TNV - Với truyền thống, đạo lý tốt đẹp “ăn quả nhớ kẻ trồng cây”, “uống nước nhớ nguồn” dân tộc Việt Nam và kiều bào ta ở nước ngoài luôn biết ơn trân trọng sự hy sinh đóng góp vô bờ bến của các anh hùng liệt sĩ đã trọn đời hiến dâng cuộc đời và tuổi thanh xuân của mình cho nền độc lập tự do của dân tộc.
Trong những ngày tháng 7 này, muôn triệu trái tim con người Việt Nam lại hướng về các anh hùng liệt sĩ, những thương bệnh binh, những người có công với cách mạng, những bà mẹ Việt Nam anh hùng với niềm thành kính, tri ân sâu sắc nhất. Trong những người đó, hơn ai hết, trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Hồ Chí Minh đã dành những tình cảm đặc biệt của mình đối với những thương binh liệt sĩ, vì sự đóng góp, hy sinh quá lớn của họ cho nền độc lập, tự do cho dân tộc.
Đối với Hồ Chí Minh, tình yêu đối với thương binh, liệt sĩ luôn ở trọn trong trái tim của Người, mỗi một người hy sinh trong các cuộc kháng chiến, trên chiến trường đều khiến Người đau đớn khôn nguôi như vết đau cứa vào trong tim Người. Do đó, Hồ Chí Minh đã nhắc nhở các anh em binh sĩ giữ gìn tính mạng của mình, tránh sự đổ máu không đáng có. Chỉ cần có sự hoà bình trong mong manh, Người vẫn cố gắng hết sức, tìm mọi cách để tránh cho sự giao chiến của hai quốc gia có thể xảy ra, bởi vì máu của người Pháp và của Người Việt Nam đều như nhau, Người không muốn mẹ mất con, vợ mất chồng. Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Khi nạn ngoại xâm ào ạt đến, nó như một trận lụt to. Nó đe doạ tràn ngập cả non sông Tổ quốc. Nó đe dọa cuốn trôi cả tính mệnh, tài sản, chìm đắm cả bố, mẹ, vợ, con của nhân dân ta. Trước cơn nguy hiểm ấy, số đông thanh niên yêu quý của nước ta đã dũng cảm xông ra mặt trận. Họ quyết đem xương máu của họ đắp thành một bức tường đồng, một con đê vững để ngăn cản nạn ngoại xâm tràn ngập Tổ quốc, làm hại đồng bào. Họ quyết hy sinh tính mệnh để giữ tính mệnh đồng bào. Họ quyết hy sinh gia đình và tài sản họ để bảo vệ gia đình và tài sản đồng bào. Họ quyết liều chết chống địch để cho Tổ quốc và đồng bào sống. Họ là những chiến sĩ anh dũng của chúng ta. Trong đó, có người đã bỏ lại một phần thân thể ở mặt trận. Có người đã bỏ mình ở chiến trường. Đó là thương binh, đó là tử sĩ” 1 … Người cũng khẳng định: “Máu đào của các liệt sĩ ấy đã làm cho lá cờ cách mạng thêm đỏ chói. Sự hy sinh anh dũng của các liệt sĩ đã chuẩn bị cho đất nước ta nở hoa độc lập, kết quả tự do. Nhân dân ta đời đời ghi nhớ công ơn các liệt sĩ” 2 . Đúng vậy, những thương binh, liệt sĩ là những con người đẹp nhất của thể kỷ XX và mãi mãi về sau, hình ảnh của các anh đã tô thắm nên những chiến công oanh liệt, bất diệt của dân tộc Việt Nam trên trường quốc tế mà không một quốc gia, dân tộc nào trên thế giới có được. Sự hy sinh của các anh đã trở thành huyền thoại, biểu tượng sáng ngời để cho đời sau mãi trân trọng, kính phục, biết ơn và Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã khái quát về sự hy sinh đó thành tượng đài bất tử: máu của các anh đã tô thắm cho lá cờ đỏ chói.
Trong bản Di chúc, Người còn căn dặn toàn Đảng, toàn dân, toàn quân những vấn đề liên quan đến việc quan tâm, chăm sóc những thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ và chính sách đối với những người có công với cách mạng: : “Đối với những người đã dũng cảm hy sinh một phần xương máu của mình (cán bộ, binh sỹ, dân quân, du kích, thanh niên xung phong…), Đảng, Chính phủ và đồng bào phải tìm mọi cách cho họ có nơi ăn chốn ở yên ổn, đồng thời phải mở lớp dạy nghề thích hợp với mỗi người để họ có thể dần dần tự lực cánh sinh. Đối với các liệt sĩ, mỗi địa phương (thành phố, làng xã) cần xây dựng vườn hoa và bia kỷ niệm ghi sự hy sinh anh dũng của các liệt sĩ, để đời đời giáo dục tinh thần yêu nước cho nhân dân ta. Đối với cha mẹ, vợ con (của thương binh và liệt sĩ) mà thiếu sức lao động và túng thiếu thì chính quyền địa phương (nếu ở nông thôn thì chính quyền xã cùng hợp tác xã nông nghiệp) phải giúp đỡ họ có công ăn việc làm thích hợp, quyết không để họ bị đói rét” 3 .
