Bác sĩ Ngô Quỳnh Trang, khoa Dinh dưỡng Lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai điểm danh 3 sai lầm thường gặp ở người bệnh ung thư, cụ thể như sau:
Nhịn ăn hoặc giảm ăn để "bỏ đói" khối u
Đây là một trong những quan niệm phổ biến nhất ở bệnh nhân ung thư.
Nhiều người cho rằng cắt giảm tinh bột, ăn rất ít hoặc thậm chí nhịn ăn sẽ khiến tế bào ung thư không còn nguồn dinh dưỡng để phát triển. Tuy nhiên, theo bác sĩ Trang, thực tế không đơn giản như vậy.
Khối u không chỉ sử dụng năng lượng từ đường hay tinh bột mà còn có thể lấy năng lượng từ đạm và chất béo do chính cơ thể người bệnh phân hủy. Vì thế, khi nhịn ăn hoặc giảm ăn kéo dài, cơ thể sẽ mất cơ, sụt cân nhanh, suy dinh dưỡng, suy giảm miễn dịch và giảm khả năng chịu đựng các phương pháp điều trị như phẫu thuật, hóa trị hay xạ trị.
Nhiều nghiên cứu cho thấy tình trạng suy dinh dưỡng làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, kéo dài thời gian nằm viện và ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống của người bệnh ung thư.
"Mục tiêu của dinh dưỡng trong điều trị ung thư không phải là bỏ đói khối u, mà là cung cấp đầy đủ năng lượng và dưỡng chất để cơ thể có đủ sức chống chọi với bệnh tật, đồng thời đáp ứng tốt với các phương pháp điều trị", bác sĩ Trang nhấn mạnh.
Ảnh minh họa.
Kiêng hoàn toàn thịt đỏ
Một sai lầm khác là loại bỏ hoàn toàn thịt bò, thịt lợn hoặc thịt dê khỏi thực đơn vì lo ngại những thực phẩm này khiến khối u phát triển nhanh hơn.
Theo bác sĩ Trang, thịt đỏ là nguồn cung cấp protein chất lượng cao cùng nhiều vi chất quan trọng như sắt, vitamin B12 và kẽm. Đây đều là những dưỡng chất cần thiết cho quá trình tạo máu, duy trì khối cơ, tăng cường miễn dịch và phục hồi sau điều trị.
Việc kiêng tuyệt đối thịt đỏ trong thời gian dài có thể khiến người bệnh thiếu đạm, thiếu máu, sụt cân, mệt mỏi và giảm khả năng đáp ứng với điều trị.
Các khuyến cáo quốc tế hiện nay chủ yếu khuyến nghị hạn chế tiêu thụ quá nhiều thịt đỏ và đặc biệt là thịt chế biến sẵn nhằm giảm nguy cơ mắc một số loại ung thư, nhất là ung thư đại trực tràng. Điều này không đồng nghĩa với việc người đã mắc ung thư phải loại bỏ hoàn toàn thịt đỏ khỏi khẩu phần ăn.
Các chuyên gia khuyến nghị người bệnh nên sử dụng thịt đỏ với lượng hợp lý, ưu tiên thịt tươi và các phương pháp chế biến lành mạnh như luộc, hấp hoặc hầm. Đồng thời, cần đa dạng nguồn đạm từ cá, thịt gia cầm, trứng, sữa, đậu đỗ và các loại hạt.
Cắt bỏ hoàn toàn đường và tinh bột
Quan niệm "đường nuôi tế bào ung thư" khiến nhiều bệnh nhân loại bỏ hoàn toàn cơm, cháo, trái cây hoặc các thực phẩm chứa tinh bột với hy vọng làm chậm sự phát triển của khối u.
Tuy nhiên, glucose là nguồn năng lượng thiết yếu cho mọi tế bào trong cơ thể, bao gồm cả tế bào khỏe mạnh. Não, hồng cầu và nhiều cơ quan quan trọng đều cần glucose để hoạt động bình thường.
Bác sĩ Trang cho biết, khi cắt giảm quá mức tinh bột và đường, cơ thể dễ rơi vào tình trạng thiếu năng lượng, sụt cân, mất cơ, suy giảm miễn dịch và giảm thể trạng. Trong khi đó, tế bào ung thư vẫn có thể sử dụng năng lượng từ các nguồn khác do cơ thể tự phân hủy.
Đối với người đang hóa trị hoặc xạ trị, tình trạng thiếu năng lượng kéo dài còn có thể làm chậm quá trình hồi phục, tăng nguy cơ biến chứng và ảnh hưởng đến kết quả điều trị.
Người bệnh vẫn cần bổ sung carbohydrate với lượng phù hợp, ưu tiên các nguồn tinh bột lành mạnh như cơm, khoai củ, yến mạch, ngũ cốc nguyên hạt, sữa và trái cây. Ngược lại, nên hạn chế nước ngọt, bánh kẹo nhiều đường và các thực phẩm siêu chế biến.
Bác sĩ Trang cho biết dinh dưỡng là một phần quan trọng trong điều trị ung thư. Chế độ ăn cân đối, đa dạng và phù hợp với từng giai đoạn bệnh không chỉ giúp duy trì thể trạng mà còn góp phần nâng cao hiệu quả điều trị, giảm biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Vì vậy, người bệnh không nên tự ý áp dụng các chế độ ăn kiêng cực đoan hoặc loại bỏ hoàn toàn một nhóm thực phẩm khi chưa có chỉ định của bác sĩ hay chuyên gia dinh dưỡng. Khi cần điều chỉnh chế độ ăn, người bệnh nên được tư vấn cá thể hóa để vừa đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng, vừa phù hợp với quá trình điều trị.
Ngọc Minh