Ngày 7/7, Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon đã nhấn mạnh trước Trung Quốc về tính cần thiết của việc giải quyết hòa bình những tranh chấp trên Biển Đông.
Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon (trái) và Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị
gặp gỡ tại Bắc Kinh (Trung Quốc), ngày 7/7/2016. (Ảnh: Reuters)
Thông điệp trên được ông Ban Ki-moon đưa ra trong một cuộc họp báo chung với Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tại thủ đô Bắc Kinh (Trung Quốc), ngày 7/7. Đáng chú ý là tuyên bố trên được ông Ban Ki-moon đưa ra chỉ vài ngày trước khi Tòa án Trọng tài Thường trực (PCA) tại The Hague – Hà Lan sẽ đưa ra phán quyết vụ Philippines kiện Trung Quốc về yêu sách “đường chín đoạn” (hay còn gọi là đường lưỡi bò) trên Biển Đông vào 11 giờ ngày 12/7 (0900 GMT). PCA cho biết, phán quyết cụ thể sẽ được gửi qua thư điện tử tới các bên liên quan và sau đó được công bố cho báo chí và đăng tải trên trang web của PCA.
Từ đầu năm 2013, Manila đã bắt đầu theo đuổi vụ kiện nhằm chống lại tuyên bố chủ quyền phi lý của Bắc Kinh ở Biển Đông với lập luận rằng “17 năm ròng đàm phán đã làm kiệt quệ mọi giải pháp về chính trị và ngoại giao để giải quyết tranh chấp”. Cho tới nay, vụ kiện này đã kéo dài hơn 3 năm, với 2 phiên điều trần và gần 4.000 trang chứng cứ - được xem là một vụ kiện “vô cùng phức tạp” mà PCA phải giải quyết trong bối cảnh đang vấp phải sự phản ứng mạnh mẽ từ Bắc Kinh.
Đài CCTV của Trung Quốc, ngày 7/7 đưa tin, phát biểu trong cuộc gặp với người đứng đầu Liên hợp quốc, Ngoại trưởng Vương Nghị đã gọi đề xuất được ông cho là “đơn phương” của Philippines nhằm giải quyết tranh chấp trên Biển Đông thông qua xét xử là một hành động “phi pháp” và đi ngược lại luật pháp quốc tế. Phía Trung Quốc cho rằng, phán quyết của tòa án không có hiệu lực thi hành và Bắc Kinh cũng sẽ không tham gia vào vụ việc cũng như không chấp nhận phán quyết của tòa án.
Trước đó, ngày 6/7, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đã có cuộc điện đàm với ông Vương Nghị trước thời điểm tòa án xét xử tại The Hague chuẩn bị đưa ra phán quyết về tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh trên Biển Đông.
Trong cuộc điện đàm này, ông Kerry khẳng định lập trường của Mỹ cho rằng, tranh chấp trên Biển Đông cần được giải quyết dựa trên cơ sở luật pháp quốc tế, đồng thời kêu gọi tất cả các bên liên quan kiềm chế trước phán xét của tòa án trọng tài ở The Hague.
Tuy nhiên, cũng trong cuộc điện đàm này, ông Vương Nghị đã tái khẳng định quan điểm của Trung Quốc sẽ không chấp nhận bất kỳ phán quyết nào do PCA đưa ra với lập luận rằng tiến trình xét xử dựa trên các thủ tục, luật pháp và chứng chứ “thiếu lô gíc” và không chặt chẽ. Ông Vương Nghị tuyên bố Trung Quốc sẽ không rút tuyên bố về chủ quyền trên Biển Đông và sẽ tiếp tục bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của Trung Quốc ngay cả sau khi PCA đưa ra phán quyết./.
Thu Lan (Theo Reuters, CNA, NHK