1. Đặt vấn đề
Bồi dưỡng kỹ năng hợp tác trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cho học viên trường Sĩ quan Chính trị là một quá trình đặc thù trong môi trường sư phạm quân sự. Xuất phát từ yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới, đồng thời căn cứ vào đặc điểm đối tượng đào tạo và những yếu tố tác động đa chiều đến quá trình bồi dưỡng, việc bồi dưỡng kỹ năng hợp tác trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cho học viên Trường Sĩ quan Chính trị hiện nay cần được tổ chức một cách khoa học, chặt chẽ và có định hướng rõ ràng cả về mục tiêu, nội dung lẫn phương thức tiến hành. Về thực chất, đây không dừng lại ở việc trang bị một loại kỹ năng nghề nghiệp riêng biệt, mà là một quá trình giáo dục - đào tạo tổng hợp, trong đó diễn ra sự tác động đồng thời, có hệ thống và có chủ đích đến nhận thức, thái độ, động cơ và hành vi của học viên, nhằm hình thành năng lực phối hợp hành động một cách tự giác, có tổ chức và có hiệu quả trong thực tiễn đấu tranh tư tưởng.
Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó lường; các yếu tố truyền thống và phi truyền thống đan xen, tác động đa chiều đến đời sống chính trị – xã hội, nhiệm vụ đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ngày càng đặt ra những yêu cầu cao hơn, không chỉ về nội dung mà còn về phương thức tổ chức thực hiện. Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học – công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin và không gian mạng, đã làm thay đổi sâu sắc phương thức lan truyền và tiếp nhận thông tin, tạo ra cả cơ hội và thách thức đối với công tác tư tưởng. Trong điều kiện đó, hoạt động đấu tranh tư tưởng không thể tiến hành một cách đơn tuyến, riêng lẻ, mà đòi hỏi sự tham gia phối hợp của nhiều chủ thể, nhiều lực lượng với trình độ, phương thức và mức độ khác nhau.
Chính vì vậy, bồi dưỡng kỹ năng hợp tác cho học viên Trường Sĩ quan Chính trị phải được đặt trong một hệ quy chiếu lý luận - thực tiễn thống nhất, bảo đảm sự kết hợp chặt chẽ giữa yêu cầu chính trị với yêu cầu sư phạm, giữa mục tiêu đào tạo với yêu cầu nhiệm vụ thực tiễn. Việc xác định đúng và đầy đủ các yêu cầu đối với quá trình bồi dưỡng không chỉ có ý nghĩa định hướng mà còn mang giá trị phương pháp luận sâu sắc, góp phần bảo đảm cho hoạt động bồi dưỡng đi đúng hướng, phát huy hiệu quả thiết thực, qua đó nâng cao chất lượng đào tạo đội ngũ cán bộ chính trị trong Quân đội nhân dân Việt Nam.
2. Nội dung nghiên cứu
Một là, bồi dưỡng kỹ năng hợp tác trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cho học viên trường Sĩ quan Chính trị phải đảm bảo tính định hướng chính trị - tư tưởng vững chắc, kiên định nền tảng tư tưởng của Đảng
Đây là yêu cầu có tính nguyên tắc, giữ vai trò chi phối toàn bộ quá trình bồi dưỡng kỹ năng hợp tác đấu tranh cho học viên. Bởi lẽ, đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, lý luận là hoạt động mang tính giai cấp sâu sắc. Hoạt động này liên quan trực tiếp đến việc giữ vững, củng cố trận địa tư tưởng của Đảng trong đời sống xã hội. Do đó, mọi nội dung, hình thức và phương pháp bồi dưỡng kỹ năng hợp tác đều phải đặt dưới sự định hướng chính trị đúng đắn. Tiến trình này phải bảo đảm tính kiên định, nhất quán về lập trường. Đồng thời, nó phải phản ánh rõ mục tiêu bảo vệ, phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong bối cảnh mới.