Để đồng bào cả nước tỏ lòng biết ơn và tri ân đến các thương binh, liệt sĩ, tháng 6 năm 1947, Người đề nghị Chính phủ chọn một ngày trong năm là Ngày Thương binh, Liệt sĩ. Thực hiện lời huấn thị của Người, tại Hội nghị trù bị gồm đại biểu các cơ quan, các ngành, khối ở Trung ương và các tỉnh họp ở Phú Minh (Đại Từ - Thái Nguyên) đã chính thức chọn ngày 27-7 là “Ngày Thương binh” trong cả nước. Đến năm 1955, “Ngày Thương binh” được đổi thành “Ngày Thương binh, Liệt sĩ” để toàn dân thực hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”.
Hằng năm, cứ vào dịp tháng 7, Chủ tịch Hồ Chí Minh lại gửi thư thăm hỏi, động viên thương binh, gia đình liệt sĩ, một mặt khẳng định công lao, đóng góp của họ, một mặt động viên họ. Trên cương vị người đứng đầu nhà nước Người luôn đến tận những nơi, những vùng có thương bệnh binh, liệt sĩ, người có công với cách mạng để tri ân, khắc sâu lòng biết ơn, sự sẻ chia với họ. Tấm lòng và tình cảm của Bác dành cho những thương binh, liệt sĩ có thể ví như núi cao, biển cả mà không một vật nào có thể ngăn được những hành động, việc làm của Người. Những việc làm ân cần của Người đối với thương binh, liệt sĩ như tình cảm của người cha đối với đứa con của mình, Người ân cần chăm sóc, đắp chăn cho từng chiến sĩ khi ngủ ngoài rừng, hỏi han sức khoẻ của từng chiến sĩ khi bị thương ở ngoài mặt trận… Những việc làm rất đỗi bình dị, gần gũi, thân thương đó của Người đã có sức cảm hoá, lan toả rộng rãi đến mọi tầng lớp nhân dân và chỉ có Người mới làm được những việc như vậy.
Quán triệt và vận dụng sáng tạo những tư tưởng của Hồ Chí Minh về thương binh, liệt sĩ trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam Đảng ta đã luôn quan tâm, chăm lo và có những chính sách đúng đắn, hợp lý đến các đối tượng thương binh, liệt sĩ và những gia đình có công với cách mạng. Nhờ vậy, sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta mới giành được nhiều thắng lợi to lớn, công tác “đến ơn đáp nghĩa”; “xây dựng nhà tình nghĩa”, “tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ”, giải quyết những lợi ích về vật chất, tinh thần đối với những người có công với cách mạng; đời sống của gia đình người có công với cách mạng không ngừng được cải thiện; nhiều thương binh, bệnh binh, thân nhân liệt sĩ đã có ý chí vươn lên, tiếp tục có nhiều đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Đảng ta đã khẳng định: Thực hiện tốt chính sách chăm sóc người có công trên cơ sở huy động mọi nguồn lực xã hội kết hợp với nguồn lực của Nhà nước; bảo đảm người có công có mức sống từ trung bình trở lên. Mới đây, Ngày 19/7, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ký ban hành Chỉ thị số 14-CT/TW của Ban Bí thư về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác người có công với cách mạng. Điều này cho thấy, việc quan tâm, chăm lo đến thương binh, liệt sĩ, người có công với cách mạng là rất quan trọng, có ý nghĩa đến việc giáo dục đạo lý, truyền thống “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc cho các thế hệ hôm nay và mãi mãi về sau.
Kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh, liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2017) là dịp để mỗi cấp ủy, tổ chức đảng, mỗi cán bộ, đảng viên và nhân dân thấm nhuần lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, tri ân các anh hùng, liệt sĩ; tiếp tục đề cao trách nhiệm, thực hiện tốt hơn nữa công tác chăm sóc, giúp đỡ thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ, người có công để truyền thống, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam ngày càng tỏa sáng trong thời kỳ mới. Đó là, trách nhiệm, nghĩa vụ của thế hệ ngày hôm nay, không ngừng nâng cao trình độ hiểu biết của mình, sống có tình, có nghĩa để xứng đáng với những đóng góp mà thế hệ ông cha đã phải đánh đổ bằng mồ hôi, sương máu nước mắt của mình để tạo dựng, vun trồng cho trẻ thơ được đến trường, nhân dân ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được hạnh phúc.
1 Hồ Chí Minh: Toàn tập , Nxb. Chính trị quốc gia, H, 2000, t. 5, tr. 466
2 Hồ Chí Minh: Toàn tập , Nxb. Chính trị quốc gia, H, 2002, t. 10, tr. 3
3 Chiến tranh cách mạng Việt Nam 1945-1975 thắng lợi và bài học , Nxb Quân đội Nhân dân, tr 582,583.
Ths. Nguyễn Tú Anh (Viện KHXH&NVQS, BQP)