Khơi thông dòng chảy, trả lại màu xanh cho đô thị
Sáng 20/9, tuyến Rạch Nhà Nuôi, phường Thới An trở thành điểm hội tụ của hàng trăm đoàn viên, thanh niên, chiến sĩ lực lượng vũ trang và người dân trong Lễ ra quân cấp Thành phố do Ban Thường vụ Thành Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với Chi cục Bảo vệ Môi trường, Sở Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh cùng Đảng ủy, UBND phường Thới An tổ chức.
Tham dự chương trình có lãnh đạo các sở, ban, ngành Thành phố, đại diện chính quyền địa phương cùng hơn 500 đoàn viên, thanh niên, chiến sĩ lực lượng vũ trang và đông đảo người dân.
Hoạt động được tổ chức nhằm chào mừng thành công Đại hội đại biểu Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031, đồng thời hưởng ứng Chiến dịch “Làm cho thế giới sạch hơn” năm 2026.
Trong không khí sôi nổi của ngày ra quân, thông điệp bảo vệ môi trường được cụ thể hóa bằng những phần việc gắn với nhu cầu thực tế của địa phương. Thay vì dừng lại ở các hoạt động tuyên truyền, lực lượng tình nguyện trực tiếp tham gia xử lý rác thải, cải thiện cảnh quan và khơi thông dòng chảy tại tuyến rạch đang chịu áp lực từ tình trạng ô nhiễm.
Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Lê Tuấn Anh, Phó Bí thư Thành Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh, nhấn mạnh vai trò của thanh niên trong bảo vệ môi trường sống, đặc biệt là việc khơi thông các tuyến sông, rạch trên địa bàn.
Theo đồng chí Lê Tuấn Anh, mỗi hành động nhỏ của đoàn viên, thanh niên hôm nay đều có thể tạo nên những thay đổi tích cực cho môi trường ngày mai. Sức trẻ Thành phố không chỉ được thể hiện qua tri thức, tinh thần đổi mới sáng tạo mà còn ở sự xông xáo, không ngại khó khăn, vất vả để trả lại màu xanh cho những dòng sông, tuyến rạch và từng góc phố.
Tại lễ phát động, Thành Đoàn xác lập các chỉ tiêu, công trình và phần việc trọng tâm, trong đó tập trung khơi thông dòng chảy, cải tạo cảnh quan Rạch Nhà Nuôi. Đồng thời, 100% cơ sở Đoàn trực thuộc tại các phường, xã, thị trấn, khu vực công nhân lao động và lực lượng vũ trang được chỉ đạo đồng loạt triển khai các công trình, phần việc hưởng ứng.
Đây cũng là cách đưa tinh thần tình nguyện đến gần hơn với đời sống, để mỗi công trình thanh niên không chỉ tạo ra thay đổi trước mắt mà còn góp phần hình thành ý thức gìn giữ môi trường lâu dài trong cộng đồng.
Từ những dòng rạch ô nhiễm đến không gian xanh cộng đồng
Ngay sau lễ phát động, các đội hình tình nguyện nhanh chóng triển khai nhiệm vụ dọc tuyến Rạch Nhà Nuôi. Dưới thời tiết nắng nóng, màu áo xanh tình nguyện nổi bật trên những đoạn rạch, tuyến đường và khu vực ven bờ.
Các đoàn viên, thanh niên phối hợp với lực lượng vũ trang và người dân chia thành nhiều nhóm, sử dụng công cụ chuyên dụng để vớt rác thải trôi nổi, phát quang lục bình, nạo vét bùn lắng và thu gom rác thải nhựa tích tụ hai bên bờ.
Tại những đoạn dòng chảy bị cản trở bởi rác thải và lục bình, việc dọn dẹp, khơi thông được triển khai đồng bộ, từng bước cải thiện cảnh quan và khả năng lưu thông của dòng nước.
Không chỉ tập trung xử lý rác dưới lòng rạch, các đội hình còn tổ chức thu gom rác thải tự phát dọc những tuyến đường ven rạch, vệ sinh khu vực công cộng, tẩy xóa quảng cáo, rao vặt sai quy định. Một số điểm nóng về ô nhiễm được chỉnh trang, trồng hoa và cây xanh, hướng đến chuyển đổi những khu vực nhếch nhác thành không gian sạch đẹp hơn.
Các phần việc tuy không mới nhưng có ý nghĩa thiết thực đối với những khu dân cư đang chịu tác động từ rác thải sinh hoạt và tình trạng lấn chiếm không gian công cộng. Bởi một tuyến rạch sạch sẽ không chỉ góp phần cải thiện mỹ quan mà còn liên quan trực tiếp đến chất lượng môi trường sống, sinh hoạt và sức khỏe của người dân xung quanh.
Trong khuôn khổ chương trình, Ban Thường vụ Thành Đoàn phối hợp với Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh trao tặng 100 cây xanh cho các hộ gia đình sinh sống dọc tuyến Rạch Nhà Nuôi và trên địa bàn phường Thới An.
Những cây xanh được trao tận tay người dân không chỉ góp phần bổ sung mảng xanh mà còn gửi gắm thông điệp về trách nhiệm chung trong bảo vệ môi trường. Khi người dân trực tiếp chăm sóc, vun trồng cây xanh tại nơi mình sinh sống, hoạt động tình nguyện có thêm điều kiện để duy trì hiệu quả sau ngày ra quân.
