Lý do cấp thiết điều chỉnh sau sáp nhập
Theo Tờ trình số 544/TTr-UBND ngày 03/6/2026 của UBND tỉnh Vĩnh Long gửi HĐND tỉnh, việc điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở là bắt buộc sau khi Quốc hội thông qua Nghị quyết sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, hợp nhất Vĩnh Long, Trà Vinh và Bến Tre thành tỉnh Vĩnh Long mới từ ngày 1/7/2025.
Quy mô tỉnh thay đổi lớn về dân số, diện tích, không gian đô thị và nhu cầu nhà ở. Các chương trình cũ của ba tỉnh trước sáp nhập dựa trên Luật Nhà ở 2014 đã không còn phù hợp. Luật Nhà ở 2023 và các nghị định hướng dẫn (như 95/2024/NĐ-CP, 100/2024/NĐ-CP...) yêu cầu phải điều chỉnh khi có thay đổi quy hoạch tỉnh hoặc địa giới hành chính.
UBND tỉnh nhấn mạnh: Việc điều chỉnh đảm bảo tính thống nhất, làm cơ sở triển khai dự án nhà ở, quản lý nhà nước và phù hợp với Quy hoạch tỉnh Vĩnh Long thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2050 (đã được điều chỉnh theo Nghị quyết 280/NQ-HĐND).
Mục tiêu "khủng": 36m² sàn/người, gần 40.000 căn nhà thương mại
Diện tích nhà ở bình quân đầu người sẽ đạt 36,0 m² sàn/người vào năm 2030 (đô thị: 38,0 m²; nông thôn: 34,9 m²), tương đương khoảng 38 triệu m² sàn tổng thể.
Chất lượng nhà ở cải thiện mạnh: Tỷ lệ nhà kiên cố và bán kiên cố đạt 99,91%, giảm nhà thiếu kiên cố xuống dưới 0,09%.
Phát triển các loại hình nhà ở cụ thể:
- Nhà ở thương mại: Hoàn thành khoảng 11,5 triệu m² sàn, tương đương 40.368 căn trong các khu đô thị, khu dân cư.
- Nhà ở xã hội: Khoảng 1,34 triệu m² sàn (20.508 căn), trong đó nhà cho thu nhập thấp 19.519 căn; nhà cho lực lượng vũ trang 989 căn.
- Nhà lưu trú công nhân: 120.000 m² sàn (2.000 căn) cho thuê.
- Nhà ở công vụ: 41.050 m² sàn (549 căn), ưu tiên đáp ứng 100% nhu cầu phát sinh.
- Nhà tự xây: Thêm khoảng 25 triệu m² sàn (208.333 căn).
Tỉnh ưu tiên nhà ở xã hội cho thuê, nhà xanh, thông minh, thích ứng biến đổi khí hậu, gắn với vùng động lực công nghiệp - dịch vụ và nông nghiệp công nghệ cao.
Nhu cầu đất và vốn: 82 ha đất NOXH, hơn 332.000 tỷ đồng
Dự kiến nhu cầu quỹ đất:
- Nhà ở xã hội: 82 ha.
- Nhà ở công vụ: 3,445 ha.
Tổng nhu cầu vốn: Khoảng 332.213 tỷ đồng, trong đó:
- Vốn ngân sách: 536 tỷ đồng (chủ yếu nhà công vụ).
- Vốn ngoài ngân sách: 331.677 tỷ đồng (chiếm tuyệt đại đa số).
Giải pháp then chốt: Thành lập Quỹ nhà ở địa phương, rà soát quỹ đất công, đẩy mạnh đầu tư theo dự án, cải cách thủ tục hành chính chuyển đổi số, đa dạng hóa nguồn vốn tín dụng cho nhà ở xã hội.
Sáp nhập tỉnh và đà phát triển bất động sản
Sau sáp nhập từ ngày 1/7/2025, tỉnh Vĩnh Long mới (gồm địa bàn cũ của Vĩnh Long, Trà Vinh và Bến Tre) đối mặt với nhiều thách thức về nhà ở. Đáng chú ý là nhu cầu chỗ ở cho gần 1.900 cán bộ, công chức từ hai tỉnh cũ chuyển về trung tâm hành chính, trong đó chỉ khoảng 30% có chỗ ở tạm thời. Tỉnh đã phải sắp xếp, xử lý hơn 5.100 cơ sở nhà, đất dôi dư.
Mặt khác, sáp nhập cũng mở ra tiềm năng rất lớn. Theo Quy hoạch tỉnh Vĩnh Long thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050 (đã điều chỉnh), tỉnh hướng tới phát triển 45 đô thị đến năm 2030, cùng hàng loạt khu công nghiệp, khu kinh tế ven biển. Năm 2026, tỉnh dự kiến thu hồi 1.597,9 ha đất để thực hiện 64 dự án, trong đó có 18 khu đô thị - khu dân cư với tổng diện tích hơn 700 ha.
Thị trường bất động sản Vĩnh Long đang trong giai đoạn “nén lực”, chờ bùng nổ nhờ chính sách ưu tiên phát triển nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân và hạ tầng đồng bộ. Việc điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở giai đoạn 2021-2030 sẽ tạo nền tảng pháp lý quan trọng, giúp đẩy nhanh các dự án khu đô thị mới, thu hút đầu tư từ ngoài ngân sách (dự kiến chiếm 331.677 tỷ đồng trong tổng nhu cầu 332.213 tỷ đồng).
Triển vọng và ý nghĩa
Việc HĐND tỉnh thông qua Nghị quyết tại kỳ họp thường lệ giữa năm 2026 sẽ đánh dấu bước ngoặt quan trọng. Chương trình không chỉ đáp ứng nhu cầu nhà ở cho người dân, công nhân, lực lượng vũ trang mà còn thúc đẩy thị trường bất động sản minh bạch, bền vững, góp phần thực hiện Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia đến 2030, tầm nhìn 2045.
Với định hướng nhà ở xanh, thông minh, thích ứng khí hậu và ưu tiên vùng động lực, Vĩnh Long mới hứa hẹn trở thành điểm sáng phát triển đô thị - công nghiệp tại Đồng bằng sông Cửu Long.
Đăng Thy