Có một kiểu bất ngờ khiến người ta vui ngay lúc nhận, nhưng chưa chắc vui được đến hết ngày. Chẳng hạn, chồng tặng hoa nhân dịp 20/10, vợ cười tươi chụp ảnh đăng mạng xã hội, cảm ơn một hồi rồi đặt hoa vào bình. Xong xuôi, chị quay vào bếp vì cả nhà vẫn chưa ăn tối, quần áo trong máy giặt vẫn cần phơi, còn hộp sữa của con thì đã gần hết.
Hoa rất đẹp. Chỉ là những việc cần làm vẫn còn nguyên.
Tất nhiên, chẳng ai phủ nhận niềm vui khi được tặng quà, được nhớ đến trong một dịp đặc biệt. Nhưng nếu có một điều ước thực tế hơn cho ngày 20/10, có lẽ không ít phụ nữ sẽ chọn một phương án nghe chẳng lãng mạn lắm: Hôm nay, xin đừng giao thêm việc cho tôi.
Không cần phải tổ chức một bữa tiệc hoành tráng, cũng không nhất thiết phải đặt bàn ở nhà hàng thật sang. Chỉ cần không phải là người duy nhất nhớ ra tối nay cả nhà ăn gì, không phải vừa nghỉ tay đã có người hỏi chiếc áo ở đâu, không phải đang ngồi xem phim vẫn thấp thỏm vì còn một đống việc chưa giải quyết. Một ngày như thế đôi khi đã là món quà đáng giá.
(Ảnh minh họa/ Pinterest)
Có những việc chưa ai làm, nhưng đã có người phải nhớ
Việc nhà có một đặc điểm khá thú vị: Người trực tiếp làm chưa chắc là người duy nhất phải bỏ công sức cho nó. Trước khi có một bữa cơm, đã có người nghĩ xem nên ăn món gì, kiểm tra tủ lạnh còn gì, lên danh sách cần mua và tính toán giờ nào bắt đầu nấu. Trước một chuyến đi, có người phải nhớ lịch trình, đặt phòng, chuẩn bị đồ đạc và kiểm tra xem mọi thứ đã sẵn sàng chưa.
Ngay cả những việc nghe rất nhỏ cũng cần có người để tâm. Nhà hết giấy vệ sinh, con sắp hết đồ dùng, lịch tiêm chủng cần kiểm tra, hóa đơn đến hạn thanh toán. Chúng không tự biến mất chỉ vì hôm nay mọi người đều bận.
Và trong nhiều gia đình, người đứng ra nhớ những việc ấy thường là phụ nữ. Không phải vì họ mặc định giỏi quán xuyến hơn, mà đôi khi vì họ đã làm việc đó quá lâu, đến mức cả nhà quen với việc chỉ cần hỏi là có người biết câu trả lời.
Đây cũng là lúc câu “cứ bảo anh làm gì thì anh làm” bộc lộ một chút bất cập. Sẵn lòng làm theo yêu cầu là điều đáng quý, nhưng nếu một người vẫn phải quan sát, ghi nhớ, phân công và nhắc nhở mọi thứ thì công việc quản lý vẫn nằm ở họ. Người này có thể đã rửa bát, người kia đã phơi quần áo, nhưng trách nhiệm giữ cho cả guồng sinh hoạt vận hành trơn tru vẫn chưa thực sự được chia sẻ.
Thế nên, đôi khi thứ khiến một người mệt không chỉ là số việc phải làm, mà còn là cảm giác mình không bao giờ được phép quên việc nào. Ngồi xuống nghỉ một chút vẫn phải nhớ lát nữa cần làm gì. Đi ra ngoài vẫn phải nghĩ ở nhà còn thiếu thứ gì. Ngay cả lúc không trực tiếp làm việc nhà, đầu óc vẫn đang chạy một danh sách dài.
Ngày nghỉ mà vẫn phải làm quản lý vận hành thì nghỉ ở đâu?
Hãy tưởng tượng một ngày 20/10 khá lý tưởng: Buổi sáng không cần dậy sớm chuẩn bị bữa ăn, buổi trưa không phải nghĩ xem cả nhà ăn gì, buổi chiều không có ai hỏi đồ đạc để ở đâu. Đến tối, mọi người đã chủ động lo liệu những việc cần thiết, còn mình có thể đi gặp bạn bè, nằm đọc sách hoặc đơn giản là ngồi xem hết một bộ phim mà không phải đứng dậy giữa chừng.
