Một hành trình xuyên thế kỷ: Từ nền tảng đến vị thế
Lịch sử của Nhà trường là dòng chảy bền bỉ của tri thức và tinh thần khoa học, bắt nguồn từ Cao đẳng Khoa học Đông Dương (năm 1941), tiếp nối qua Đại học Khoa học Sài Gòn (1955) và Trường Đại học Tổng hợp TP.HCM (1977). Trải qua nhiều biến động của lịch sử đất nước, đến ngày 30/3/1996, Trường chính thức mang tên Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, trực thuộc Đại học Quốc gia TP.HCM.
85 năm truyền thống là 85 năm kiên trì giữ vững ngọn lửa khoa học cơ bản – lĩnh vực vốn thầm lặng nhưng đóng vai trò nền tảng cho mọi tiến bộ công nghệ. 30 năm phát triển dưới danh xưng “Tự nhiên” là 30 năm chuyển mình mạnh mẽ, từng bước khẳng định vị thế là trung tâm đào tạo và nghiên cứu khoa học hàng đầu, không chỉ trong nước mà còn từng bước hội nhập quốc tế.
Tại buổi lễ, Nhà trường vinh dự đón tiếp nhiều lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước và ngành giáo dục, khoa học công nghệ, trong đó có Đồng chí Nguyễn Minh Triết – Nguyên Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
• Đồng chí Lê Quốc Phong – Phó Bí thư thường trực Thành ủy TP.HCM.
• PGS.TS Vũ Hải Quân – Thứ trưởng thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ.
• GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai – Giám đốc ĐHQG-HCM. Sự hiện diện của các đồng chí lãnh đạo là minh chứng sinh động cho vai trò và những đóng góp to lớn của Nhà trường đối với sự nghiệp phát triển khoa học – công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước.
Đặc biệt, việc Nhà trường vinh dự đón nhận Cờ truyền thống của UBND TP.HCM và Bằng khen của ĐHQG-HCM là sự ghi nhận xứng đáng cho những nỗ lực không ngừng nghỉ của nhiều thế hệ thầy và trò trong suốt chặng đường phát triển.
Ký ức từ những “người lái đò” tận tụy
Không khí buổi lễ trở nên lắng đọng khi những nhà giáo lão thành cùng các thế hệ sinh viên, giảng viên trẻ ngồi lại bên nhau, cùng ôn lại ký ức của những ngày đầu gian khó. Những giảng đường cũ, những phòng thí nghiệm còn thiếu thốn trang thiết bị, nhưng lại là nơi ươm mầm cho biết bao thế hệ nhà khoa học.
Một nhà giáo lão thành xúc động chia sẻ: “Khoa học cơ bản là con đường thầm lặng, đòi hỏi sự kiên trì và niềm tin. 30 năm trước, khi bắt đầu với tên gọi mới, chúng tôi chỉ có một niềm tin duy nhất: đất nước muốn phát triển bền vững thì phải dựa trên nền tảng khoa học vững chắc. Hôm nay, nhìn thế hệ sinh viên tiếp cận trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, vi mạch… chúng tôi càng tin rằng con đường mình chọn là đúng đắn.”
Những lời chia sẻ ấy không chỉ là ký ức, mà còn là sự trao truyền giá trị. Qua từng giai đoạn, các thế hệ lãnh đạo Nhà trường đã không ngừng đổi mới tư duy quản trị đại học, cải tiến phương pháp giảng dạy, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và công bố quốc tế. Dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, “bản sắc Tự nhiên” – sự chuẩn mực, chính xác và tinh thần dấn thân vì khoa học – vẫn luôn được gìn giữ và phát huy.
Khát vọng vươn tầm: Khoa học phụng sự cộng đồng
Phát biểu tại buổi lễ, lãnh đạo Nhà trường nhấn mạnh: khoa học tự nhiên không chỉ tồn tại trong phòng thí nghiệm, mà phải được chuyển hóa thành những giải pháp cụ thể phục vụ đời sống xã hội.
