Xã Púng Luông: Không để phát sinh hộ nghèo mới do nguyên nhân chủ quan

Đồng thời, tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong đào tạo nghề, thúc đẩy xuất khẩu lao động. Kết hợp chặt chẽ giữa hỗ trợ của Nhà nước với sự nỗ lực vươn lên của người dân, tránh tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào chính sách. Khuyến khích tinh thần tự lực vươn lên thoát nghèo; biểu dương, nhân rộng các mô hình, gương điển hình thoát nghèo bền vững trên địa bàn xã. Tạo điều kiện để người dân, nhất là hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo tiếp cận đầy đủ các dịch vụ xã hội cơ bản, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống, góp phần phát triển bền vững xã Púng Luông.

Giải pháp đột phá: Phát triển du lịch và kinh tế nông, lâm nghiệp

Theo ông Giàng A Vừ (Bí thư Đảng ủy xã Púng Luông): Với thế mạnh về khí hậu mát mẻ, cảnh quan thiên nhiên đặc sắc, như: Đồi Mâm xôi, Đỉnh núi Tháp trời, Rừng trúc Háng Tủa Chử, Thác 7 tầng, Thác rồng, Đồi thông, Sống lưng Khủng Long...; cùng các giá trị văn hóa mang đậm bản sắc của đồng bào Mông, như: Lễ mừng cơm mới, thi chọi gà Mông, thi chọi dê, múa khèn, kéo nhị, thổi khèn lá, thổi sáo, ném pao,.. Xã Púng Luông chủ trương thu hút mời gọi các doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế lớn đầu tư vào lĩnh vực du lịch, dịch vụ, nghỉ dưỡng và chế biến nông lâm sản.

Qua đó, xây dựng xã Púng Luông trở thành điểm đến du lịch nổi bật với các sản phẩm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, văn hóa - lịch sử, mạo hiểm,.. Phát triển du lịch xanh, bảo tồn bản sắc và kết hợp với phát triển nông nghiệp, dịch vụ nông thôn; đưa Lễ hội mừng cơm mới của người Mông (được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2021) trở thành sự kiện lễ hội cấp tỉnh; để du lịch là một trong ngành kinh tế chiếm tỷ trọng lớn của xã, mang lại nhiều công ăn việc làm, cải thiện đời sống thu nhập cho bà con địa phương; là giải pháp đột phá để xã tăng tốc phát triển toàn diện cũng như thực hiện thoát nghèo bền vững.

Hiện, trên địa bàn xã có khu nghỉ dưỡng Garrya tiêu chuẩn 5 sao 110 phòng, công suất 300 người/ngày; 40 homestay, nhà nghỉ công suất 1.000 người/ngày và 15 cơ sở dịch vụ ăn uống đã giải quyết việc làm, cải thiện thu nhập ổn định cho 400 lao động địa phương thoát nghèo. Trong tháng 8, xã đón trên 13.100 lượt khách du lịch (trong đó 523 lượt khách quốc tế), doanh thu từ hoạt động du lịch ước đạt trên 11,6 tỷ đồng – là địa phương phát triển du lịch tốp đầu trong khu vực. 

Giải pháp đột phá thứ 2 là đẩy mạnh phát triển mạnh kinh tế nông - lâm nghiệp theo chuỗi giá trị gắn với sản phẩm đặc sản và du lịch; tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng chất lượng, hữu cơ, nông nghiệp xanh, sạch, bền vững; phát triển vùng trồng lúa chất lượng cao, rau màu, cây ăn quả ôn đới, dược liệu dưới tán rừng. Tổ chức liên kết sản xuất - tiêu thụ với doanh nghiệp, hợp tác xã; tiếp tục nâng cao chất lượng của các sản phẩm OCOP đặc trưng; gắn kết giữa phát triển nông nghiệp với phát triển du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm nông nghiệp.

