Theo dự thảo Quy hoạch chung thành phố Cần Thơ đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 đang lấy ý kiến, hệ thống giao thông trong tương lai được tổ chức theo hướng tăng cường liên kết vùng, kết nối các đô thị, cảng biển, cảng hàng không, khu công nghiệp và trung tâm logistics.
Mạng lưới giao thông đối ngoại sẽ dựa trên các hành lang cao tốc, đường sắt, đường hàng hải và đường thủy nội địa. Trong khi đó, giao thông đô thị được phát triển theo cấu trúc phân cấp, ưu tiên giao thông công cộng, giao thông xanh và các đầu mối trung chuyển đa phương thức.
Kéo dài đường sắt TP.HCM - Cần Thơ đến Cà Mau
Một trong những định hướng đáng chú ý là kéo dài tuyến đường sắt TP.HCM - Cần Thơ đến Cà Mau, với tổng chiều dài khoảng 320km.
Dọc tuyến đường sắt sẽ nghiên cứu tổ chức mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) tại những khu vực có tiềm năng, trong đó có khu vực phía Đông trung tâm thành phố Cần Thơ và Ngã Bảy.
Bên cạnh tuyến vận tải hành khách và hàng hóa liên vùng, thành phố còn nghiên cứu phát triển tuyến đường sắt chuyên dụng kết nối cảng biển Trần Đề. Tuyến này dự kiến dài khoảng 80km, phục vụ vận chuyển hàng hóa và tăng cường liên kết logistics.
Việc phát triển đường sắt sẽ gắn với các ga đầu mối và không gian TOD, qua đó tạo động lực hình thành các khu đô thị tập trung, tăng khả năng tiếp cận giao thông công cộng và khai thác hiệu quả quỹ đất xung quanh nhà ga.
Cảng biển Trần Đề được định hướng thành cửa ngõ vùng Đồng bằng sông Cửu Long
Đối với giao thông đường thủy, quy hoạch xác định phát triển đồng thời hệ thống đường hàng hải và đường thủy nội địa.
Hệ thống đường hàng hải sẽ được tổ chức gắn với cảng biển đặc biệt Trần Đề, gồm 9 khu bến và giữ vai trò cửa ngõ của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Cùng với đó là định hướng phát triển cảng hành khách quốc tế và hệ thống cảng cạn tập trung trên hành lang vận tải Cà Mau - Cần Thơ - TP.HCM.
Các khu bến thuộc Cảng biển Cần Thơ gồm: khu bến Trần Đề, Đại Ngãi, Kế Sách, Hậu Giang, Cái Cui, Hoàng Diệu, Bình Thủy, Trà Nóc, Ô Môn, bến cảng Thốt Nốt và bến cảng khách quốc tế Cần Thơ. Hệ thống này còn có các bến phao, khu chuyển tải, khu neo chờ, tránh và trú bão.
Riêng khu bến Trần Đề được định hướng phục vụ khu kinh tế Trần Đề, các khu công nghiệp, cụm công nghiệp địa phương, đồng thời đảm nhận vận chuyển hàng hóa và hành khách từ bờ ra đảo.
Khu vực này dự kiến có các bến tổng hợp, container, hàng rời, hàng lỏng, khí và bến cảng khách. Quy hoạch cũng đặt vấn đề nghiên cứu phát triển bến cảng ngoài khơi để đảm nhận vai trò cảng cửa ngõ vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Với đường thủy nội địa, sông Hậu được xác định là trục giao thông xương sống, vừa kết nối nội vùng, liên tỉnh, vừa mở ra khả năng kết nối quốc tế với Campuchia.
Từ trục sông Hậu, các tuyến đường thủy ngang sẽ được tổ chức để kết nối những khu vực trong thành phố, đồng thời liên kết với các tỉnh thuộc Đồng bằng sông Cửu Long và Đông Nam Bộ.
Hệ thống cảng, bến thủy nội địa cũng sẽ được đầu tư đồng bộ, phục vụ tập kết, trung chuyển và phân phối hàng hóa, tạo kết nối thuận lợi với các khu bến cảng biển.
Sân bay Cần Thơ hướng tới 20 triệu hành khách/năm, nghiên cứu sân bay mới
Đối với giao thông hàng không, Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ được định hướng nâng công suất lên khoảng 18-20 triệu hành khách/năm vào năm 2050.
Song song với việc mở rộng sân bay hiện hữu, Cần Thơ nghiên cứu xây dựng một cảng hàng không mới nhằm khai thác tiềm năng kinh tế ven biển Trần Đề, đồng thời tăng cường khả năng kết nối vùng và quốc tế.
Theo hồ sơ quy hoạch, có 3 phương án được đưa ra xem xét.
Phương án 1: Bố trí sân bay ven biển Trần Đề, kết nối trực tiếp với hệ thống giao thông dẫn vào cảng biển Trần Đề. Vị trí này thuận lợi để khai thác đồng thời chức năng hàng không - hàng hải và phát triển kinh tế ven biển.
Phương án 2: Bố trí tại khu vực phía Nam thành phố Sóc Trăng cũ, gần nút giao giữa cao tốc Châu Đốc - Trần Đề và cao tốc CT33 TP.HCM - Sóc Trăng. Lợi thế nổi bật của phương án này là khả năng kết nối đường bộ liên vùng.
Phương án 3: Đặt tại xã Vĩnh Tường, cách sân bay Cần Thơ hiện hữu khoảng 30km về phía Nam, gần nút giao giữa cao tốc Châu Đốc - Trần Đề và cao tốc Cần Thơ - Cà Mau. Khu vực này thuận lợi kết nối với mạng lưới giao thông khu vực và khai thác quỹ đất phía Nam.