Nghe không có gì quá xa xỉ. Thậm chí, nếu kể ra thành một kế hoạch tổ chức ngày lễ, nó còn chẳng tốn nhiều tiền.
Nhưng có một khác biệt quan trọng: Những việc ấy không chỉ được làm hộ sau khi có người nhắc, mà được chủ động nhìn thấy và giải quyết. Không cần phải giao nhiệm vụ, không phải kiểm tra tiến độ, cũng không cần đứng giữa phòng khách nhắc từng người rằng còn việc này chưa xong.
Đó là lý do một ngày nghỉ đúng nghĩa đôi khi không nằm ở việc được đưa đi đâu, ăn món gì hay nhận món quà bao nhiêu tiền. Nó nằm ở việc có thể tạm rời khỏi vai trò người sắp xếp mọi thứ mà không lo cả nhà sẽ rơi vào cảnh chẳng ai biết phải làm gì tiếp theo.
Điều này không có nghĩa cứ đến 20/10 là mọi thành viên khác phải phục vụ phụ nữ từ sáng đến tối. Cũng không phải một ngày được nghỉ có thể giải quyết hết những bất cập trong việc phân chia công việc gia đình. Nhưng ngày đặc biệt là dịp khá phù hợp để mỗi người nhìn lại cách mình đang sống cùng nhau: Ai thường xuyên phải nhớ việc gì? Ai chủ động giải quyết? Và có những việc nào cả nhà đã mặc định một người sẽ lo mà chưa từng thực sự bàn bạc?
Một gia đình vận hành tốt không nhất thiết phải chia từng việc theo tỷ lệ tuyệt đối. Có người nấu ăn giỏi hơn, người khác có thể phụ trách mua sắm hoặc đưa đón con. Quan trọng là mọi người cùng nhìn thấy công việc, cùng có trách nhiệm và không để một người phải làm đầu mối điều phối tất cả.
(Ảnh minh họa/ Xiaohongshu)
Hoa vẫn cần, nhưng đừng để hoa làm nhiệm vụ thay phần việc còn lại
Nói đến đây cũng cần công bằng một chút: Tặng hoa không có lỗi. Một bó hoa được chọn cẩn thận, một món quà đúng sở thích hay lời chúc chân thành vẫn có thể khiến ngày 20/10 trở nên đặc biệt. Không phải phụ nữ nào cũng muốn được nghỉ làm việc nhà, cũng không phải ai cũng có cùng mong muốn trong ngày lễ.
Chỉ là đôi khi, chúng ta quá tập trung vào việc tạo ra một khoảnh khắc bất ngờ mà quên mất những điều diễn ra trong phần còn lại của ngày. Một bữa tối được chuẩn bị sẵn có thể thiết thực hơn một lời hứa sẽ phụ giúp. Một người chủ động đưa con đi chơi để vợ có vài giờ riêng tư có thể khiến ngày nghỉ dễ chịu hơn một món quà đắt tiền. Và việc tự nhớ, tự làm những công việc thường ngày mà không chờ ai giao nhiệm vụ cũng là một cách quan tâm rất rõ ràng.
Tất nhiên, chẳng có món quà nào thay thế được việc trò chuyện thẳng thắn về những điều mỗi người mong muốn. Nếu một người cần thời gian nghỉ ngơi, hãy nói ra. Nếu công việc gia đình đang dồn quá nhiều lên một phía, cũng nên cùng nhau tìm cách sắp xếp lại, thay vì chờ đến một ngày đặc biệt mới hy vọng mọi người tự hiểu.
Bởi sau cùng, 20/10 vẫn chỉ có một ngày, trong khi bữa tối, quần áo, lịch trình và hàng tá việc lặt vặt sẽ tiếp tục xuất hiện vào ngày hôm sau.
Hoa có thể tàn sau vài hôm, quà có thể cất vào tủ, còn việc nhà thì ngày nào cũng có. Một ngày 20/10 vui vẻ vì thế không nhất thiết phải có bất ngờ thật lớn. Đôi khi, chỉ cần người thường xuyên lo mọi thứ được phép ngừng lo một hôm, còn những người sống cùng chủ động nhận phần trách nhiệm của mình.
Và nếu vẫn muốn tạo bất ngờ, cứ tặng hoa đi. Nhưng trước khi hỏi “Em thích quà gì?”, có lẽ nên thử hỏi một câu khác: “Hôm nay có việc gì để anh lo, em cứ nghỉ đi?”.
Hà Nguyên