Theo Quyết định số 2016/QĐ-TTg ngày 21/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Quy hoạch chung thành phố Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075, một trong những định hướng đáng chú ý là phát triển hệ thống hạ tầng giao thông đa phương thức, kết nối đồng bộ giữa đường bộ, đường sắt, đường hàng không, đường biển và giao thông công cộng.
Hệ thống giao thông được quy hoạch nhằm tăng cường kết nối giữa các khu vực đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế, cảng biển, cảng hàng không và các đầu mối giao thông quan trọng, đồng thời mở rộng liên kết với khu vực miền Trung, Tây Nguyên và các địa phương lân cận.
Quy hoạch loạt tuyến cao tốc, mở rộng kết nối Đông - Tây
Đối với hệ thống đường bộ, quy hoạch xác định các tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông gồm cao tốc Đà Nẵng - Tam Kỳ (CT.01), quy mô 6 làn xe; cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn (CT.01), quy mô 4 làn xe; cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi (CT.22), quy mô 4 làn xe.
Bên cạnh hệ thống cao tốc, Đà Nẵng định hướng phát triển đồng bộ các tuyến quốc lộ, đường tỉnh, đường liên xã và giao thông đô thị, hình thành mạng lưới kết nối giữa các khu vực phát triển kinh tế - xã hội.
Về quốc lộ, mạng lưới giao thông qua địa bàn thành phố gồm 7 tuyến quốc lộ và tuyến đường bộ ven biển. Trong đó, các trục kết nối Bắc - Nam gồm Quốc lộ 1, đường Hồ Chí Minh, đường Trường Sơn Đông và đường bộ ven biển. Các trục kết nối Đông - Tây gồm Quốc lộ 14B, Quốc lộ 14D, Quốc lộ 14E và Quốc lộ 40B.
Quy hoạch cũng định hướng xây dựng các tuyến đường tránh đô thị, tránh khu vực đông dân cư nhằm tăng cường khả năng thông hành của các tuyến quốc lộ.
Về đường tỉnh, mạng lưới được quy hoạch đồng bộ với các tuyến cao tốc, quốc lộ và đường ven biển nhằm tăng cường kết nối giữa các khu vực phát triển đô thị, công nghiệp, khu chức năng và khu vực miền núi phía Tây.
Trong đó, định hướng hình thành các tuyến Bắc - Nam mới ở phía Đông có năng lực kết nối tốc độ cao; các tuyến phía Tây nhằm mở rộng kết nối vùng trung du, miền núi và các tuyến Đông - Tây để tăng cường liên kết, mở rộng không gian phát triển của thành phố.
Đồng thời, nghiên cứu xây dựng các tuyến, đoạn tuyến đường tỉnh tránh đô thị, tránh khu vực đông dân cư để nâng cao khả năng thông hành.
Về đường liên xã, quy hoạch định hướng xây dựng các trục đường kết nối giữa các xã, trong đó có các tuyến kết nối tối thiểu 3 xã hoặc kết nối 2 xã với quốc lộ, đường tỉnh, đóng vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội của từng khu vực.
Riêng giao thông đô thị, Đà Nẵng sẽ hoàn thiện khung giao thông theo cấu trúc đa cực, liên kết Bắc - Nam, Đông - Tây và các tuyến đường vành đai. Cùng với cải tạo, nâng cấp mạng lưới hiện hữu, thành phố sẽ bổ sung, hoàn thiện quỹ đất giao thông, phát triển hệ thống đường trục chính đô thị, đường chính đô thị và đường liên khu vực.
Đặc biệt, mạng lưới đường đô thị được định hướng tăng cường kết nối với hệ thống đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị, bến cảng, cảng hàng không và các đầu mối giao thông quan trọng.
Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và các tuyến đường sắt mới
Đối với đường sắt, quy hoạch định hướng di dời ga Đà Nẵng ra khỏi trung tâm thành phố, cải tạo tuyến đường sắt hiện có đi song song về phía Đông đường bộ cao tốc, cùng hành lang với đường sắt tốc độ cao.
Đồng thời, xây dựng nhà ga giao nhận hàng hóa tại khu vực Kim Liên để kết nối với cảng Liên Chiểu, với lộ trình trước năm 2030.