Từ một tuyến rạch được khơi thông đến những mảng xanh được vun trồng, chương trình cho thấy việc cải thiện môi trường cần sự phối hợp giữa lực lượng tình nguyện, chính quyền địa phương và chính những người đang sinh sống trong cộng đồng.
Lan tỏa Ngày Chủ nhật xanh trên toàn Thành phố
Từ điểm cầu trung tâm tại phường Thới An, khí thế Ngày cao điểm “Tình nguyện chung tay xây dựng nông thôn mới” và Ngày Chủ nhật xanh lần thứ 168 tiếp tục lan tỏa đến nhiều địa bàn trên toàn Thành phố.
Tại các khu vực nông thôn, đoàn viên, thanh niên tập trung vệ sinh đường làng, ngõ xóm, khơi thông kênh mương nội đồng, thu gom rác thải và tuyên truyền phân loại rác tại nguồn. Một số đội hình hướng dẫn người dân tận dụng rác thải hữu cơ để xử lý thành phân bón vi sinh, góp phần giảm lượng rác phải thu gom, đồng thời khuyến khích các phương thức sản xuất thân thiện với môi trường.
Các mô hình “Tuyến đường hoa thanh niên”, “Thắp sáng đường quê” tiếp tục được duy trì và nhân rộng, gắn hoạt động bảo vệ môi trường với xây dựng cảnh quan nông thôn sáng, xanh, sạch, đẹp.
Ở khu vực đô thị, đoàn viên, thanh niên các phường, xã, thị trấn triển khai những mô hình gần gũi với đời sống dân cư như “Chung cư xanh”, “Góc phố xanh - sạch - văn minh”. Các hoạt động đổi rác thải nhựa lấy cây xanh, đổi chất thải nguy hại lấy quà tặng cũng được tổ chức, khuyến khích người dân hình thành thói quen phân loại, thu gom và xử lý chất thải đúng cách.
Cùng với các phần việc trực tiếp, những đội hình tình nguyện còn đến từng hộ gia đình phát tài liệu tuyên truyền về tác hại của chất thải nhựa dùng một lần, hướng dẫn tiết kiệm điện, nước và lựa chọn các sản phẩm thân thiện với môi trường.
Việc kết hợp giữa hành động thực tế và tuyên truyền tại cộng đồng giúp thông điệp bảo vệ môi trường không chỉ hiện diện trong ngày ra quân mà còn được chuyển tải đến từng khu dân cư, từng hộ gia đình.
Đặc biệt, hoạt động hưởng ứng Ngày cao điểm xây dựng nông thôn mới cho thấy sự kết nối giữa phong trào thanh niên tại khu vực ngoại thành với các nhiệm vụ xây dựng đô thị văn minh. Dù ở địa bàn nông thôn hay đô thị, các công trình tình nguyện đều hướng đến mục tiêu chung là cải thiện môi trường sống, nâng cao chất lượng cảnh quan và phát huy vai trò chủ thể của người dân.
Xây dựng môi trường xanh từ những hành động bền bỉ
Ngày cao điểm “Tình nguyện chung tay xây dựng nông thôn mới” và Ngày Chủ nhật xanh lần thứ 168 không chỉ là một đợt ra quân vệ sinh môi trường, mà còn thể hiện cách tiếp cận thực chất trong tổ chức phong trào tình nguyện của tuổi trẻ Thành phố Hồ Chí Minh.
Với phương châm lấy chuyên môn làm chính, lấy hiệu quả làm thước đo, các hoạt động được triển khai gắn với nhu cầu cụ thể của địa phương, từ xử lý rác thải, khơi thông dòng chảy đến cải tạo cảnh quan và nâng cao nhận thức cộng đồng.
Trong bối cảnh đô thị phát triển nhanh, áp lực lên hệ thống sông, rạch, không gian công cộng và môi trường sinh hoạt ngày càng đặt ra nhiều yêu cầu, sự tham gia của thanh niên có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ chính quyền và người dân giải quyết những vấn đề thiết thực tại cơ sở.
Tuy nhiên, hiệu quả của một ngày ra quân không chỉ được đo bằng khối lượng rác thu gom hay số cây xanh được trao tặng, mà còn ở khả năng duy trì những kết quả ấy sau khi lực lượng tình nguyện rút đi. Việc giữ gìn tuyến rạch sạch, chăm sóc cây xanh, hạn chế xả rác và hình thành thói quen phân loại chất thải cần sự chung tay thường xuyên của cộng đồng.
Thông qua các công trình, phần việc cụ thể, tổ chức Đoàn - Hội tiếp tục phát huy vai trò tập hợp, định hướng và khơi dậy tinh thần trách nhiệm xã hội của thanh niên, góp phần cùng chính quyền và nhân dân thực hiện mục tiêu xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh có chất lượng sống tốt, văn minh, hiện đại, nghĩa tình.
Ngày Chủ nhật xanh lần thứ 168 khép lại, nhưng hành trình vì môi trường vẫn tiếp tục. Những dòng rạch được khơi thông, những điểm ô nhiễm được cải tạo và những mầm xanh được trao tặng sẽ chỉ thực sự phát huy giá trị khi được gìn giữ bằng hành động bền bỉ mỗi ngày.
Từ sức trẻ, tinh thần tình nguyện đến sự đồng lòng của cộng đồng, tuổi trẻ Thành phố Hồ Chí Minh đang góp thêm những việc làm cụ thể cho mục tiêu xây dựng một Thành phố xanh - sạch - đẹp, văn minh và đáng sống.
Tấn Tài