Formaldehyde là chất có thể xuất hiện trong không khí nhà ở, đặc biệt từ một số loại gỗ ép, keo dán và vật liệu hoàn thiện. Đáng lo ngại, chất này đã được IARC, cơ quan nghiên cứu ung thư thuộc WHO, xếp vào nhóm chất gây ung thư ở người. Việc tiếp xúc ở nồng độ cao còn có thể gây cay mắt, kích ứng mũi họng và ảnh hưởng đến đường hô hấp.
Trong nghiên cứu nổi tiếng về chất lượng không khí, NASA từng thử nghiệm khả năng loại bỏ formaldehyde của nhiều loại cây trong môi trường kín. Điều thú vị là trong danh sách này có những cái tên vô cùng quen thuộc, thậm chí nhiều gia đình Việt đang trồng sẵn trong nhà. Dưới đây là 5 loại cây đáng chú ý.
1. Trầu bà vàng
Một chậu trầu bà đặt trên kệ, cạnh cửa sổ hay cho leo quanh ban công vốn chẳng có gì đặc biệt. Thế nhưng đây lại là một trong những loại cây được NASA đưa vào thử nghiệm với formaldehyde và ghi nhận khả năng làm giảm chất này trong môi trường thử nghiệm kín. Ưu điểm của trầu bà vàng là rất dễ sống nên ngay cả người bận rộn cũng không phải chăm chút quá nhiều. Cây hợp với nơi có ánh sáng gián tiếp, chỉ cần tưới khi mặt đất bắt đầu khô và tránh để chậu ngập nước kéo dài. Tuy nhiên, gia đình có trẻ nhỏ hoặc vật nuôi nên đặt cây ngoài tầm với vì trầu bà không phải loại cây dùng để ăn.
2. Lan chi
Nếu muốn tìm một loại cây nhỏ gọn để đặt trong căn hộ, lan chi đáng để cân nhắc. Lá dài, mọc thành bụi rồi rủ xuống nên cây có thể đặt trên kệ hoặc treo lên mà gần như không chiếm diện tích sử dụng. Quan trọng hơn, lan chi cũng nằm trong nhóm cây được nghiên cứu về khả năng loại bỏ formaldehyde. Cây này không thích bị phơi dưới nắng gắt cả ngày. Một vị trí sáng vừa phải, thoáng và tránh nắng trực tiếp thường dễ chăm hơn. Lan chi cũng không cần lúc nào đất cũng ướt, vì vậy mọi người nên kiểm tra đất trước khi tưới thay vì ngày nào cũng đổ nước theo thói quen.
3. Lưỡi hổ
Lưỡi hổ có một lợi thế mà trầu bà hay lan chi khó cạnh tranh: cây mọc thẳng đứng, gọn và có thể chen vào những góc khá nhỏ. Chính vì vậy nó thường xuất hiện cạnh tủ, chân cầu thang, cửa sổ hay những khoảng trống trong phòng khách. Ít ai biết loại cây quen mặt này cũng có tên trong bảng thử nghiệm formaldehyde của NASA. Lưỡi hổ còn đặc biệt hợp với người hay quên tưới cây. Bộ lá dày giúp cây chịu khô khá tốt, trong khi tưới quá nhiều lại dễ khiến rễ gặp vấn đề. Bởi vậy, chăm lưỡi hổ đôi khi càng đơn giản càng tốt: cho cây nhận đủ ánh sáng, để đất khô rồi mới tưới và đừng biến chậu cây thành nơi lúc nào cũng sũng nước.
4. Nha đam
Nha đam thường được nhớ đến bởi phần lá mọng nước hơn là với tư cách một cây cảnh trong nhà. Tuy nhiên, nó cũng xuất hiện trong thử nghiệm của NASA về khả năng loại bỏ formaldehyde. Đây là lựa chọn khá thú vị cho những gia đình thích cây nhỏ, không muốn những tán lá lớn chiếm nhiều diện tích. Khác với những cây có thể sống khá ổn ở góc thiếu sáng, nha đam sẽ đẹp và khỏe hơn khi được đặt ở vị trí nhận đủ ánh sáng. Bậu cửa sổ hoặc khu vực gần ban công thường phù hợp hơn một góc tối sâu trong phòng. Lá nha đam vốn dự trữ được nước nên cũng không cần tưới liên tục, đặc biệt phải tránh để đất ẩm ướt kéo dài.
5. Thường xuân
Nếu 4 loại trên chủ yếu gây chú ý bởi dáng cây gọn thì thường xuân lại đẹp nhất khi những nhánh cây bắt đầu buông xuống. Một chậu nhỏ đặt trên kệ cao có thể tạo thành mảng xanh khá bắt mắt mà không cần dành riêng diện tích dưới sàn. Thường xuân cũng là một trong những cây được đưa vào thử nghiệm formaldehyde của NASA. Đổi lại, thường xuân có phần khó chiều hơn lưỡi hổ hay trầu bà. Cây thích nơi mát, có ánh sáng phù hợp và đất đủ ẩm nhưng không úng. Nếu không gian quá nóng, bí hoặc cây bị bỏ quên lâu ngày, lá dễ xuống sắc. Người trồng cũng nên quan sát mặt dưới lá thường xuyên để sớm phát hiện nhện đỏ và các vấn đề khác.
Thư Hân