Đáng chú ý, đối với tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, quy hoạch xác định xây dựng mới tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, cơ bản đi trong hành lang đường sắt Bắc - Nam hiện hữu và đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông (CT.01).
Theo định hướng, Đà Nẵng sẽ có 3 ga đường sắt tốc độ cao. Hướng tuyến cụ thể sẽ tuân thủ phương án được xác định trong giai đoạn triển khai dự án đầu tư xây dựng.
Trong quá trình lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đường sắt tốc độ cao, Bộ Xây dựng phối hợp với UBND thành phố Đà Nẵng nghiên cứu điều kiện địa hình, địa chất và khả năng kết nối giao thông để lựa chọn phương án vị trí ga tối ưu.
Việc lựa chọn vị trí các nhà ga phải đáp ứng yêu cầu kết nối giao thông khu vực, khai thác đồng bộ và phát huy hiệu quả của hệ thống đường sắt tốc độ cao đối với phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Ngoài ra, quy hoạch còn đề cập tuyến đường sắt Đà Nẵng - Quảng Ngãi - Gia Lai - Đắk Lắk - Lâm Đồng - Đồng Nai sau năm 2030. Tuyến đường sắt này sẽ tuân thủ quy hoạch ngành trong giai đoạn triển khai dự án đầu tư xây dựng.
Phát triển hai đầu mối hàng không Đà Nẵng và Chu Lai
Trong lĩnh vực hàng không, quy hoạch xác định phát triển Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng và Cảng hàng không Chu Lai thành các đầu mối giao thông hàng không quan trọng của quốc gia, hình thành các cửa ngõ kết nối thành phố với khu vực và quốc tế.
Bên cạnh hai cảng hàng không này, Đà Nẵng định hướng sử dụng lưỡng dụng sân bay Nước Mặn và An Hòa, đồng thời quy hoạch các vị trí bãi cất hạ cánh trên mặt nước để khai thác hoạt động bay của thủy phi cơ phục vụ các hoạt động vận chuyển hành khách, hoạt động bay tầm thấp du lịch, hoạt động bay phục vụ cứu hộ, cứu nạn.
Đáng chú ý, quy hoạch còn đặt ra định hướng nghiên cứu thử nghiệm hoạt động taxi bay thương mại sử dụng máy bay điện cất hạ cánh thẳng đứng (eVTOL), cũng như hoạt động giao hàng bằng tàu bay không người lái.
Thành phố đồng thời định hướng quản lý các hoạt động sử dụng tàu bay không người lái trong nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, cứu hộ, cứu nạn và khắc phục hậu quả thiên tai.
Cảng Liên Chiểu, Tiên Sa và Chu Lai trong mạng lưới cảng biển
Đối với hệ thống cảng biển, Đà Nẵng định hướng phát triển các khu bến cảng gắn với nhu cầu vận tải hàng hóa, logistics, công nghiệp, du lịch và kết nối quốc tế.
Trong đó, khu bến Tiên Sa tiếp tục phục vụ vận tải liên vùng và tiếp chuyển hàng hóa cho Lào, khu vực Đông Bắc Thái Lan, với các bến container, tổng hợp, hàng rời và bến cảng khách quốc tế. Đáng chú ý, khu bến này được định hướng từng bước chuyển đổi công năng thành bến cảng du lịch, đồng bộ với tiến trình xây dựng và đưa vào khai thác các bến cảng tại Liên Chiểu.
Khu bến Liên Chiểu được định hướng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội liên vùng và cả nước, có tiềm năng trở thành cảng cửa ngõ quốc tế tại khu vực duyên hải miền Trung. Khu bến này được quy hoạch với các bến container, tổng hợp, hàng rời, hàng lỏng/khí cùng các bến công vụ và bến sà lan.
Khu bến Thọ Quang phục vụ phát triển kinh tế - xã hội thành phố Đà Nẵng và vùng phụ cận, gồm các bến tổng hợp, container, hàng lỏng/khí, bến công vụ và các bến phục vụ quốc phòng - an ninh.
Trong khi đó, khu bến Mỹ Khê được định hướng phát triển bến phao hàng lỏng và bến du thuyền.
