Từ ngày 1/7/2026, các quy định mới của Bộ Công an đối với thiết bị camera giám sát sử dụng giao thức Internet (IP Camera) chính thức có hiệu lực. Đây được xem là bước đi tiếp theo của quá trình hoàn thiện hành lang pháp lý về an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân tại Việt Nam, trong bối cảnh dữ liệu ngày càng trở thành tài sản quan trọng của nền kinh tế số.
Hành lang pháp lý cho dữ liệu số đang dần hoàn thiện
Trong những năm qua, với tốc độ chuyển đổi số mạnh mẽ, Việt Nam liên tục hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến không gian mạng, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Từ Luật An toàn thông tin mạng năm 2015, Luật An ninh mạng năm 2018, đến Nghị định 53/2022/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật An ninh mạng và Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân, một khung pháp lý tương đối đầy đủ đã được hình thành nhằm bảo đảm dữ liệu của người dân, doanh nghiệp và tổ chức được thu thập, lưu trữ, xử lý theo các nguyên tắc chặt chẽ hơn.
Nếu như trong giai đoạn đầu của chuyển đổi số, trọng tâm chủ yếu là mở rộng hạ tầng viễn thông, Internet và các nền tảng số, thì hiện nay trọng tâm đang dịch chuyển sang câu chuyện quản trị dữ liệu. Các vấn đề như dữ liệu được lưu trữ ở đâu, ai có quyền truy cập, cơ chế bảo vệ như thế nào hay trách nhiệm của doanh nghiệp khi xảy ra sự cố ngày càng được đặt ra rõ ràng hơn.
Trong bức tranh đó, dữ liệu hình ảnh đang nổi lên là một loại dữ liệu đặc biệt được quan tâm. Khác với những thông tin thông thường, dữ liệu hình ảnh có thể phản ánh trực quan sinh hoạt gia đình, hoạt động sản xuất kinh doanh, hành vi người dùng cũng như nhiều thông tin riêng tư khác. Sự phổ biến của camera giám sát trong gia đình, cửa hàng, văn phòng và nhà xưởng khiến lượng dữ liệu hình ảnh được tạo ra mỗi ngày tăng mạnh.
Các quy chuẩn kỹ thuật mới đối với camera IP sẽ chính thức được áp dụng từ ngày 1/7/2026, với trọng tâm là các yêu cầu về an ninh mạng cơ bản, bảo vệ dữ liệu người dùng, quản lý tài khoản truy cập, cập nhật phần mềm và xử lý lỗ hổng bảo mật. Các chuyên gia nhận định đây là bước tiến quan trọng, cho thấy camera không còn được nhìn nhận đơn thuần là thiết bị điện tử tiêu dùng, mà đã trở thành một thành phần của hạ tầng số, nơi dữ liệu cần được bảo vệ tương tự các hệ thống thông tin khác.
Sự thay đổi này không chỉ tác động đến các nhà sản xuất và cung cấp thiết bị camera, mà còn góp phần định hình lại tiêu chí lựa chọn sản phẩm của người dùng. Nếu trước đây chất lượng hình ảnh hay giá thành là những yếu tố được quan tâm hàng đầu, thì nay khả năng bảo vệ dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin và kiểm soát quyền riêng tư đang trở thành một tiêu chí không thể bỏ qua.
Khi bảo vệ dữ liệu trở thành lợi thế cạnh tranh
Thị trường camera Việt Nam đã phát triển nhanh nhờ sự xuất hiện của hàng loạt thiết bị giá rẻ. Tuy nhiên, cùng với đó là những lo ngại liên quan đến bảo mật, đặc biệt khi phần lớn dữ liệu được lưu trữ và xử lý trên các hệ thống máy chủ nằm ngoài lãnh thổ Việt Nam.
Câu hỏi lớn giờ đây không chỉ là camera có ghi hình rõ hay không, mà còn là dữ liệu được lưu ở đâu và ai là đơn vị chịu trách nhiệm bảo vệ dữ liệu đó.
Theo các chuyên gia công nghệ, khi quy định mới có hiệu lực, những doanh nghiệp sở hữu hạ tầng số quy mô lớn, có trung tâm dữ liệu trong nước và có năng lực an ninh mạng bài bản sẽ có nhiều lợi thế hơn trong việc đáp ứng các yêu cầu mới của thị trường.
Đây cũng là xu hướng đang xuất hiện tại nhiều quốc gia trên thế giới, khi khái niệm "chủ quyền dữ liệu" ngày càng được chú trọng. Người dùng muốn biết dữ liệu của mình được quản lý bởi ai, đặt ở đâu và có thể được bảo vệ như thế nào trước các nguy cơ rò rỉ hoặc tấn công mạng.
Trong lĩnh vực camera giám sát, điều này đang thúc đẩy sự dịch chuyển từ cuộc đua giá rẻ sang cuộc đua về độ tin cậy, năng lực vận hành và khả năng bảo vệ dữ liệu.
Camera an toàn trở thành một phần của hệ sinh thái số gia đình
Các giải pháp camera được phát triển bởi những doanh nghiệp sở hữu hạ tầng viễn thông và công nghệ trong nước đang nhận được nhiều sự quan tâm hơn từ người dùng.
Viettel Home Camera là một trong những ví dụ đáng chú ý. Thay vì chỉ tập trung vào tính năng ghi hình, giải pháp này được xây dựng trên hệ sinh thái số của Viettel với dữ liệu được lưu trữ trên hạ tầng điện toán đám mây trong nước, vận hành trên các trung tâm dữ liệu của doanh nghiệp.
Lợi thế của mô hình này không chỉ nằm ở khả năng lưu trữ và truy xuất dữ liệu ổn định, mà còn ở việc người dùng có thể được hưởng lợi từ năng lực bảo mật, an toàn thông tin và vận hành mạng lưới đã được Viettel đầu tư trong nhiều năm.
Đáng chú ý, bên cạnh yếu tố công nghệ và bảo mật, thị trường cũng xuất hiện các chương trình khuyến mại nhằm thúc đẩy người dùng tiếp cận những giải pháp camera có chất lượng cao hơn.
Hiện nay, Viettel đang triển khai chương trình tặng Home Camera cho khách hàng đăng ký mới hoặc nâng cấp dịch vụ Internet cáp quang FTTH theo các gói cước phù hợp. Điều này giúp người dùng có cơ hội tiếp cận đồng thời cả kết nối Internet và hệ thống giám sát trong cùng một hệ sinh thái, giảm đáng kể chi phí ban đầu.
Sự kết hợp giữa hạ tầng Internet, lưu trữ đám mây và camera giám sát cũng phản ánh xu hướng phát triển mới của thị trường, khi camera không còn là một thiết bị đơn lẻ mà dần trở thành một phần của hạ tầng số gia đình.
Ánh Dương