Theo đó, UBND Thành phố chấp thuận nội dung báo cáo và đề xuất của Sở Quy hoạch – Kiến trúc về kết quả rà soát khó khăn, vướng mắc trong công tác quy hoạch. Đồng thời, giao UBND các xã, phường, đặc khu căn cứ quy định pháp luật về quy hoạch đô thị, nông thôn, các văn bản hướng dẫn thi hành và chỉ đạo của Thành phố để tiếp tục triển khai. Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh khó khăn, các địa phương cần tổng hợp báo cáo kịp thời để cơ quan thẩm quyền xem xét, giải quyết.
Nhiệm vụ cụ thể từng Sở
Sở Quy hoạch - Kiến trúc được giao chủ trì theo dõi, tổng hợp khó khăn, vướng mắc trong quản lý quy hoạch đô thị và nông thôn trên toàn Thành phố. Sở này sẽ phối hợp với các sở, ngành liên quan hướng dẫn, xử lý theo thẩm quyền hoặc tham mưu UBND TP.HCM đối với các vấn đề vượt thẩm quyền, chưa có quy định cụ thể hoặc phát sinh mới.
Sở Xây dựng và Sở Nông nghiệp và Môi trường theo chức năng, nhiệm vụ phối hợp chặt chẽ với Sở Quy hoạch - Kiến trúc trong hướng dẫn, giải quyết vướng mắc liên quan đến quản lý xây dựng, cấp phép xây dựng, trật tự xây dựng, đất đai, sử dụng đất và các lĩnh vực chuyên ngành. Các trường hợp vượt thẩm quyền phải kịp thời báo cáo, đề xuất UBND Thành phố chỉ đạo.
Điều đặc biệt: Sau sắp xếp, TP.HCM mới có 168 đơn vị hành chính cấp xã (113 phường, 54 xã và đặc khu Côn Đảo), giảm mạnh số lượng so với trước (giảm hơn 60% ở một số khu vực), đòi hỏi mô hình quản lý quy hoạch phải tinh gọn, phân cấp rõ ràng hơn.
.png)
Bối cảnh lớn: Sáp nhập hành chính và điều chỉnh quy hoạch tổng thể
Quá trình sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh và xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã đặt ra yêu cầu cấp bách điều chỉnh quy hoạch. Chính phủ ban hành các nghị quyết hướng dẫn xử lý vướng mắc trong lập mới, điều chỉnh quy hoạch sau sáp nhập. TP.HCM đang đẩy mạnh rà soát, điều chỉnh quy hoạch chung cho toàn bộ không gian đô thị sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, với mục tiêu hoàn thành và phê duyệt trước cuối năm 2026.
Sau sáp nhập chính thức từ ngày 1/7/2025, TP.HCM mới trở thành siêu đô thị với diện tích khoảng 6.722 km² và dân số hơn 14 triệu người. Việc mở rộng địa giới hành chính này đòi hỏi một bản quy hoạch tổng thể TP.HCM duy nhất cho toàn bộ không gian đô thị, thay vì các quy hoạch riêng lẻ trước đây. Theo cơ chế đặc thù tại Nghị quyết 260/2025/QH15 của Quốc hội, TP.HCM chỉ lập một quy hoạch tổng thể tích hợp đa ngành, đồng bộ và khả thi cao hơn.
Viện Nghiên cứu Phát triển Thành phố phối hợp với Sở Tài chính, Sở Quy hoạch – Kiến trúc và các đơn vị liên quan chủ trì rà soát, điều chỉnh quy hoạch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (và xa hơn là tầm nhìn 100 năm). Mục tiêu đến năm 2050 là xây dựng siêu đô thị hiện đại, với quy mô kinh tế GRDP đạt khoảng 1.200 tỷ USD, dân số dự kiến 20-22 triệu người, trở thành một trong những đô thị có chất lượng sống cao thuộc nhóm đầu châu Á.
Mô hình phát triển hướng tới siêu đô thị đa trung tâm, kế thừa lợi thế của ba khu vực:
- TP.HCM giữ vai trò trung tâm tài chính, dịch vụ, đô thị thông minh;
- Bình Dương là thủ phủ công nghiệp công nghệ cao;
- Bà Rịa - Vũng Tàu là đầu mối logistics, cảng biển quốc tế và năng lượng sạch.
.png)
Quy hoạch tập trung xây dựng các hành lang phát triển chiến lược, kết nối hạ tầng giao thông (Vành đai 3, cao tốc, metro), logistics, kinh tế xanh, hạ tầng số và thích ứng biến đổi khí hậu, nhằm “giải phóng” không gian, khắc phục tình trạng đô thị cũ bị nén chặt, ngập lụt và tắc nghẽn.
Lộ trình lập quy hoạch được đẩy mạnh: TP.HCM đang dồn lực triển khai trong năm 2026, với mục tiêu hoàn thành trước ngày 30/11/2026. Đồng thời, thành phố tiếp tục áp dụng các đồ án quy hoạch hiện hành (khoảng 528 đồ án) đến hết 31/12/2027 để tránh khoảng trống pháp lý, đảm bảo tính liên tục cho thủ tục hành chính, cấp phép xây dựng và đầu tư dự án.
Tinh gọn quản lý cấp xã và các bước chuyển tiếp
Sau sáp nhập, TP.HCM hiện có 168 đơn vị hành chính cấp xã (113 phường, 54 xã và đặc khu Côn Đảo). Thành phố đang rà soát chuyển một số xã đủ tiêu chí (dân số, tỷ lệ đô thị hóa, cơ cấu kinh tế) lên phường theo lộ trình 9 bước cụ thể. Đến nay, đã có 29 xã đã cơ bản đáp ứng điều kiện, với kế hoạch lấy ý kiến nhân dân và hoàn tất hồ sơ trình trước giữa năm 2026 (như mốc 26/6/2026). Nhiều xã có dân số lớn, đòi hỏi mô hình quản lý đô thị hóa cao hơn để đáp ứng áp lực dân cư và hạ tầng.
.png)
Việc tháo gỡ điểm nghẽn quy hoạch không chỉ giải quyết vướng mắc thủ tục ngay lập tức mà còn tạo nền tảng dài hạn cho phát triển bền vững. Các sở ngành tiếp tục phối hợp chặt chẽ, kịp thời báo cáo các vấn đề mới phát sinh để UBND TP.HCM chỉ đạo thống nhất. Đây là bước đi quan trọng góp phần đưa siêu đô thị TP.HCM mới trở thành cực tăng trưởng mạnh mẽ của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và cả nước.
Đăng Thy