30 tuổi, Minh Anh vẫn ở nhà thuê, đi xe máy đi làm mỗi ngày và chưa từng nghĩ mình đã ở gần chuyện mua nhà hơn là bao.
Thu nhập của cô không thấp. Làm marketing gần 10 năm, hiện mỗi tháng Minh Anh kiếm khoảng hơn 30 triệu đồng. Nếu nhìn bên ngoài, cuộc sống của cô khá ổn: có công việc ổn định, tự lo được mọi chi phí cá nhân, lâu lâu đi du lịch với bạn bè, cuối tuần vẫn cafe, ăn uống bình thường. Nhưng nếu hỏi “đã có tích lũy chưa?” hay “bao giờ mua nhà?”, Minh Anh thường cười cho qua.
“Em không nghèo, nhưng cũng chưa bao giờ thấy yên tâm về tiền”, cô nói.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Tiền thuê nhà mỗi tháng gần 10 triệu đồng. Tiền ăn uống, đi lại, sinh hoạt, hỗ trợ gia đình, hiếu hỉ, khám bệnh… cộng lại khiến tài khoản của Minh Anh hiếm khi giữ được cảm giác dư dả. Những tháng có việc phát sinh, mọi kế hoạch tiết kiệm gần như phải làm lại từ đầu.
“Ngày trước em nghĩ đi làm chăm chỉ vài năm là sẽ có nhà. Nhưng càng lớn càng thấy mọi thứ không đơn giản như vậy”.
Cảm giác này không còn quá hiếm ở những người bước qua tuổi 30 hiện nay.
Họ có công việc. Có thu nhập. Không sống buông thả. Nhưng tài sản lớn như nhà hay xe vẫn là thứ rất xa vời. Thay vì cảm giác “ổn định” như từng hình dung, nhiều người lại sống trong trạng thái chỉ cần công việc có biến động một chút là lập tức áp lực.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Hoàng Nam (32 tuổi, làm trong ngành công nghệ) nói rằng vài năm gần đây, anh gần như không còn nghĩ nghiêm túc đến chuyện mua nhà nữa. “Mình từng thử tính rồi. Với giá nhà hiện tại, nếu mua thì gần như 20 năm tiếp theo chỉ xoay quanh trả nợ”.
Nam nói điều khiến anh mệt nhất không phải việc chưa có nhà, mà là cảm giác lúc nào cũng phải cố. Đi làm nhiều năm nhưng áp lực tài chính không giảm bao nhiêu. Thu nhập tăng thì chi phí sống cũng tăng theo. “Có thời gian thấy mình rất thất bại vì 30 tuổi rồi vẫn chưa có gì lớn trong tay”.
Sau này, Nam bắt đầu nhìn mọi thứ thực tế hơn. Anh vẫn thuê nhà, vẫn đi xe máy, chưa có tài sản đáng kể, nhưng cố duy trì một khoản dự phòng đủ sống vài tháng nếu nghỉ việc. “Tự nuôi nổi bản thân, không nợ nần, không xin tiền gia đình thật ra đã khó hơn mình nghĩ”.
Nhiều người trẻ hiện nay lớn lên với hình dung khá quen thuộc về tuổi 30: có nhà, có xe, công việc ổn định và một khoản tích lũy tương đối. Nhưng thực tế vài năm gần đây khiến không ít người phải điều chỉnh lại kỳ vọng.
Giá nhà tăng nhanh hơn thu nhập. Công việc không còn ổn định như trước. Chi phí sống ở các thành phố lớn ngày càng cao. Trong khi đó, người trẻ hiện đại không chỉ lo tiền nhà hay tiền ăn, mà còn phải giữ sức khỏe tinh thần, giữ công việc và cố không để bản thân kiệt sức sau guồng quay kéo dài nhiều năm.
Đó là lý do nhiều người dù vẫn đi làm đều đặn, vẫn sống tử tế, vẫn tự lo được cuộc sống nhưng lại không còn cảm giác mình đang tiến lên rõ rệt.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Tuy nhiên, việc chưa có nhà ở tuổi 30 không có nghĩa là nên buông luôn chuyện chuẩn bị tài chính. Thực tế, đây lại là giai đoạn nhiều người cần nhìn lại nghiêm túc nhất về khả năng tích lũy của mình.
Thay vì tự ép bản thân phải mua nhà càng sớm càng tốt, nhiều chuyên gia tài chính thường khuyên người trẻ nên bắt đầu từ những nền tảng thực tế hơn: có quỹ dự phòng đủ vài tháng sinh hoạt, kiểm soát nợ tiêu dùng, duy trì dòng tiền ổn định và hiểu rõ khả năng vay của bản thân trước khi nghĩ đến những khoản vay kéo dài 15-20 năm.
Một sai lầm khá phổ biến là cố mua nhà trong trạng thái tài chính quá căng. Điều đó dễ khiến người trẻ bước vào nhiều năm sống chỉ để trả nợ, gần như không còn dư địa cho biến cố, nghỉ việc hay các nhu cầu sống cơ bản khác.
Ở chiều ngược lại, việc chưa mua được nhà không đồng nghĩa với thất bại nếu người trẻ vẫn đang từng bước xây nền tài chính cho mình: giữ được công việc ổn định, có tích lũy đều đặn, tăng thu nhập theo thời gian và không để bản thân rơi vào khủng hoảng tài chính kéo dài.
Bởi suy cho cùng, nhà là mục tiêu dài hạn. Nhưng để đi được đến đó, điều quan trọng trước tiên vẫn là giữ cho cuộc sống hiện tại không sụp xuống giữa đường.
Và với nhiều người tuổi 30 hôm nay, việc vẫn tự nuôi nổi bản thân một cách ổn định, độc lập và tử tế giữa áp lực chi phí ngày càng lớn đã là một nỗ lực không hề nhỏ.
Hà Nguyên