Khu bến cảng Tam Hiệp, Tam Hòa phục vụ trực tiếp cho khu kinh tế mở Chu Lai và vùng phụ cận; có các bến container, tổng hợp, hàng rời, hàng lỏng/khí, bến cảng khách và các bến cảng phục vụ ngành công nghiệp khác.
Khu bến cảng Kỳ Hà, Tam Giang phục vụ trực tiếp cho Khu kinh tế mở Chu Lai, từng bước chuyển đổi công năng thành khu bến phục vụ chuỗi dự án khí - điện Cá Voi Xanh; có bến tổng hợp, hàng lỏng/khí, bến khách (phục vụ tuyến từ đất liền ra đảo).
Ngoài ra, quy hoạch xác định bến cảng đặc khu Hoàng Sa phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và quốc phòng - an ninh; đồng thời bố trí các bến phao, khu chuyển tải, khu neo chờ, tránh và trú bão phù hợp với điều kiện thực tế.
Về luồng hàng hải, luồng Tiên Sa được định hướng cho tàu trọng tải đến 50.000 tấn và tàu khách đến 225.000 GT; luồng Liên Chiểu cho tàu trọng tải đến 100.000 tấn hoặc lớn hơn khi đủ điều kiện. Trong khi đó, luồng Kỳ Hà được định hướng cho tàu trọng tải đến 20.000 tấn; luồng Cửa Lở cho tàu trọng tải đến 50.000 tấn hoặc lớn hơn khi đủ điều kiện.
Phát triển đường sắt đô thị, giao thông công cộng gắn với mô hình TOD
Bên cạnh các tuyến giao thông liên vùng, quy hoạch cũng chú trọng phát triển hệ thống giao thông công cộng theo hướng hiện đại, tăng cường khả năng kết nối giữa các khu vực đô thị.
Theo đó, Đà Nẵng định hướng phát triển hệ thống đường sắt đô thị trên các hành lang vận tải có nhu cầu giao thông lớn, từng bước hình thành mạng lưới vận tải hành khách công cộng đồng bộ.
Cùng với đường sắt đô thị, thành phố sẽ kết hợp phát triển mạng lưới xe buýt đường bộ, đường thủy, bảo đảm bán kính phục vụ, hình thành mạng lưới vận tải công cộng theo mô hình BRT/LRT.
Đáng chú ý, quy hoạch xác định phát triển các khu vực đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) tại các đầu mối, nút giao thông trọng điểm và khu vực xung quanh nhà ga đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị.
Tại các khu vực này, thành phố ưu tiên mô hình đô thị nén, đa chức năng, kết hợp thương mại, dịch vụ, văn phòng, nhà ở và các công trình dịch vụ công cộng cấp đô thị.
Phạm vi, chỉ tiêu và giải pháp tổ chức không gian TOD sẽ được xác định cụ thể trong quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết.
Đồng thời, quy hoạch định hướng khai thác hiệu quả cấu trúc không gian đa tầng, điều chỉnh mật độ xây dựng phù hợp, tăng hệ số sử dụng đất tại các vị trí có năng lực hạ tầng đáp ứng yêu cầu phát triển.
Hệ thống không gian trên cao, mặt đất và không gian ngầm được tổ chức kết nối đồng bộ. Trong đó, ưu tiên phát triển bãi đỗ xe ngầm và không gian thương mại, dịch vụ gắn với các nhà ga.
Các khu vực TOD cũng được định hướng hình thành mạng lưới hạ tầng xanh, mặt nước, không gian công cộng, quảng trường và tuyến đi bộ kết nối liên hoàn với nhà ga, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận bằng đi bộ, xe đạp và giao thông công cộng.
Với định hướng này, Đà Nẵng không chỉ hướng tới hoàn thiện mạng lưới giao thông đồng bộ từ cao tốc, đường sắt tốc độ cao đến cảng biển, sân bay và giao thông công cộng, mà còn từng bước hình thành các hành lang kết nối chiến lược giữa duyên hải miền Trung, Tây Nguyên và các khu vực kinh tế trọng điểm. Đây được kỳ vọng là nền tảng quan trọng để mở rộng không gian phát triển đô thị, thúc đẩy logistics, công nghiệp, thương mại, du lịch và tạo động lực tăng trưởng mới cho thành phố trong giai đoạn tới.
Thúy Hà