Học viện Chính trị với chức năng đào tạo cán bộ chính trị cho toàn quân cần đi đầu trong việc xây dựng môi trường học tập, nghiên cứu trên nền tảng công nghệ số. Phong trào "Bình dân học vụ số" có ý nghĩa quan trọng trong việc phổ cập tri thức, kỹ năng số, hình thành tư duy số và phương pháp học tập trên môi trường số cho học viên. Bài viết phân tích một số yêu cầu cơ bản nhằm tiếp tục đẩy mạnh phong trào "Bình dân học vụ số" của học viên ở Học viện Chính trị hiện nay, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục – đào tạo và thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong Học viện.
1. Đặt vấn đề
Nhân loại đang bước vào thời đại của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và Internet vạn vật. Những thành tựu đó đang làm biến đổi sâu sắc mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, đồng thời thúc đẩy các quốc gia đẩy mạnh chuyển đổi số như một xu thế tất yếu của sự phát triển. Đối với Việt Nam, chuyển đổi số không chỉ là yêu cầu khách quan của quá trình hội nhập và phát triển mà còn là phương thức quan trọng để rút ngắn quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, nâng cao năng lực quản trị quốc gia và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Trong bối cảnh đó, việc nâng cao năng lực số cho con người, đặc biệt là thế hệ trẻ, trở thành yêu cầu cấp thiết. Phong trào "Bình dân học vụ số" được phát động nhằm phổ cập tri thức và kỹ năng số cho mọi tầng lớp nhân dân, góp phần hình thành xã hội số và công dân số trong thời kỳ mới.
2. Nội dung nghiên cứu
Đối với Quân đội nhân dân Việt Nam, chuyển đổi số đang được triển khai mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực, từ quản lý, chỉ huy, huấn luyện, giáo dục – đào tạo đến nghiên cứu khoa học. Điều đó đặt ra yêu cầu phải nâng cao trình độ và kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, học viên trong toàn quân, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Trong bối cảnh đó, phong trào "Bình dân học vụ số" có ý nghĩa quan trọng trong việc phổ cập kiến thức, kỹ năng số, hình thành tư duy và phương pháp làm việc trên môi trường số cho cán bộ, học viên.
Học viện Chính trị là trung tâm giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn quân sự hàng đầu của Quân đội và quốc gia; có nhiệm vụ đào tạo đội ngũ cán bộ chính trị cho toàn quân. Vì vậy, việc đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng môi trường học tập và nghiên cứu trên nền tảng công nghệ số là yêu cầu tất yếu để nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học của Học viện. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy việc triển khai phong trào "Bình dân học vụ số" của học viên ở Học viện Chính trị vẫn còn một số hạn chế như nhận thức chưa đầy đủ, kỹ năng số chưa đồng đều, nội dung và hình thức tổ chức phong trào chưa thật sự phong phú. Điều đó đặt ra yêu cầu cần tiếp tục nghiên cứu, xác định rõ những yêu cầu cơ bản nhằm đẩy mạnh phong trào này trong thời gian tới.
Trong thời gian tới, trước yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số trong Quân đội và xây dựng Học viện Chính trị thông minh, hiện đại, việc nâng cao nhận thức, trình độ và kỹ năng số cho học viên trở thành yêu cầu cấp thiết. Đẩy mạnh phong trào "Bình dân học vụ số" không chỉ góp phần nâng cao năng lực số cho học viên mà còn tạo môi trường thuận lợi để hình thành tư duy đổi mới, phương pháp học tập, nghiên cứu khoa học trên nền tảng công nghệ số; qua đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học của Học viện.
Do đó, để đẩy mạnh phong trào "Bình dân học vụ số" của học viên ở Học viện Chính trị hiện nay cần thực hiện tốt các yêu cầu sau:
Một là, đẩy mạnh phong trào "Bình dân học vụ số" của học viên ở Học viện Chính trị phải góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và xây dựng Học viện thông minh.
Phong trào "Bình dân học vụ số" của học viên ở Học viện Chính trị không chỉ đơn thuần là phổ cập kỹ năng công nghệ, mà còn phải hướng tới mục tiêu trực tiếp nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học của Học viện. Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, chuyển đổi số đã trở thành xu thế tất yếu và là yêu cầu khách quan đối với các cơ sở giáo dục – đào tạo trong Quân đội. Việc đẩy mạnh phong trào "Bình dân học vụ số" sẽ tạo điều kiện để học viên nâng cao năng lực khai thác, xử lý thông tin trên môi trường số, phát huy khả năng tự học, tự nghiên cứu và ứng dụng công nghệ trong học tập, nghiên cứu khoa học và rèn luyện.