Trong quá trình bồi dưỡng, việc trang bị kỹ năng hợp tác không thể tách rời khỏi nhiệm vụ củng cố lập trường, nâng cao bản lĩnh chính trị cho học viên. Kỹ năng hợp tác không thể dừng lại ở mức độ thao tác kỹ thuật hay giao tiếp đơn thuần. Nếu chỉ như vậy, người học sẽ không đủ năng lực đáp ứng tính chất quyết liệt của mặt trận tư tưởng. Điều cốt lõi là học viên phải có khả năng nhận diện đúng bản chất xu hướng của các luồng dư luận. Họ phải phân biệt rạch ròi giữa đúng và sai, giữa khoa học và phản động, giữa tiến bộ và lạc hậu. Đây chính là cơ sở để lựa chọn phương thức phối hợp hiệp đồng phù hợp, hiệu quả trong từng tình huống cụ thể tại đơn vị cơ sở. Tiến trình này phản ánh sự thống nhất biện chứng giữa nhận thức chính trị và hành vi hợp tác thực tiễn.
Bên cạnh đó, tính định hướng chính trị - tư tưởng còn đòi hỏi sự chuẩn mực, đúng đắn trong nội dung và phương pháp bồi dưỡng. Các hoạt động giáo dục phải bám sát đường lối, quan điểm của Đảng. Nhà trường cần vận dụng sáng tạo các nguyên lý lý luận vào điều kiện cụ thể của từng đối tượng học viên. Điều này không chỉ giúp phòng ngừa, ngăn chặn những biểu hiện lệch lạc, phiến diện trong nhận thức. Nó còn góp phần nâng cao tính thuyết phục, tính chiến đấu của quá trình giáo dục đào tạo.
Trong bối cảnh môi trường thông tin đa chiều, phức tạp hiện nay, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết, hệ trọng. Học viên thường xuyên phải đối mặt với nhiều luồng thông tin phức tạp, trong đó có các luận điệu sai trái, bóp méo của kẻ thù. Vì vậy, bồi dưỡng kỹ năng hợp tác phải gắn chặt với việc nâng cao "sức đề kháng" chính trị. Yêu cầu đó giúp học viên có khả năng tự bảo vệ mình trước các tác động tiêu cực, giữ vững niềm tin, không dao động trước mọi thủ đoạn xuyên tạc. Có thể khẳng định rằng, nếu thiếu vững chắc về định hướng chính trị - tư tưởng thì mọi nỗ lực bồi dưỡng kỹ năng hợp tác sẽ mất đi phương hướng. Việc này khó đạt được mục tiêu đầu ra, thậm chí dễ dẫn đến những hệ quả lệch lạc trong thực tiễn tác chiến thông tin hiện nay.
Hai là, bồi dưỡng kỹ năng hợp tác trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cho học viên trường Sĩ quan Chính trị phải bảo đảm tính hệ thống, toàn diện và gắn với mục tiêu đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội
Bồi dưỡng kỹ năng hợp tác là một quá trình liên tục và lâu dài. Tiến trình này đòi hỏi sự tác động có kế hoạch, có tổ chức, đi liền với sự liên kết chặt chẽ giữa các nội dung, hình thức và phương pháp giáo dục. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải bảo đảm tính hệ thống, toàn diện và và gắn với mục tiêu đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội. Nhà trường cần tránh tình trạng tiến hành rời rạc, manh mún hoặc mang tính phong trào, hình thức. Lối bồi dưỡng thiếu chiều sâu sẽ không tạo được sự chuyển biến thực chất ở người học.
Tính hệ thống trước hết thể hiện ở việc đặt bồi dưỡng kỹ năng hợp tác trong tổng thể chương trình giáo dục - đào tạo. Hoạt động này phải có sự gắn kết hữu cơ với các môn học lý luận chính trị và nhiệm vụ rèn luyện của học viên. Nội dung bồi dưỡng cần được thiết kế theo một cấu trúc hợp lý. Phải bảo đảm sự kế thừa, phát triển qua từng giai đoạn, từng năm học. Tiến trình đi từ hình thành nhận thức ban đầu, rèn luyện kỹ năng cho đến nâng cao năng lực vận dụng vào thực tiễn. Sự liên kết này giúp tạo ra tính liên tục, thống nhất, giúp học viên từng bước hoàn thiện năng lực một cách bền vững.
