Khi nỗi lo của phụ huynh không còn nằm ở điểm số
Trong nhiều gia đình, nỗi lo lớn nhất không phải là con học ít hay nhiều, điểm cao hay thấp mà là con ngại học hay học rất chăm nhưng lại lúng túng trước những bài toán mới. Không có thầy cô bên cạnh, nhiều em mất bình tĩnh, dễ bỏ cuộc, thiếu năng lực tuy duy và tự học.
Chị Hường, phụ huynh có con học lớp 4 tại Đông Anh, từng quen với cảnh tối nào cũng ngồi kèm con học. "Không khí học tập trong nhà lúc nào cũng căng thẳng" chị kể. "Giờ thì con tự làm bài, gặp chỗ khó lắm mới hỏi. Mình chỉ kiểm tra lại, nhẹ hẳn cả người."
Những trăn trở rất đời ấy là điều thầy Nguyễn Trường Lâm - giáo viên dạy toán - quan sát được suốt nhiều năm đứng lớp. Theo thầy, vấn đề không nằm ở việc học sinh thiếu kiến thức, mà ở chỗ các em chưa được rèn luyện đủ năng lực tự học và thói quen suy nghĩ đến cùng.
Thầy Nguyễn Trường Lâm – Thành viên sáng lập Toán.vn
Một lớp Toán nhỏ và lựa chọn con đường khó
Năm 2012, từ một lớp Toán quy mô nhỏ tại Hà Nội, thầy Lâm bắt đầu xây dựng một cách dạy khác. Ở đó, giáo viên không vội vàng đưa ra lời giải. Học sinh được khuyến khích đọc kỹ đề, thử nhiều cách tiếp cận, chấp nhận sai và tự sửa sai.
Với thầy, một bài toán làm sai không đáng lo bằng việc học sinh sợ sai và không dám nghĩ tiếp. Chính vì vậy, thay vì chạy theo luyện thi cấp tốc hay thành tích ngắn hạn, thầy chọn con đường khó hơn: chấp nhận tiến độ chậm nhưng chắc, kiên trì rèn tư duy, kỷ luật học tập và tinh thần không bỏ cuộc cho học sinh.
"Hơi sợ thầy" – nhưng là nỗi sợ của sự trưởng thành
Chu Hồng Tâm, cựu học sinh Toán.vn Cầu Giấy (2012), hiện là giáo viên tại Trường Tiểu học Đoàn Thị Điểm (Hà Nội), nhớ lại rằng ngày còn đi học, cô từng "hơi sợ" thầy Lâm vì sự nghiêm túc trong mỗi giờ học.
"Mỗi lần em hỏi bài, thầy không giải ngay mà luôn hỏi lại: Em đã nghĩ bao nhiêu cách để giải rồi? Em đã tìm hết cách chưa?" Tâm kể. Khi ấy, câu hỏi ấy tạo áp lực. Nhưng nhiều năm sau, khi trở thành giáo viên, cô mới nhận ra chính sự kiên trì đó đã giúp mình hình thành thói quen tự học, sự nghiêm túc trong tư duy và tinh thần không bỏ cuộc trước khó khăn.
Cô giáo Chu Hồng Tâm – cựu học sinh Toán.vn
Không chỉ học Toán, mà học cách trưởng thành
Với Phương Chi, học sinh lớp 12 tại Mỹ Đình, sự thay đổi thể hiện rõ trong kết quả học tập. Từ mức 7 điểm Toán ở đầu cấp, Chi dần nâng lên 9,5–10 điểm và duy trì ổn định. "Thầy, cô không cho đáp án ngay mà luôn để chúng em tự nghĩ trước. Nhờ vậy em hiểu bài rất sâu và không bị quên", Chi chia sẻ.
Không chỉ học sinh, hàng chục ngàn phụ huynh cũng nhận thấy sự thay đổi về thái độ và nhân cách của con. Chị Nguyễn Thị Tình, phụ huynh tại Sóc Sơn có 5 người con đã và đang theo học tại hệ thống Toán. vn, cho biết các con ngày càng tự giác hơn trong học tập, có trách nhiệm hơn với bản thân. "Một mình mẹ xoay xở mọi thứ cũng vất vả, nhưng thấy các con chủ động, biết chịu trách nhiệm với việc học của mình, tôi rất yên tâm", chị nói.
Theo thầy Lâm, thông qua việc học Toán, học sinh được rèn luyện sự kiên nhẫn, bền chí, khả năng kiểm soát cảm xúc khi gặp khó và tinh thần chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình. Đó là những phẩm chất cần thiết không chỉ trong học tập mà cả trong cuộc sống.
Khi triết lý giáo dục được lan tỏa trên quy mô hệ thống
Sau 14 năm, triết lý giáo dục ấy không chỉ dừng lại trong một lớp học. Theo thống kê từ Giáo dục.vn, đã có hơn 42.000 học sinh được đồng hành và tiến bộ trong học tập; hàng trăm giáo viên được đào tạo và thực hành phương pháp giáo dục cá nhân hóa, lấy năng lực tự học và sự phát triển nhân cách của học sinh làm trung tâm.
Việc mở rộng hệ thống với hơn 250 nhân sự đặt ra không ít thách thức trong quản trị. Tuy nhiên, theo thầy Nguyễn Trường Lâm, triết lý giáo dục không thể chỉ nằm trên giấy. "Mỗi giáo viên muốn trao tri thức và gieo nhân cách tốt cho học sinh, bản thân giáo viên cần có những thứ đó trước", thầy chia sẻ. Vì vậy, việc thấm nhuần triết lý giáo dục và đào tạo đội ngũ thống nhất cách tiếp cận, đồng hành cùng học sinh luôn được đặt lên hàng đầu.
Từ một lớp học nhỏ ban đầu, mô hình ấy dần phát triển thành hệ thống giáo dục .vn gồm hệ thống trung tâm giáo dục Toán.vn, Tự học 123.vn, STEM TVN và Gia sư vn, đồng hành cùng học sinh từ lớp 1 đến lớp 12. Dù mở rộng quy mô, triết lý giáo dục ban đầu vẫn được giữ vững.
Đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên hệ thống Giáo dục.vn
Giáo dục thực và giá trị ở lại lâu dài
Với thầy Nguyễn Trường Lâm, điểm số chỉ là một phần trong hành trình học tập và trưởng thành của học sinh. Điều quan trọng hơn là giúp học sinh học cách suy nghĩ độc lập, sống có trách nhiệm, có năng lực tự học suốt đời và phát huy được hết khả năng của mình.
Sau 14 năm gắn bó với giáo dục, điều mà hệ thống Giáo dục.vn hướng tới không phải là những bảng thành tích dài, mà là hình ảnh quen thuộc trong mỗi gia đình: Con trẻ có năng lực tự học, với tâm thế chủ động khám phá tri thức trong niềm vui, sự háo hức, và những bậc phụ huynh có thể đồng hành cùng con bằng sự bình thản. Bởi khi học sinh biết cách tự học và trưởng thành từ bên trong, việc học sẽ nhẹ nhàng hơn – không chỉ cho con, mà cho cả bố, mẹ.
Quang Vũ