Từng được xem là cột mốc quan trọng của tuổi trưởng thành, việc sở hữu một căn nhà hiện nay không còn là lựa chọn mặc định đối với thế hệ Millennial và Gen Z.
Theo báo cáo "Giới trẻ và quyết định mua nhà" của Avison Young, nhu cầu nhà ở của người trẻ Việt Nam vẫn rất lớn, nhưng cách tiếp cận tài sản nhà ở đang thay đổi mạnh mẽ dưới tác động của giá bất động sản tăng cao, chi phí sống leo thang và sự thay đổi trong tư duy sống của thế hệ mới.
Nhu cầu sở hữu nhà ở vẫn lớn, nhưng cách tiếp cận của người trẻ Việt đang thay đổi đáng kể trước áp lực tài chính.
Giá nhà tăng nhanh hơn thu nhập
Một trong những nguyên nhân lớn nhất khiến người trẻ ngày càng thận trọng với quyết định mua nhà là khoảng cách ngày càng lớn giữa giá nhà và thu nhập.
Trong 5 năm qua, giá căn hộ tại Hà Nội đã tăng khoảng 72%, TP.HCM tăng 50% và Đà Nẵng tăng 34%. Trong khi đó, thu nhập bình quân chỉ tăng khoảng 6-10% mỗi năm.
Theo chỉ số ULI Asia Pacific Home Attainability Index 2025, đến cuối năm ngoái, giá nhà tại Việt Nam đã cao gấp khoảng 20 lần thu nhập bình quân năm của người dân.
Đà tăng vẫn chưa dừng lại. Đầu quý 2/2026, giá căn hộ sơ cấp tại Hà Nội đạt trung bình khoảng 3.950 USD/m2, trong khi tại TP.HCM khoảng 3.900 USD/m2.
Trong khi giá bán liên tục lập mặt bằng mới, nguồn cung nhà ở vừa túi tiền ngày càng khan hiếm. Phân khúc căn hộ dưới 1.500 USD/m2 gần như biến mất tại các đô thị lớn...
Người trẻ đang lựa chọn gì?
Theo Avison Young, dưới áp lực tài chính hiện nay, người trẻ Việt Nam đang chia thành ba nhóm rõ rệt.
Nhóm chờ đợi: Muốn mua nhưng chưa dám xuống tiền
Đây là nhóm vẫn giữ mục tiêu sở hữu nhà nhưng chủ động trì hoãn quyết định mua.
Thay vì vay ngay, họ theo dõi diễn biến lãi suất, chính sách tín dụng và nguồn cung mới trên thị trường để tìm cơ hội phù hợp hơn.
Nhiều người đặt mục tiêu tích lũy ít nhất 30% giá trị căn hộ trước khi vay ngân hàng nhằm giảm áp lực tài chính trong dài hạn.
Theo Avison Young, trong bối cảnh lãi vay mua nhà năm 2026 được dự báo cao hơn từ 3-4 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước, xu hướng chờ đợi có thể tiếp tục gia tăng.
"Nhu cầu tìm hiểu vẫn có, nhưng tỷ lệ chuyển đổi thành giao dịch thực tế sẽ tiếp tục suy yếu cho đến khi giá cả, cơ cấu sản phẩm hoặc điều kiện tài chính thay đổi", báo cáo nhận định.
Nhóm quyết mua: Chấp nhận đi xa để sở hữu nhà
Ngược lại, nhiều người trẻ cho rằng càng chờ đợi, cơ hội mua nhà càng trở nên xa vời khi giá bất động sản liên tục tăng.
Nhóm này sẵn sàng dịch chuyển ra các đô thị vệ tinh hoặc khu vực cách trung tâm từ 15-20 km để tìm kiếm căn hộ có giá phù hợp hơn.
Theo Avison Young, đây đang là lực cầu quan trọng đối với các dự án căn hộ tầm trung tại các khu vực giáp ranh TP.HCM như Thuận An, Dĩ An hay Thủ Dầu Một.
Tuy nhiên, để sở hữu nhà, phần lớn người mua phải chấp nhận vay tới 70% giá trị căn hộ hoặc nhận hỗ trợ tài chính từ gia đình. Điều này đồng nghĩa với áp lực trả nợ kéo dài từ 10-20 năm khi thu nhập vẫn đang ở giai đoạn đầu phát triển.
Nhóm thuê nhà dài hạn ngày càng đông
Xu hướng đáng chú ý nhất theo Avison Young là sự gia tăng của nhóm người trẻ lựa chọn thuê nhà thay vì mua.
Khác với quan niệm truyền thống, nhiều người trẻ hiện xem thuê nhà là một chiến lược tài chính chủ động thay vì giải pháp tạm thời.
Việc thuê nhà giúp họ duy trì sự linh hoạt trong công việc, giảm áp lực vay nợ và có thêm nguồn lực để đầu tư cho học tập, phát triển kỹ năng hoặc các kênh đầu tư khác.
Dữ liệu thị trường cho thấy trong năm 2024, lượng tìm kiếm thuê nhà tăng gần 22%, trong đó gần 62% người tìm thuê thuộc nhóm tuổi 25-34.
Đáng chú ý, hơn 41% người thuê cho biết họ lựa chọn hình thức này vì không đủ khả năng mua nhà, không muốn gánh áp lực vay vốn hoặc nhận thấy chi phí thuê thấp hơn đáng kể so với chi phí sở hữu.
Thị trường bất động sản sẽ thay đổi ra sao?
Theo Avison Young, sự thay đổi trong quyết định mua nhà của người trẻ không chỉ là câu chuyện cá nhân mà đang tạo ra những thay đổi mang tính cấu trúc đối với toàn thị trường.
Khi ngày càng nhiều người trẻ trì hoãn mua nhà hoặc chuyển sang thuê dài hạn, nhu cầu đối với nhà ở giá hợp lý tại các đô thị vệ tinh được dự báo sẽ tăng mạnh.
Đồng thời, thị trường nhà cho thuê cũng sẽ có nhiều dư địa phát triển hơn, đặc biệt là các mô hình căn hộ cho thuê dài hạn được quản lý chuyên nghiệp.
Báo cáo cho rằng thay vì chỉ tập trung vào chính sách tín dụng, cơ quan quản lý cần ưu tiên phát triển nguồn cung nhà ở vừa túi tiền và hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường cho thuê.
Nhu cầu nhà ở vẫn còn rất lớn
Dù ngày càng nhiều người trẻ trì hoãn việc mua nhà hoặc lựa chọn thuê nhà dài hạn, Avison Young khẳng định nhu cầu nhà ở tại Việt Nam không hề suy giảm.
Tuy nhiên, một điều đang trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết: người trẻ Việt Nam không còn mua nhà bằng mọi giá như các thế hệ trước, mà đang cân nhắc kỹ hơn giữa bài toán sở hữu tài sản và chất lượng cuộc sống.
Anh Mai