Vùng trồng Quýt Mường Kịt (50 ha) ở khu Đồng Than được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao.
Hoạt động văn hóa văn nghệ của đồng bào dân tộc Mường khu Chiềng Nhỏ.
Là xã miền núi với xuất phát điểm kinh tế thấp, địa bàn rộng, giao thông bị chia cắt, đời sống Nhân dân còn khó khăn, phương thức sản xuất chậm đổi mới. Xã Lai Đồng vẫn đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức: chưa có doanh nghiệp quy mô lớn; kinh tế tư nhân quy mô nhỏ, chủ yếu là kinh tế hộ sản xuất manh mún, sức cạnh tranh thấp; kết cấu hạ tầng chưa đồng bộ; lao động chủ yếu phổ thông, chất lượng nhân lực còn hạn chế;..
Vì vậy, xã Lai Đồng thận trọng đặt chỉ tiêu thu ngân sách Nhà nước đến năm 2030 đạt 1,8 tỷ đồng; tổng vốn đầu tư toàn xã hội thực hiện đến năm 2030 là 230 tỷ đồng và đến năm 2030 toàn xã có 6 doanh nghiệp, trong đó có 02 cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể chuyển đổi thành doanh nghiệp. Bên cạnh đó, xã phấn đấu đến năm 2030 tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giảm còn dưới 3,6%; tỷ lệ lao động qua đào tạo 58%; tỷ lệ dân số tham gia bảo hiểm y tế 99%; duy trì tỷ lệ 100% trường học đạt chuẩn Quốc gia mức độ 1, trong đó phấn đấu 02 trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ 2; tiếp tục duy trì 03 khu nông thôn mới và phấn đấu tăng thêm 04 khu nông thôn mới. Tỷ lệ cán bộ, công chức xã được bồi dưỡng kỹ năng số căn bản và làm chủ kỹ năng số, ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành 100%.
Mở rộng diện tích cây có múi, phát triển vùng sản xuất chuyên canh
Để thực hiện các mục tiêu và chỉ tiêu của giai đoạn 2025 – 2030, xã Lai Đồng chủ trương tạo đột phá trong phát triển nông nghiệp hàng hóa gắn với du lịch cộng đồng và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc. Bằng việc tập trung phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa, lựa chọn những cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện địa phương như cam, quýt, gỗ, vịt suối,… Khuyến khích ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ số để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm; từng bước hình thành chuỗi sản xuất - chế biến - tiêu thụ.
Cùng đó, mở rộng mô hình sản xuất theo hướng hợp tác xã và tổ sản xuất cộng đồng. Tập trung bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị các di tích lịch sử văn hóa, lễ hội truyền thống (Lễ rước Vía lúa đền Mường Kịt), văn hóa Mường, Dao…; kết hợp hài hòa giữa bảo tồn với phát triển du lịch cộng đồng. Tận dụng lợi thế về cảnh quan, văn hóa truyền thống để phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc như hát ví, hát rang, múa sinh tiền, đâm đuống,… nhằm tăng thu nhập cho người dân và lan tỏa bản sắc văn hoá dân tộc.
Với giải pháp chủ yếu là tiếp tục cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung, giá trị cao, phù hợp với lợi thế địa phương. Mở rộng diện tích cây có múi, nhất là thương hiệu "Quýt Mường Kịt"; phát triển vùng sản xuất chuyên canh nâng cao chất lượng, mẫu mã, bảo hộ thương hiệu nông sản chủ lực của xã. Đẩy mạnh tiến độ áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông lâm nghiệp, tăng tỷ lệ lúa lai, năng suất lúa bình quân đạt 55-60 tạ/ha; bình quân lương thực phấn đấu đạt 350kg/người/năm.
Cảnh đẹp sông Bứa và Suối Thân đoạn chảy qua xã Lai Đồng.
Đồng thời, tăng cường công tác khuyến nông, khuyến lâm, tích cực cải tạo tu bổ và nâng cấp các công trình thuỷ lợi, quản lý chặt chẽ và khai thác có hiệu quả các nguồn nước phục vụ tưới tiêu, để tăng diện tích trồng cây 2 vụ. Thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng khai thác hiệu quả đất đồi rừng, hình thành vùng chăn nuôi gắn với bảo vệ môi trường và an toàn dịch bệnh.
Tăng cường xúc tiến, thu hút doanh nghiệp đầu tư sản xuất, kinh doanh tại địa bàn, ưu tiên các lĩnh vực có thế mạnh như chế biến nông, lâm sản, cây dược liệu…. Khuyến khích phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp gắn với vùng nguyên liệu và lao động tại chỗ; từng bước hình thành các cơ sở, tổ hợp sản xuất nhỏ tại khu dân cư. Phát triển sản phẩm đặc trưng của địa phương như vịt suối, gà nhiều cựa, cây ăn quả (cam, quýt, chuối …), sản phẩm thủ công truyền thống; chú trọng nâng cao chất lượng, mẫu mã, vệ sinh an toàn thực phẩm, từng bước xây dựng thương hiệu, kết nối với thị trường tiêu thụ trong và ngoài tỉnh.