Thông qua phong trào, học viên từng bước làm chủ các công cụ số, nền tảng học tập trực tuyến, thư viện số và các hệ thống quản lý học tập hiện đại. Điều đó không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả tiếp thu tri thức mà còn mở rộng không gian học tập, tạo điều kiện để học viên chủ động tiếp cận nguồn tri thức phong phú trên môi trường số. Đồng thời, phong trào cũng góp phần hình thành văn hóa học tập số trong toàn Học viện, khuyến khích tinh thần chia sẻ tri thức, hợp tác học tập và sáng tạo trong môi trường công nghệ.
Bên cạnh đó, đẩy mạnh phong trào "Bình dân học vụ số" của học viên còn phải gắn chặt với mục tiêu xây dựng Học viện Chính trị thông minh, nơi mọi hoạt động quản lý, đào tạo, nghiên cứu và phục vụ được số hóa, liên thông và hiện đại. Khi học viên được trang bị năng lực số vững vàng, họ sẽ trở thành lực lượng quan trọng thúc đẩy quá trình đổi mới phương pháp dạy học, ứng dụng công nghệ vào các hoạt động giáo dục – đào tạo. Qua đó, góp phần xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ chính trị cho Quân đội trong thời kỳ mới.
Hai là, đẩy mạnh phong trào "Bình dân học vụ số" của học viên ở Học viện Chính trị hiện nay phải quán triệt và thực hiện nghiêm túc các quan điểm, chủ trương của Đảng, Nhà nước và Quân đội về giáo dục – đào tạo, khoa học – công nghệ và chuyển đổi số.
Đẩy mạnh phong trào "Bình dân học vụ số" của học viên ở Học viện Chính trị phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng và bám sát các quan điểm, chủ trương của Đảng, Nhà nước, Quân đội về phát triển giáo dục – đào tạo, khoa học – công nghệ và chuyển đổi số quốc gia. Đảng ta đã xác định giáo dục – đào tạo, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo là quốc sách hàng đầu, là động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
Trong Quân đội, việc quán triệt và thực hiện nghiêm túc các chủ trương đó có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi nó trực tiếp phục vụ mục tiêu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Đối với Học viện Chính trị, việc đẩy mạnh phong trào "Bình dân học vụ số" của học viên cần được đặt trong tổng thể chiến lược đổi mới giáo dục – đào tạo quân sự, gắn với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho Quân đội.
Việc quán triệt sâu sắc các quan điểm của Đảng không chỉ giúp thống nhất nhận thức mà còn tạo cơ sở để chuyển hóa thành các chương trình, kế hoạch và hoạt động cụ thể trong tổ chức phong trào. Nhờ đó, phong trào "Bình dân học vụ số" của học viên được triển khai một cách đúng hướng, đồng bộ và hiệu quả, góp phần nâng cao năng lực số và khả năng thích ứng công nghệ của học viên trong điều kiện phát triển mạnh mẽ của khoa học – công nghệ hiện nay.
Ba là, đẩy mạnh phong trào "Bình dân học vụ số" của học viên phải được tiến hành toàn diện, đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm và phù hợp với đặc điểm, nhiệm vụ của Học viện Chính trị.
Đẩy mạnh phong trào "Bình dân học vụ số" của học viên cần được triển khai một cách toàn diện và đồng bộ trên các mặt từ nhận thức, tổ chức thực hiện đến bảo đảm điều kiện vật chất – kỹ thuật. Phong trào không chỉ tập trung vào việc phổ cập kỹ năng sử dụng công nghệ, mà còn phải gắn với quá trình đổi mới phương pháp học tập, nghiên cứu khoa học và rèn luyện của học viên trong môi trường số.
Trong điều kiện nguồn lực còn có hạn, việc tổ chức phong trào cần xác định rõ trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào những nội dung có ý nghĩa nền tảng và có khả năng tạo ra sức lan tỏa mạnh mẽ. Chẳng hạn như phát triển học liệu số, xây dựng thư viện điện tử, khai thác các nền tảng học tập trực tuyến và bồi dưỡng năng lực số cho học viên. Khi những lĩnh vực trọng điểm này được triển khai hiệu quả sẽ tạo động lực thúc đẩy các hoạt động khác của phong trào phát triển.
Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh phong trào phải phù hợp với đặc điểm, chức năng, nhiệm vụ của Học viện Chính trị – trung tâm đào tạo cán bộ chính trị cho Quân đội. Do đó, nội dung phong trào cần gắn với đặc thù nghiên cứu lý luận chính trị, khoa học xã hội và nhân văn quân sự, đồng thời góp phần nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ trong công tác đảng, công tác chính trị của học viên sau khi ra trường.
Bốn là, đẩy mạnh phong trào "Bình dân học vụ số" của học viên phải phát huy sức mạnh của mọi lực lượng và mọi nguồn lực trong Học viện.
Phong trào "Bình dân học vụ số" của học viên là một hoạt động mang tính tổng hợp, đòi hỏi sự tham gia tích cực của nhiều tổ chức, lực lượng trong Học viện. Để phong trào phát triển hiệu quả và bền vững cần phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện; sự tham mưu, hướng dẫn của các cơ quan chức năng; sự tham gia tích cực của đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý và đặc biệt là sự chủ động, sáng tạo của học viên.
Mỗi lực lượng trong Học viện có vai trò và trách nhiệm riêng trong việc tổ chức và phát triển phong trào. Các cấp ủy, chỉ huy có trách nhiệm lãnh đạo, định hướng và tạo điều kiện thuận lợi cho phong trào phát triển; đội ngũ giảng viên trực tiếp hướng dẫn, hỗ trợ học viên trong việc ứng dụng công nghệ vào học tập và nghiên cứu; các cơ quan chức năng bảo đảm cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ và học liệu số phục vụ phong trào.
Đặc biệt, học viên phải được xác định là chủ thể trung tâm của phong trào. Việc đẩy mạnh phong trào cần khơi dậy tinh thần chủ động, sáng tạo, ý thức tự học, tự rèn luyện của học viên trong việc tiếp cận và làm chủ công nghệ số. Khi sức mạnh của các lực lượng và nguồn lực được huy động và phát huy hiệu quả sẽ tạo nên động lực quan trọng để phong trào "Bình dân học vụ số" phát triển sâu rộng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục – đào tạo và xây dựng Học viện Chính trị hiện đại trong thời kỳ mới.
3. Kết luận
Phong trào "Bình dân học vụ số" có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao năng lực số, hình thành tư duy số và phương pháp học tập, nghiên cứu trên môi trường số cho học viên ở Học viện Chính trị. Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trong toàn xã hội và Quân đội, việc tiếp tục đẩy mạnh phong trào này là yêu cầu khách quan nhằm nâng cao chất lượng giáo dục – đào tạo và nghiên cứu khoa học của Học viện.
Để phong trào phát triển hiệu quả cần quán triệt sâu sắc các chủ trương của Đảng, Nhà nước và Quân đội; gắn chặt với mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục – đào tạo và xây dựng Học viện thông minh; triển khai đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm; đồng thời phát huy sức mạnh của mọi tổ chức, lực lượng và nguồn lực trong Học viện. Thực hiện tốt những yêu cầu đó sẽ góp phần quan trọng nâng cao năng lực số cho học viên, thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong Học viện Chính trị và đáp ứng yêu cầu đào tạo cán bộ chính trị cho Quân đội trong thời kỳ mới.
Trung tá Nguyễn Thanh Tùng – Trung tá Trần Xuân Thành – Thượng tá Đặng Văn Thu
Học viện Chính trị (Bộ Quốc phòng)
Tài liệu tham khảo:
- 1. Ban chấp hành Trung ương (2019), Nghị quyết số 52-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, ban hành ngày 27/9/2019.
- 2. Bộ Chính trị (2019), Nghị quyết số 52-NQ/TW Về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, Hà Nội.
- 3. Bộ Quốc phòng (2021), Kế hoạch số 4396/KH-BQP về phát triển Chính phủ điện tử hướng tới Chính phủ số trong Bộ Quốc phòng giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, phê duyệt ngày 04/11/2021.
- 4. Đảng ủy Học viện Chính trị, Báo cáo chính trị số 291-BC/ĐU của Ban Chấp hành Đảng bộ Học viện khóa XVI tại Đại hội Đảng bộ Học viện lần thứ XVII, nhiệm kỳ 2025 – 2030, Hà Nội, 2025.