TNV - Ngày 18 / 4 , tại Hà Nội, Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam đã phối hợp với Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức Tọa đàm về dự án “Luật phòng, chống tác hại của rượu, bia”.
Tham dự Tọa đàm có các đại biểu đại diện các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan, các chuyên gia kinh tế, pháp luật, y tế, đại diện các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh rượu, bia.
Tọa đàm được tổ chức nhằm trao đổi về sự cần thiết ban hành dự án Luật; tác động của Luật đối với phát triển kinh tế xã hội, phát triển của ngành sản xuất, kinh doanh rượu, bia; những quy định về kiểm soát giảm mức tiêu thụ rượu, bia, kiểm soát việc cung cấp rượu, bia, giảm tác hại của lạm dụng rượu, bia và về đề xuất thành lập Quỹ nâng cao sức khỏe.
Theo số liệu thống kê của Bộ Công Thương năm 2017 sản lượng bia các loại ước đạt 4.000,6 triệu lít tăng 5,65% so với năm 2016. Tốc độ tăng trưởng bia trong 3 năm gần đây (2015 - 2017) có xu hướng giảm dần, năm 2017 giảm 3,65% so với 2016.
Theo báo cáo của WHO 2014, sử dụng chất có cồn ở Việt Nam nằm trong ngưỡng 5-7,4 lít/người/năm cồn nguyên chất thuộc vào mức trung bình thấp so với các nước trong khu vực và trên thế giới, mức sử dụng lượng cồn nguyên chất bình quân theo đầu người (+ 15 tuổi) trên thế giới cao nhất là: Belarus với 17,5 lít/người/năm. Ở châu Á, Hàn Quốc 12,3 lít/người/năm, Việt Nam là 6,6 lít/người/năm, đứng thứ 94/194 nước thành viên của WHO, theo số liệu của Tổng cục Thống kê thì tiêu thụ bình quân đầu người/năm quy ra độ cồn nguyên chất ở Việt Nam là 4,4 lít/người/năm.
Theo Tổng cục Thuế, tổng thu nộp ngân sách của các doanh nghiệp trong toàn ngành năm 2017 ước đạt 50 ngàn tỷ đồng chiếm khoảng 1,7% GDP của Việt Nam. Nếu sử dụng rượu, bia điều độ, phù hợp với khuyến cáo của bác sỹ thì bản thân rượu, bia không có hại cho sức khỏe mà ngược lại, còn có tác dụng tốt cho sức khỏe. Chỉ có lạm dụng rượu, bia mới gây ra tác hại đối với sức khỏe và WHO đã đề ra chiến lược toàn cầu về giảm thiểu tác hại của lạm dụng đồ uống có cồn. Ở Việt Nam, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 244/QĐ-TTg ngày 12 ngày 02 năm 2014 về Chính sách quốc gia Phòng, chống tác hại của lạm dụng đồ uống có cồn đến năm 2020. Nguyên nhân chính gây ra tác hại hay các vụ ngộ độc là do người tiêu dùng sử dụng các loại rượu không có nguồn gốc xuất xứ, nhãn mác, không đảm bảo tiêu chuẩn, quy chuẩn về an toàn thực phẩm.
Theo một nghiên cứu điều tra quốc gia của PGS.TS Lưu Bích Ngọc, Viện trưởng Viện Dân số và Các vấn đề xã hội, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân thực hiện quy mô quốc gia tại 6 vùng kinh tế - xã hội của Việt Nam từ tháng 11 năm 2014 đến tháng 01 năm 2016, rượu không kiểm soát được ở Việt Nam là rất cao, chiếm tới 75% tổng lượng rượu tiêu thụ. Loại rượu này chất lượng kém và là nguyên nhân gây ra ngộ độc, hàng năm gây thất thu ngân sách lớn (ước 2.000 tỷ đồng theo dự thảo tờ trình của Bộ Y tế). Nhà nước và các cơ quan chức năng cần thắt chặt quản lý, thực hiện nghiêm các quy định pháp luật đã ban hành để kiểm soát lượng rượu không nhãn mác này.
