.
Đất vườn, ao được hỗ trợ thêm 50% giá đất ở
Một nội dung đáng chú ý khác là chính sách hỗ trợ đối với đất nông nghiệp có nguồn gốc từ đất vườn, ao trong cùng thửa đất có đất ở nhưng không được công nhận là đất ở.
Theo đó, ngoài khoản bồi thường theo giá đất nông nghiệp, người dân còn được hỗ trợ bằng 50% giá đất ở theo bảng giá đất tại cùng vị trí.
Diện tích được hỗ trợ tính theo diện tích thực tế bị thu hồi nhưng không vượt quá hai lần hạn mức giao đất ở do UBND thành phố quy định.
Trường hợp tổng giá trị bồi thường đất nông nghiệp và khoản hỗ trợ thêm 50% giá đất ở vượt quá đơn giá bồi thường đất ở tại cùng vị trí, mức bồi thường và hỗ trợ được tính tối đa bằng đơn giá bồi thường đất ở tại vị trí đó.
Ngoài ra, quy định còn đề cập đến việc hỗ trợ người dân nâng, hạ nền nhà, sửa chữa công trình hoặc tạo lối đi trong trường hợp nhà ở bị ảnh hưởng do chênh lệch cao độ so với đường giao thông sau khi thu hồi đất.
Đối với những trường hợp đặc biệt phát sinh ngoài các nội dung đã quy định, UBND thành phố sẽ xem xét tình hình thực tế để quyết định biện pháp và mức hỗ trợ phù hợp với từng dự án cụ thể.
Quyết định số 154/2026/QĐ-UBND có hiệu lực từ ngày 30/10/2026.
Theo quy định chuyển tiếp, đối với các trường hợp đã có quyết định thu hồi đất và quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trước ngày quy định có hiệu lực, việc thực hiện tiếp tục căn cứ theo phương án đã được phê duyệt.
Trường hợp đã có quyết định thu hồi đất nhưng chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thì tiếp tục thực hiện theo quy định mới.
Thúy Hà