Theo đó, xã chuyển dịch cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng phát triển nông nghiệp "xanh", "sạch", xây dựng nông thôn hiện đại, phấn đấu tăng trưởng nông nghiệp bình quân 10%/năm. Đẩy mạnh chăn nuôi tập trung, nuôi trồng thủy sản đặc sản, phát triển lâm nghiệp, bảo vệ rừng, và trồng cây dược liệu. Hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, gắn với du lịch và bảo tồn văn hóa dân tộc.

Đến nay, cũng theo Bí thư Giàng A Vừ, xã đã hình thành được 4 vùng sản xuất nông nghiệp tập trung hàng hóa công nghệ cao, gồm: trồng nấm sạch 9 ha, hoa hồng 72 ha, cây ăn quả (Lê Đài loan 113,85 ha, hồng giòn khoảng 5 ha, đào, mận...), rau màu các loại (su su, cà tím, bí, cà chua: 16 ha), doanh thu mỗi năm hàng trăm tỷ đồng và tạo việc làm thường xuyên cho hơn 400 lao động bản địa. Trong 8 tháng đầu năm 2026, công tác chăn nuôi được duy trì, tổng đàn gia súc chính tăng 342 con so với cùng kỳ, (đạt 99,57% kế hoạch); tổng đàn gia cầm 90.000 con, (đạt 100% kế hoạch); tổng sản lượng thịt hơi xuất chuồng các loại đạt 1.782 tấn, tăng 917 tấn so với cùng kỳ, (đạt 97% kế hoạch). Chi trả dịch vụ môi trường rừng năm 2025 là 10,617 tỷ đồng cho hàng ngàn hộ, tạo động lực để bà con tích cực tham gia bảo vệ rừng, đưa tỷ lệ che phủ rừng đạt 69,7% - đạt 102,5% kế hoạch tỉnh giao.

Toàn xã có 07 sản phẩm OCOP đạt 3 sao, và đang tiếp tục xây dựng các chuỗi liên kết sản xuất nông nghiệp sạch để phấn đấu hoàn thành 01 sản phẩm OCOP trong năm 2026; có 11 hợp tác xã đang hoạt động, tạo việc làm thường xuyên cho trên 800 lao động; 435 hộ kinh doanh thương mại, dịch vụ. Thành lập mới 05 doanh nghiệp, vượt 400% so với kế hoạch và 05 tổ hợp tác mới đạt 100% kế hoạch giao. Đây là tín hiệu tích cực trong phát triển toàn diện kinh tế - xã hội cũng như trong thực hiện chính sách giảm nghèo của xã.

Phát triển vùng dược liệu hướng tới xuất khẩu

Đặc biệt, Đề án phát triển vùng dược liệu tại xã Púng Luông giai đoạn 2026-2030, với ưu tiên phát triển 5 loài dược liệu hàng hóa diện tích khoảng 102 ha, có ưu thế phát triển trên địa bàn, nhằm từng bước đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu. Hơn nữa nghề trồng dược liệu phù hợp với điều kiện lao động, tập quán canh tác của đồng bào Mông, không đòi hỏi vốn đầu tư quá lớn, tận dụng tốt lao động nông nhàn, góp phần nâng cao thu nhập và giảm nghèo bền vững có hiệu quả.

Đáng chú ý, rừng và sinh cảnh tự nhiên của xã còn giữ nhiều diện tích giàu đa dạng sinh học, là nguồn gen quý cho nhân giống cây dược liệu, như: Sâm vũ diệp, Tam thất bắc, Lan kim tuyến, Thất diệp nhất chi hoa, Hoàng liên, Đương quy, Hà thủ ô đỏ, Đẳng sâm,... Do vậy, Đề án hướng tới mục tiêu khai thác bền vững các loài dược liệu có trữ lượng lớn từ tự nhiên dưới tán rừng gắn với bảo tồn và phát triển nguồn gen dược liệu bản địa đặc hữu, quý hiếm có giá trị và có nguy cơ tuyệt chủng; đưa nghề trồng cây dược liệu trở thành nghề có thế mạnh của xã, vừa nâng cao giá trị kinh tế trên đơn vị diện tích, tạo thêm nhiều việc làm và thu nhập cho người lao động, vừa góp phần bảo vệ môi trường sinh thái, phát triển rừng bền vững và tạo thuận lợi cho du lịch địa phương phát triển.

