TPHCM đang thực hiện lấy ý kiến góp ý về dự thảo nghị quyết quy định tiêu chí, hồ sơ, điều kiện, trình tự, thủ tục thực hiện dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư độc lập trước khi phê duyệt chủ trương đầu tư; đồng thời quy định cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
Thời gian lấy ý kiến góp ý từ ngày 10/8 đến hết ngày 23/8/2026.
Theo quy định hiện hành, trường hợp Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án phải có dự án đầu tư được duyệt. Thời gian lập, thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư trên thực tế khoảng 5-6 tháng, trong khi công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng mất khoảng 5-7 tháng.
Trong khi đó, nếu cho phép triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ngay sau khi chủ trương đầu tư được thông qua và thực hiện song song với quá trình lập dự án đầu tư, thời gian chuẩn bị mặt bằng có thể rút ngắn khoảng 5 - 7 tháng so với hiện nay.
Dự án nâng cấp mở rộng Quốc lộ 13 đang được triển khai. Ảnh: Duy Khánh
Cơ quan xây dựng dự thảo tờ trình nhận định, đây là công cụ pháp lý quan trọng, đặc biệt để Thành phố có điều kiện đẩy nhanh tiến độ với các dự án phức tạp, có khối lượng bồi thường giải phóng mặt bằng lớn hiện nay. Điều này thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công và có mặt bằng trống để thực hiện các dự án đầu tư xây dựng trọng điểm trong bối cảnh pháp luật đất đai có nhiều thay đổi, TP.HCM được áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù để phát triển Thành phố.
Cơ chế này dự kiến áp dụng đối với các dự án đầu tư công, dự án đối tác công - tư (PPP) và một số dự án cần triển khai ngay theo chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Đảng ủy Chính phủ và Ban Chấp hành Đảng bộ TP.HCM.
Cơ chế thưởng đối với người có đất thu hồi bàn giao mặt bằng trước thời hạn
Một điểm được nêu trong dự thảo là cơ chế thưởng đối với người có đất thu hồi bàn giao mặt bằng trước thời hạn.
Theo đó, đối với trường hợp thu hồi toàn bộ diện tích đất, thời hạn bàn giao mặt bằng được xác định là 10 ngày đối với đất nông nghiệp, 20 ngày đối với đất ở và 30 ngày đối với đất sản xuất công nghiệp, thương mại, dịch vụ, kể từ ngày UBND cấp có thẩm quyền ban hành quyết định thu hồi đất.
Đối với các dự án cấp bách, cần mặt bằng để triển khai ngay, thời hạn bàn giao mặt bằng không quá 15 ngày kể từ ngày ban hành quyết định thu hồi đất.
Trường hợp chỉ thu hồi một phần diện tích đất thuộc dự án, thời hạn bàn giao mặt bằng được rút ngắn còn 5 ngày đối với đất nông nghiệp, 10 ngày đối với đất ở và 15 ngày đối với đất sản xuất công nghiệp, thương mại, dịch vụ. Đối với dự án cấp bách, thời hạn không quá 10 ngày.
Bên cạnh đó, dự thảo dành riêng các điều khoản về di dời công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và những chính sách hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất.
Các nhóm hỗ trợ được dự thảo đề cập gồm hỗ trợ đối với tài sản; trường hợp chia tách, mua bán, tặng cho nhà, đất bằng giấy tay trong khoảng thời gian từ sau ngày 1/7/2014 đến trước ngày có chủ trương thực hiện dự án; trường hợp không đủ điều kiện bồi thường về đất theo quy định tại Luật Đất đai.
Diệu Trang