Hiện nay hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành quy định về sản xuất kinh doanh và sử dụng rượu bia khá đầy đủ, có tới 85 văn bản từ Luật, Nghị định, Nghị quyết, Chỉ thị, Thông tư, … Vậy câu hỏi đặt ra là tại sao có nhiều văn bản quy phạm pháp luật như vậy mà chưa quản lý tốt việc sản xuất, kinh doanh rượu, bia như ý kiến của cơ quan đề xuất. Phải chăng các quy định pháp luật đó chưa đi vào được thực tế cuộc sống?
Tại Tọa đàm, ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng ban Pháp chế VCCI chia sẻ: “Việc cấm bán rượu trong khoảng thời gian quy định thực chất không có nhiều ý nghĩa bởi vì Thực tế theo ông Tuấn, việc cấm bán rượu bia sau 21h chỉ thúc đẩy người dùng uống nhiều hơn trong khung giờ cho phép. Trên bàn nhậu, thay vì không có thời gian, người ta sẽ có xu hướng uống cấp tập hơn kịp khung giờ cho phép. Như vậy, việc cấm sẽ tạo nên hiệu ứng phụ”.
Còn Ông Matt Wilson, Giám đốc ngoại vụ cấp cao Heineken Việt Nam lai có suy nghĩ với điều kiện chỉ được bán không giám sát theo giờ tại các khu vực chuyên kinh doanh về ẩm thực, du lịch. “Làm thế nào để có thể phân biệt được các khu vực này? Trong khi đó, cả nước đều có khu ẩm thực và du lịch”, ông nói. Ngoài ra, việc cấm theo giờ này cũng sẽ ảnh hưởng tới các ngành dịch vụ, du lịch, khách sạn…
Kiến nghị cần tập trung vào các vấn đề về Rượu dân tự nấu, Rượu nhập lậu, Rượu thuốc đang buôn bán tràn lan trôi nổi trên thị trường; Nếu thực hiện tốt nghiêm chỉnh các quy định tại các văn bản: Nghị định 105/2017/NĐ-CP của Chính phủ về kinh doanh rượu; Quyết định 244/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ; Luật An toàn Thực phẩm; Luật Quảng cáo; Luật Đầu tư; Bộ luật xử lý vi phạm hành chính.... thì nhà nước sẽ quản lý tốt được những hoạt động sản xuất kinh doanh và sử dụng rượu, bia. Trong thực tế, các văn bản quy phạm pháp luật trên đã trực tiếp hoặc gián tiếp quy định các nội dung liên quan đến phòng, chống tác hại của lạm dụng đồ uống có cồn như hạn chế quảng cáo rượu, hạn chế tiếp cận rượu, bia…
Tại Hội thảo có hai nội dung chính mà Hiệp hội quan ngại về dự án Luật là Đề xuất thành lập Quỹ Nâng cao sức khỏe và Cấm quảng cáo và tài trợ đối với đồ uống có cồn.
Thông qua Tọa đàm Hiệp hội cũng có một số khuyến nghị như: Quỹ phòng chống tác hại thuốc lá cần được xem xét đánh giá đầy đủ về hiệu quả hoạt động, trước khi áp dụng mô hình này cho các loại sản phẩm khác như đồ uống có cồn/bia. Bỏ đề xuất thành lập Quỹ Nâng cao sức khỏe vì khoản ngân sách hiện đang được các công ty kinh doanh/sản xuất đồ uống có cồn dành cho các chiến dịch tuyên truyền, giáo dục về uống có trách nhiệm nên được ghi nhận để tạo động lực giúp các công ty này tiếp tục tự thực hiện các chiến dịch nói trên.
Hiệp hội cũng mong muốn Quốc hội quan tâm và xem xét về sự cần thiết ban hành dự án Luật phòng, chống tác hại của rượu, bia để tạo điều kiện cho ngành phát triển ổn định và bền vững nhằm đáp ứng nhu cầu trong nước, phục vụ xuất khẩu, đẩy lùi hàng lậu, hàng nhái, hàng giả, giải quyết công ăn việc làm cho người lao động và đóng góp cho ngân sách nhà nước.
PV