Tính toàn diện của quá trình bồi dưỡng đòi hỏi không chỉ dừng lại ở việc trang bị tri thức hay kỹ năng thuần túy. Nhà trường phải tác động đồng thời đến thái độ, động cơ và ý thức trách nhiệm chính trị của học viên. Người học không chỉ "biết hợp tác" về mặt lý thuyết. Họ phải hình thành nhu cầu, động cơ đúng đắn và có khả năng hành động hiệu quả trong các tình huống cụ thể. Điều này đòi hỏi quá trình bồi dưỡng phải xây dựng được môi trường giáo dục phù hợp. Ở đó, học viên được tham gia, trải nghiệm và trui rèn qua các hoạt động thực tiễn đa dạng để chuyển hóa tri thức thành năng lực thực tế.
Đặc biệt, việc bồi dưỡng kỹ năng hợp tác phải gắn chặt với mục tiêu đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội. Đây là yêu cầu mang tính định hướng thực tiễn sâu sắc. Yêu cầu này bảo đảm sự thống nhất giữa đào tạo trong nhà trường với yêu cầu nhiệm vụ ở đơn vị cơ sở. Nội dung và phương pháp bồi dưỡng cần hướng tới chức trách, nhiệm vụ tương lai của học viên. Trọng tâm là năng lực tổ chức, tiến hành hoạt động công tác Đảng, công tác chính trị, nhất là đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Chỉ khi kỹ năng hợp tác gắn liền với thực nghiệp cụ thể thì quá trình bồi dưỡng mới thực sự mang ý nghĩa thiết thực, lâu dài.
Ba là, bồi dưỡng kỹ năng hợp tác trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cho học viên trường Sĩ quan Chính trị phải phối hợp đồng bộ, nhịp nhàng, linh hoạt, sáng tạo, có trọng tâm, trọng điểm giữa các tổ chức, lực lượng liên quan
Bồi dưỡng kỹ năng hợp tác cho học viên là một hoạt động mang tính tổng hợp, đòi hỏi sự tham gia của nhiều chủ thể trong nhà trường, bao gồm cấp ủy, chỉ huy các cấp, đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý học viên và các tổ chức quần chúng. Mỗi chủ thể có chức năng, nhiệm vụ và phương thức tác động riêng, nhưng đều hướng tới mục tiêu chung là hình thành và phát triển năng lực hợp tác cho học viên. Do đó, để bảo đảm hiệu quả, yêu cầu đặt ra là phải có sự phối hợp chặt chẽ, thống nhất và đồng bộ giữa các lực lượng này trong toàn bộ quá trình tổ chức bồi dưỡng.
Sự phối hợp trước hết phải bảo đảm tính đồng bộ về mục tiêu, nội dung và phương pháp, tránh tình trạng chồng chéo, trùng lặp hoặc bỏ sót nội dung. Các chủ thể cần có sự thống nhất trong nhận thức và hành động, cùng hướng tới mục tiêu chung, đồng thời có sự phân công, phân nhiệm rõ ràng, phù hợp với chức năng của từng lực lượng. Sự thống nhất này tạo cơ sở để phát huy sức mạnh tổng hợp của các chủ thể trong quá trình bồi dưỡng. Quá trình phối hợp cũng cần được tổ chức một cách nhịp nhàng, có sự liên kết chặt chẽ giữa các khâu, các bước, từ xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện đến kiểm tra, đánh giá kết quả. Sự nhịp nhàng này không chỉ giúp bảo đảm tiến độ và chất lượng của hoạt động bồi dưỡng, mà còn tạo ra môi trường thuận lợi để học viên được rèn luyện kỹ năng hợp tác trong những điều kiện gần với thực tiễn.