Các phương án sẽ tiếp tục được đánh giá để lựa chọn vị trí phù hợp, bảo đảm kết nối đa phương thức, phục vụ vận tải hành khách, hàng hóa và hỗ trợ phát triển không gian đô thị, kinh tế biển.
Cao tốc liên vùng tạo bộ khung giao thông đối ngoại
Về đường bộ, hành lang cao tốc liên vùng hình thành bộ khung giao thông đối ngoại thành phố Cần Thơ.
- Trục dọc Bắc - Nam: Cao tốc Bắc - Nam phía Đông (CT.01 TP.HCM - Cần Thơ - Cà Mau); cao tốc Bắc - Nam phía Tây (CT.02); tuyến cao tốc TP.HCM - Tiền Giang - Sóc Trăng (CT.33) giao với CT.35.
- Trục ngang Đông Tây: Cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ (CT.34); Cao tốc Hà Tiên - Rạch Giá - Bạc Liêu (CT.35).
Hệ thống quốc lộ hỗ trợ gồm Quốc lộ 1, 60, 61B, 61C, 61, 80, 91 và 91B. Quy hoạch đồng thời đề xuất mở mới Quốc lộ 91D.
Các tuyến đường tỉnh sẽ được điều chỉnh, mở mới theo hướng kết nối các vùng đô thị và gắn với cấu trúc phát triển đô thị trong tương lai. Đường bộ ven biển qua địa bàn thành phố được định hướng có chiều dài khoảng 80km.
Nghiên cứu cao tốc trên cao, rút ngắn thời gian đi lại giữa các đô thị
Quy hoạch đề xuất phát triển một số tuyến đường bộ cao tốc trên cao nhằm tạo kết nối nhanh giữa các đô thị trung tâm trong vùng, hướng tới thời gian di chuyển khoảng 30-40 phút.
Các tuyến này còn có nhiệm vụ hình thành hành lang logistics chiến lược, kết nối cảng biển, sân bay, khu công nghiệp và trung tâm logistics.
Những đoạn đi qua khu vực nền đất yếu, vùng ngập và hành lang sinh thái sẽ được ưu tiên nghiên cứu phương án đi trên cao, qua đó giảm nhu cầu đắp nền và hạn chế tác động đến điều kiện thủy văn tự nhiên.
Các tuyến dọc được đề xuất gồm: tuyến kết nối trung tâm Cần Thơ với cảng biển Trần Đề, chạy dọc sông Hậu; tuyến kết nối Vị Thủy - Ngã Năm - Phú Lộc.
Các tuyến ngang gồm: cao tốc TP.HCM - Tiền Giang - Sóc Trăng; tuyến cao tốc kết nối khu vực Đại Ngãi - Sóc Trăng - Phú Lộc và tuyến Ngã Năm - Ngã Bảy.
Xây dựng 4 hành lang giao thông công cộng khối lượng lớn
Mạng lưới giao thông đô thị sẽ được hoàn thiện theo cấu trúc phân cấp, tăng cường các tuyến trục chính, đường chính khu vực và đường kết nối giữa các khu đô thị.
Đối với những tuyến mở mới, quy hoạch ưu tiên đi qua các khu vực phát triển mới, nơi có quỹ đất thuận lợi cho công tác giải phóng mặt bằng. Các tuyến giao thông cũng được định hướng không bố trí quá sát sông và công viên ven sông, nhằm dành không gian phát triển đô thị, du lịch gắn với mặt nước.
Cần Thơ đặt mục tiêu nâng mật độ mạng lưới đường chính đô thị lên khoảng 1-1,5km/km2 và đường chính khu vực đạt khoảng 4-6,5km/km2.
Đáng chú ý, quy hoạch đề xuất xây dựng 4 hành lang vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn, mỗi hành lang dài khoảng 30-80km, kết nối các khu đô thị, cảng hàng không, cảng biển và khu công nghiệp. Trong giai đoạn đầu, xe buýt nhanh BRT sẽ được ưu tiên sử dụng.
Mạng lưới xe buýt thường tiếp tục được mở rộng theo hướng sử dụng năng lượng sạch. Vận tải hành khách công cộng bằng đường thủy cũng sẽ được tăng cường, kết hợp với các điểm trung chuyển và những không gian phát triển ven sông.
Mô hình TOD sẽ được phát triển tại các đầu mối trung chuyển, tạo sự liên kết giữa giao thông đô thị với đường sắt, cao tốc, bến xe, cảng biển và các đầu mối giao thông đối ngoại.
Mỗi xã có ít nhất một trục đường 4-6 làn xe
Đối với giao thông nông thôn, các trục giao thông cấp xã sẽ được phát triển gắn với quốc lộ, đường tỉnh và đường liên vùng.
Theo định hướng, mỗi xã có tối thiểu một trục giao thông quy mô từ 4-6 làn xe. Hệ thống đường xã tối thiểu đạt tiêu chuẩn cấp V hoặc cấp VI.
Giao thông nông thôn sẽ kết hợp giữa đường bộ, đường thủy và hoạt động logistics nông nghiệp, phục vụ vận chuyển nông sản cũng như tăng khả năng tiếp cận giữa các khu vực sản xuất với trung tâm phân phối.
Các bến xe được ưu tiên bố trí tại khu vực cửa ngõ đô thị, kết nối thuận lợi với giao thông công cộng và có quỹ đất đủ lớn để mở rộng. Bãi đỗ xe công cộng sẽ được bố trí tại những khu vực phù hợp; đồng thời xem xét phát triển bãi đỗ xe ngầm dưới công viên hoặc bãi đỗ xe nhiều tầng tại khu du lịch và đầu mối giao thông.
Thiên An