"Hiện nay, trên địa bàn xã đã hình thành một Hợp tác xã đang trồng và nhân giống các loại dược liệu có giá trị kinh tế cao, chủ lực là tam thất và sâm Ngọc Linh, diện tích 6 ha; cùng gần 600 ha dược liệu thường (thảo quả, sa nhân) của bà con cho thu nhập từ 80 – 150 triệu đồng/ha/năm. Đồng thời, khu vực Nậm Khắt và La Pán Tẩn đang có diện tích sơn tra lớn (1.786 ha), là vùng cây bản địa đặc hữu, mang lại sinh kế ổn định hàng năm cho hàng ngàn hộ dân và có tiềm năng cao để phát triển thành vùng dược liệu – cây bản địa quy mô lớn" – vị Bí thư Đảng ủy xã nhấn mạnh. 

Được biết, để thực hiện các mục tiêu và giải pháp trên, xã Púng Luông yêu cầu sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, việc triển khai phải bám sát thực tiễn từng thôn, từng nhóm hộ; lấy hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo làm đối tượng trọng tâm. Chỉ tiêu cụ thể là bình quân mỗi năm giảm từ 5-6% hộ nghèo; 100% hộ nghèo, hộ cận nghèo được tiếp cận các chính sách hỗ trợ về y tế, giáo dục, bảo hiểm y tế, nhà ở, nước sinh hoạt hợp vệ sinh và thông tin; mỗi hộ nghèo, hộ cận nghèo có ít nhất 01 lao động trong độ tuổi được hỗ trợ tạo việc làm hoặc sinh kế phù hợp với điều kiện thực tế của hộ. Hiện tỷ lệ hộ nghèo xã là 10,78% (405 hộ), cận nghèo 6,47% (243 hộ); năm 2026 chỉ tiêu giảm 105 hộ nghèo, chiếm 3,05%.

Trong đó, chú trọng ưu tiên hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp phù hợp với điều kiện tự nhiên của xã; khuyến khích mô hình chăn nuôi, trồng trọt có hiệu quả, mô hình liên kết sản xuất theo nhóm hộ. Hỗ trợ hộ nghèo, hộ cận nghèo tiếp cận vốn tín dụng ưu đãi, tập huấn kỹ thuật, đào tạo nghề gắn với nhu cầu thực tế và khả năng của người dân. Tích cực tuyên truyền, vận động Nhân dân thay đổi nếp nghĩ, cách làm, chủ động phát triển kinh tế, vươn lên thoát nghèo gắn với trực tiếp hướng dẫn, hỗ trợ hộ nghèo, hộ cận nghèo trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, áp dụng tiến bộ kỹ thuật, tiếp cận chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

Đảm bảo an sinh xã hội bằng việc thực hiện đầy đủ, kịp thời các chính sách về y tế, giáo dục, bảo hiểm y tế, hỗ trợ nhà ở, nước sinh hoạt cho hộ nghèo, hộ cận nghèo; quan tâm chăm lo các đối tượng bảo trợ xã hội, người già, người khuyết tật, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn; chủ động phương án hỗ trợ Nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, không để người dân rơi vào nghèo đói do rủi ro. Nâng cao chất lượng nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ gia đình người có công với các mạng, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống của hội mới thoát nghèo, hộ mới thoát cận nghèo.

Với các giải pháp đột phá trên, xã Púng Luông tin tưởng tăng thu mỗi năm trên 10%, đến năm 2030 tổng thu ngân sách đạt trên 35 tỷ đồng, tạo sinh kế ổn định cho hàng nghìn hộ và không chỉ hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu thoát nghèo bền vững mà còn tạo đà để xã Púng Luông phát triển nhanh, bền vững trong cả giai đoạn 2026 – 2030 và các năm tiếp theo./.

Phạm Quỳnh

Ảnh do địa phương cung cấp để minh họa