Không chỉ dừng ở vai trò góp vốn, SMBC đang trở thành đối tác cung cấp vốn và thanh khoản quan trọng, khi các khoản vay, tiền gửi và hợp đồng tài chính giữa hai bên liên tục mở rộng.
VPBank tăng mạnh giao dịch vốn với cổ đông chiến lược SMBC, trong đó dư nợ vay gần 50.000 tỷ đồng và nhiều khoản tiền gửi, phái sinh quy mô hàng chục nghìn tỷ đồng.
SMBC – tên đầy đủ là Sumitomo Mitsui Banking Corporation – là một trong những ngân hàng lớn nhất Nhật Bản, trực thuộc Tập đoàn tài chính Sumitomo Mitsui Financial Group (SMFG). Năm 2023, tổ chức này đã chi khoảng 1,5 tỷ USD để mua 15% cổ phần VPBank, chính thức trở thành cổ đông chiến lược nước ngoài lớn nhất của một ngân hàng tư nhân tại Việt Nam.
Thương vụ này giúp vốn chủ sở hữu của VPBank tăng mạnh, củng cố nền tảng tài chính và mở ra nhiều cơ hội hợp tác về công nghệ, quản trị rủi ro, khách hàng FDI và nguồn vốn quốc tế.
Sau khi trở thành cổ đông chiến lược, mối quan hệ giữa hai bên không chỉ dừng ở hợp tác kỹ thuật, mà còn thể hiện rõ qua các giao dịch vốn quy mô lớn trên bảng cân đối kế toán.
Dư nợ vay từ SMBC tăng gấp gần 7 lần chỉ sau một năm
Tính đến ngày 31/12/2025, VPBank ghi nhận khoản vay từ SMBC lên tới gần 49.859 tỷ đồng, trong khi cuối năm trước mới ở mức 7.405 tỷ đồng. Như vậy, dư nợ vay đã tăng hơn 573%, tương đương gấp gần 6,7 lần chỉ sau một năm.
Đi kèm với đó, chi phí lãi phải trả cho SMBC là 493 tỷ đồng, tăng 426%.
Đây là mức tăng rất mạnh nếu so với các giao dịch với những bên liên quan khác, cho thấy SMBC đang đóng vai trò nguồn vốn quan trọng hàng đầu của VPBank.
Tiền gửi và giao dịch hai chiều cũng bùng nổ
Không chỉ vay vốn, VPBank còn đồng thời gửi tiền ngược lại tại chính ngân hàng Nhật Bản này.
Cụ thể, số dư tiền gửi của VPBank tại SMBC đạt 11.451 tỷ đồng, tăng đột biến so với 174 tỷ đồng năm trước, tức gấp khoảng 66 lần. Ở chiều ngược lại, SMBC cũng gửi 236 tỷ đồng tại VPBank, trong khi trước đó gần như không đáng kể.
Ngoài ra, hai bên còn thực hiện hợp đồng phái sinh và mua bán ngoại tệ với quy mô 21.417 tỷ đồng. Dù giảm nhẹ so với năm trước, con số này vẫn cho thấy mức độ hợp tác tài chính sâu rộng.
Nhìn tổng thể, dòng tiền qua lại giữa hai bên đã lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng.
VPBank tận dụng “hậu thuẫn ngoại” để làm gì?
Hiểu đơn giản, thay vì chỉ phụ thuộc vào huy động tiền gửi trong nước, VPBank đang mở rộng kênh tiếp cận vốn quốc tế thông qua cổ đông chiến lược.
Các khoản vay từ SMBC giúp ngân hàng: đa dạng hóa nguồn vốn, cải thiện thanh khoản, có thêm “dư địa” để mở rộng cho vay, giảm áp lực cạnh tranh lãi suất huy động trong nước
Chiến lược này đặc biệt quan trọng khi VPBank đang theo đuổi tăng trưởng mạnh ở mảng bán lẻ, tài chính tiêu dùng và khách hàng doanh nghiệp FDI – những lĩnh vực đòi hỏi nguồn vốn lớn, ổn định và chi phí hợp lý.
Việc có một định chế tài chính quốc tế hậu thuẫn cũng giúp ngân hàng linh hoạt hơn trong quản trị rủi ro tỷ giá và tiếp cận khách hàng nước ngoài.
Các giao dịch liên quan khác chỉ ở quy mô nhỏ
Bên cạnh SMBC, VPBank cũng phát sinh giao dịch với một số doanh nghiệp có liên quan hoặc có vốn góp, song quy mô nhỏ hơn nhiều.
Chẳng hạn, CTCP Cảng Sài Gòn gửi có kỳ hạn 78 tỷ đồng, tăng gần 5 lần so với năm trước; Eurowindow vay 322 tỷ đồng và phát sinh gần 781 triệu đồng lãi phải thu. Một số doanh nghiệp khác như Vicentra, EFFEX, Rostra, Diera Corp hay Tia Nắng chỉ gửi vài tỷ đồng, gần như không ảnh hưởng đáng kể đến tổng tài sản ngân hàng.
Tổng công ty Công trình Đường sắt Việt Nam cũng duy trì tiền gửi không kỳ hạn khoảng 30,5 tỷ đồng.
Lãnh đạo ngân hàng cũng tăng gửi tiền
Một chi tiết đáng chú ý khác là các thành viên Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát và Ban điều hành cũng tăng mạnh tiền gửi tại chính VPBank.
Tiền gửi có kỳ hạn và giấy tờ có giá của nhóm lãnh đạo đạt 310 tỷ đồng, gần gấp 5 lần năm trước, trong khi tiền gửi không kỳ hạn khoảng 22 tỷ đồng. Động thái này cho thấy lãnh đạo cũng sử dụng dịch vụ tài chính tại ngân hàng mình điều hành, đồng thời góp phần bổ sung nguồn vốn huy động.
SMBC trở thành “bệ đỡ” vốn cho tham vọng tăng trưởng?
Khi đặt các con số cạnh nhau, có thể thấy phần lớn giao dịch bên liên quan của VPBank hiện tập trung vào SMBC. Vai trò của cổ đông chiến lược Nhật Bản vì thế ngày càng rõ nét, không chỉ ở khía cạnh sở hữu mà còn trong hỗ trợ vốn, thanh khoản và hợp tác kinh doanh.
Trong bối cảnh VPBank đặt mục tiêu lợi nhuận hơn 41.000 tỷ đồng năm 2026 và tiếp tục mở rộng tín dụng, nguồn lực từ SMBC được xem như “đòn bẩy tài chính” quan trọng.
Dòng tiền hàng chục nghìn tỷ đồng luân chuyển giữa hai bên vì thế không chỉ là con số kế toán, mà phản ánh một mối quan hệ hợp tác chiến lược sâu rộng – yếu tố có thể quyết định tốc độ tăng trưởng của VPBank trong những năm tới.
Anh Mai