Bên cạnh đó, trong điều kiện tình hình luôn biến đổi, yêu cầu về tính linh hoạt và sáng tạo trong phối hợp trở nên hết sức cần thiết. Các chủ thể cần căn cứ vào đặc điểm cụ thể của đối tượng học viên, điều kiện thực tế của nhà trường và yêu cầu nhiệm vụ để lựa chọn hình thức, phương pháp phối hợp phù hợp, tránh rập khuôn, máy móc. Đồng thời, việc xác định đúng trọng tâm, trọng điểm trong từng giai đoạn bồi dưỡng có ý nghĩa quan trọng, giúp tập trung nguồn lực vào những nội dung then chốt, nâng cao hiệu quả hoạt động.
Sự phối hợp hiệu quả giữa các tổ chức, lực lượng không chỉ góp phần nâng cao chất lượng bồi dưỡng kỹ năng hợp tác, mà còn tạo ra một môi trường giáo dục mang tính tương tác cao, trong đó học viên được tham gia một cách tích cực, chủ động và sáng tạo. Chính trong môi trường đó, kỹ năng hợp tác không chỉ được hình thành mà còn được củng cố và phát triển một cách bền vững, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.
3. Kết luận
Tóm lại, hoạt động bồi dưỡng kỹ năng hợp tác trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cho học viên Trường Sĩ quan Chính trị mang bản chất của một quá trình sư phạm quân sự chuyên biệt. Tiến trình này vận hành dưới sự chi phối tổng hợp, đan xen từ cả phương diện chủ quan lẫn khách quan. Thay vì tồn tại biệt lập, các xung lực này luôn tương tác, chuyển hóa và quy định lẫn nhau, tạo thành một hệ thống tác động liên tục đến nội dung, phương thức cùng kết quả đầu ra của công tác bồi dưỡng.
Trước thực tiễn cục diện thế giới cùng khu vực đang chuyển dịch nhanh chóng với những biến động phức tạp, khó lường, cuộc đấu tranh tư tưởng đã bước sang một mặt trận tác chiến đa chiều và liên thông. B bối cảnh không gian mạng đầy thách thức, không một cá nhân hay đơn vị nào có thể tự tác chiến độc lập ; sự hiệp đồng chặt chẽ, phối hợp nhịp nhàng giữa các lực lượng là điều kiện tiên quyết. Chính tính chất chuyên biệt này đòi hỏi công tác đào tạo học đường phải gắn kết chặt chẽ với thực tế chiến đấu tại đơn vị cơ sở. Việc quán triệt sâu sắc các yêu cầu cốt lõi về định hướng chính trị — tư tưởng , tính hệ thống, toàn diện cùng cơ chế phối hợp linh hoạt giữa các tổ chức liên quan không dừng lại ở câu chuyện lý luận thuần túy. Đây là căn cứ cốt lõi để định hình hệ giải pháp bồi dưỡng thực chất, khả thi , nhằm rèn đúc nên đội ngũ chính trị viên cốt cán cho Quân đội nhân dân Việt Nam đủ năng lực giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trong bối cảnh mới.
Đại uý Nguyễn Tuấn Anh - Khoa Triết học Mác - Lênin,
Trường Sĩ quan Chính trị (Bộ Quốc phòng)
Tài liệu tham khảo:
1. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn Kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Tập I, II, Nxb Chính trị quốc gia Sự Thật, Hà Nội, 2026.
2. Tổng cục Chính trị, Chỉ thị tổ chức lực lượng đấu tranh chống quan điểm sai trái, thù địch, cơ hội chính trị trên không gian mạng trong Quân đội, số 47/CT-CT, ngày 08/01/2016.
3. Đảng ủy Trường Sĩ quan Chính trị, Báo cáo sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa XII về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới, Hà Nội, 2023.
4. Trường Sĩ quan Chính trị, Báo cáo kết quả đấu tranh phòng, chống "diễn biến hoà bình" trên lĩnh vực tư tưởng, văn hoá năm 2025 và phương hướng, nhiệm vụ năm 2026, Hà Nội, 2025.
5. Đảng bộ Trường Sĩ quan Chính trị, Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ Trường Sĩ quan Chính trị lần thứ XI, Xưởng in (Lưu hành nội bộ), Hà Nội, 2025.