Kết hợp giữa quản lý chặt chẽ hoạt động khai thác khoáng sản, vật liệu xây dựng thông thường với tăng cường kiểm tra, giám sát an toàn lao động, bảo vệ cảnh quan, môi trường sinh thái. Xử lý dứt điểm các điểm nóng về ô nhiễm môi trường; tuyên truyền, vận động Nhân dân nâng cao ý thức phân loại, xử lý rác thải sinh hoạt, nhất là tại khu dân cư. Chủ động ứng phó với thiên tai, biến đổi khí hậu; nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai tại chỗ, nhất là tại các khu vực ven suối, đồi dốc. Tăng cường ứng dụng khoa học - công nghệ trong sản xuất nông nghiệp, bảo vệ môi trường, quản lý hành chính.
Gắn phát triển lâm nghiệp với kinh tế hộ, kinh tế trang trại và du lịch cộng đồng
Mặt khác, chú trọng phát triển rừng trồng gỗ lớn, rừng nguyên liệu, lâm sản ngoài gỗ; gắn phát triển lâm nghiệp với kinh tế hộ, kinh tế trang trại và du lịch cộng đồng. Khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp; xây dựng các mô hình liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị. Lồng ghép các nguồn lực từ chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng để đầu tư hạ tầng phục vụ sản xuất, nâng cao thu nhập và chất lượng đời sống nông thôn. Chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ các giải pháp để xây dựng thêm 04 khu dân cư đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2030.
Phát huy tiềm năng về cảnh quan thiên nhiên, bản sắc văn hóa dân tộc để phát triển du lịch cộng đồng gắn với các lễ hội truyền thống. Từng bước hình thành sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với trải nghiệm nông nghiệp, ẩm thực địa phương, sản phẩm OCOP. Ưu tiên xây dựng mô hình hộ gia đình làm du lịch tại các khu vực có điều kiện, tạo sinh kế bền vững cho người dân.
Du khách đến thăm Hang Chết ở khu Bến Thân.
Du khách đến thăm Hang Chết ở khu Bến Thân.
Bên cạnh đó, phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Chính sách xã hội trong việc tổ chức cho vay đúng đối tượng, đúng mục đích,..; ưu tiên cho vay đối với hộ nghèo, cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, hộ có phương án sản xuất, kinh doanh hiệu quả. Có chính sách hỗ trợ phù hợp để hộ nghèo, cận nghèo phát triển sản xuất, vươn lên thoát nghèo; hạn chế tái nghèo, chuyển từ hỗ trợ sang trao quyền và nâng cao năng lực tự chủ của người dân. Gắn triển khai hiệu quả kế hoạch đầu tư công với ưu tiên đầu tư kết cấu hạ tầng phục vụ sản xuất, dân sinh, nhất là các công trình giao thông, thủy lợi, trường học, trạm y tế và nâng cấp các thiết chế văn hóa.
Đặc biệt, coi trọng phát triển kinh tế hộ gia đình, tổ hợp tác, hợp tác xã làm nền tảng; khuyến khích phát triển doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh cá thể gắn với chuỗi giá trị sản phẩm nông - lâm - du lịch cộng đồng. Xây dựng mô hình sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị từ sản xuất - chế biến - tiêu thụ sản phẩm. Khuyến khích thành lập hợp tác xã mới trong các lĩnh vực có lợi thế như: trồng cây có múi, chăn nuôi bản địa, dịch vụ vận chuyển, du lịch cộng đồng. Khuyến khích người dân ứng dụng công nghệ số trong tiêu thụ nông sản, đăng ký dịch vụ công, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Được biết, giai đoạn 2020 – 2025 xã Lai Đồng đề ra 11 chỉ tiêu chủ yếu, kết quả có 09 chỉ tiêu vượt kế hoạch; 01 chỉ tiêu đạt kế hoạch, 01 chỉ tiêu không đạt kế hoạch. Đáng chú ý, giai đoạn này xã Lai Đồng đã tập trung phát triển nông nghiệp theo hướng hàng hóa, ứng dụng khoa học kỹ thuật, chuyển đổi giống cây trồng, vật nuôi năng suất, chất lượng cao; giá trị sản phẩm đạt 45,37 triệu đồng/ha/năm. Chăn nuôi ổn định; phát triển sản phẩm OCOP "Quýt Mường Kịt", hỗ trợ trồng cây ăn quả với tổng kinh phí khoảng 1 tỷ đồng. Chú trọng phát triển kinh tế rừng, nâng tỷ lệ che phủ đạt 55,2%; mở rộng diện tích rừng gỗ lớn, cải tạo vườn tạp trồng cây ăn quả, góp phần tăng thu nhập, giảm nghèo bền vững.
Phạm Quỳnh
Ảnh do địa phương cung cấp để minh họa