Trong 30 năm qua, Nhà trường đã đạt được nhiều thành tựu nổi bật. Về đào tạo, hàng chục chương trình đạt chuẩn kiểm định quốc tế như AUN-QA, ASIIN, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Về nghiên cứu khoa học, Trường luôn dẫn đầu trong hệ thống ĐHQG-HCM về số lượng và chất lượng công bố quốc tế trên các tạp chí uy tín thuộc nhóm Q1, Q2. Về hợp tác quốc tế, Nhà trường đã thiết lập mạng lưới đối tác rộng khắp với nhiều trường đại học, viện nghiên cứu hàng đầu tại Mỹ, Nhật Bản, châu Âu.
GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai nhấn mạnh: “Trường Đại học Khoa học Tự nhiên phải tiếp tục là ‘máy cái’ sản sinh ra những nhà khoa học ưu tú, không chỉ giỏi chuyên môn mà còn có trách nhiệm với xã hội, sẵn sàng giải quyết các bài toán lớn của quốc gia như biến đổi khí hậu, an ninh năng lượng và chuyển đổi số.”
Lửa truyền thống trong tay thế hệ trẻ
Hành trình 85 năm không chỉ được viết nên bởi những trang sử quá khứ, mà còn được tiếp nối bằng sức sống của thế hệ sinh viên hôm nay. Sinh viên “Tự nhiên” không chỉ học tập trong giảng đường, mà còn tích cực tham gia các sân chơi học thuật quốc tế, các cuộc thi lập trình, nghiên cứu khoa học và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
Nhiều sinh viên đã đạt giải cao tại các kỳ thi quốc tế, trở thành những gương mặt tiêu biểu trong cộng đồng khoa học trẻ. Đồng thời, các hoạt động phổ biến khoa học, đưa kiến thức đến với cộng đồng cũng được sinh viên tích cực triển khai, góp phần lan tỏa giá trị của khoa học trong đời sống xã hội.
Bạn Minh Anh, sinh viên năm 3, chia sẻ: “Em tự hào khi được học tập tại một ngôi trường có bề dày truyền thống 85 năm. Truyền thống là điểm tựa, nhưng chính môi trường học thuật năng động, cởi mở hiện nay mới là động lực để chúng em dám mơ lớn, dấn thân vào những lĩnh vực mới như khoa học dữ liệu hay vật lý lượng tử.”
Hướng tới tương lai: Kỷ nguyên của đổi mới sáng tạo
Khép lại buổi lễ là những định hướng chiến lược rõ ràng cho chặng đường phía trước. Nhà trường đặt mục tiêu đến năm 2035 trở thành đại học nghiên cứu hàng đầu châu Á, với ba trụ cột chính.
Thứ nhất, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua việc thu hút các nhà khoa học trẻ xuất sắc, các chuyên gia quốc tế, đồng thời nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên.
Thứ hai, đầu tư mạnh mẽ vào cơ sở vật chất, xây dựng các phòng thí nghiệm trọng điểm, trung tâm nghiên cứu và đổi mới sáng tạo hiện đại tại Linh Trung, Thủ Đức, TP.HCM.
Thứ ba, tăng cường gắn kết giữa nhà trường và doanh nghiệp, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu, đưa khoa học vào phục vụ trực tiếp cho sản xuất và đời sống.
Hành trình từ ký ức đến khát vọng là hành trình không có điểm dừng. Với nền tảng 85 năm truyền thống và sức bật của 30 năm phát triển, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQG-HCM đang vững vàng bước vào một giai đoạn mới – giai đoạn của hội nhập sâu rộng, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.
Chào đón tuổi 30 của một danh xưng và 85 năm của một dòng chảy tri thức bền bỉ, các thế hệ “người Tự nhiên” hôm nay có đầy đủ niềm tin và khát vọng để tiếp tục chinh phục những đỉnh cao mới, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Tấn Tài